Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hamaney’in Oruçla ilgili yeni Fetvaları
İslam inkılabı rehberi Seyyid Ali Hamaney’in Oruçla ilgili yeni Fetvaları
Ehlibeyt (a.s) Haber Ajansı ABNA- Ramazan ayı hilalinin görülmesine bir kaç gün kala İslam inkılabı rehberi Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hamaney'in sitesinin yeni fetvaları bölümünden oruçla ilgili yeni fetvalarını siz okuyucularımızla paylaşıyoruz.
Hilali görme
Gün içinde ramazan ayının girdiğini fark etmek
Soru: Eğer öğleden önce ramazan ayının ilk günü olduğu ilan edilirse, o günün orucunun hükmü nadir?
Cevap: Eğer orucu batıl edecek bir şey yapmamışsa ihtiyatı vacip gereği oruca niyetlenip o günün orucunu tutmalı ve daha sonra o günün orucunu kaza etmelidir.
Ama orucu bozacak şeylerden birisini yapmışsa o günün orucu batıldır, ama (ramazan ayının hürmetini korumak için) akşam ezanına kadar orucu batıl eden şeylerden uzak durması gerekir ve ramazan ayından sonrada bu günün orucunu kaza etmelidir.
Ramazan ayının başlangıcını bilme yolları
Soru: Eğer bir kaç adil şahıs iki adil insanın ayı gördüklerine şahitlik ederlerse buna dayanarak ramazan ayının ilk günü veya bayram günü olduğu kanısına varılabilir mi?
Cevap: Hayır, iki adil kişinin ayı gördüklerine dair bizzat şahsın kensine şahitlik etmeleri gerekir ve eğer ayı gören başka birisinden naklederlerse yeterli değildir. Elbette onların bu sözlerinden itminan hasıl olursa ayın ilk gününün belirlenmesi için yeterlidir.
Ayın görüldüğünü bilme şekli
Soru: Eğer bir grup insanın sözlerinden dolayı yarının bayram olacağına ihtimal verirsek yarın oruç tutabilir miyiz?
Cevap: İnsan yarının bayram olduğuna mutmain olmadığı sürece orucunu iftar edemez.
Ufukların bir olmasındaki ölçü
Soru: Aynı ufukta olmaktan maksat nedir ve hangi bölgelerin ufuku birdir?
Cevap: Aynı ufukta olmaktan maksat, ayın görülüp görülmeme ihtimali açısından aynı konumda olan şehirlerdir.
Güneş batmadan hilalin görülmesi
Soru: İsveç gibi bazı ülkelerde güneşin batışından sonra yeni ayın görülebilmesi bazen iran gibi ülkelerde ayın görülmesinden iki üç gün sonra mümkün oluyor; çünkü bu bölgelerde ay güneşten önce batmaktadır. Bu durumda adı geçen bölgelerde güneş batmadan ayın görülmesi şevval ayının başladığını ıspat etmek için yeterli midir?
Cevap: Güneş batmadan önce ayın görülmesi bir sonraki günde yeni ayın başladığını ıspat etmek için yeterlidir.
Taklit merciileri bayram gününde ihtilafa düştüklerinde mükellefin görevi
Soru: Eğer taklit merciileri bayram günü hakkında ihtilafa düşerlerse mükellefin görevi nedir? Acaba her mükellef kendi taklit merciinin görüşüne mi uymalıdır?
Cevap: Ayın ilk gününün belirlenmesinde taklit söz konusu değildir. Dolayısıyla bir taklit merciinin ayın ilk gününü ilan etmesi eğer mükellefte itminan hasıl olmasına neden olursa o günün orucunu yemelidir, ama şüphe ederse o günün orucunu tutması gerekir.
Orucu Batıl Eden Şeyler
Yemek İçmek
Diş ve diş eti kanı
Soru: Acaba ramazan ayında ağızdan ve diş etlerinden kan gelirse, ağızın içini yıkamak gerekir mi?
Cevap: O kanı yutmak caiz değildir ve eğer oruçluyken bilerek o kanı yutarsa haram yoldan orucunu bozmuş hükmüne girer. Elbette ağızın içini yıkamak şart değildir.
Bilmeden iftar etmenin hükmü
Soru: Eğer oruçlu birisi unutarak bir şey yerse onu uyarmak gerekir mi?
Cevap: Hayır, onu uyarmak gerekmez.
Gargara yapılırken suyun yutulmasının hükmü
Soru: Oruçluyken gargara yapmanın hükmü nedir?
Cevap: Eğer gargara yaparken su boğaza kaçarsa oruç batıl olur.
Oruçluyken sakız çineme
Soru: Oruçluyken sakız ve kündür çiğnemenin hükmü nedir?
Cevap: Eğer boğaza bir şey kaçmazsa sakızın sakıncası yoktur, ama kündür orucu batıl eder.
Oruçluyken diş macunuyla dişleri fırçalama
Soru: Acaba oruçluyken diş macunuyla dişleri fırçalamak sakıncalı mıdır?
Cevap: Sakıncası yoktur, ama diş macunuyla karışmış ağız suyunun boğaza kaçmamasına dikkat edilmelidir
Oruçluyken serum takdırma
Soru: Ramazan ayında serum taktırmanın hükmü nedir?
Cevap: İhtiyatı vacip gereği serum taktırmaktan sakınmanız gerekir; ister bu serumun besleyici özelliği olsun ve isterse sadece ilaç ünvanıyla kullanılmış olsun.
Oruçluyken diş ipi kullanma
Soru: Floroit ve nene tadı üzerinde olan diş iplerini oruçluyken kullanmanın hükmü nedir?
Cevap: Eğer ağız suyu yutulmazsa sakıncası yoktur.
Ramazan ayında bir ilacı devamlı kullanmaya mecbur olmak
Soru: Eğer birisi hasta olursa ve doktorun desturuyla gün içerisinde üç kez bir hapı içmesi gerekirse, oruç tutabilir mi?
Cevap: Oruç tutamaz.
Oruçluyken aşı yaptırma
Soru: Oruçlu iken hepatit aşısı yaptırmanın hükmü nedir? Acaba orucu batıl eder mi?
Cevap: Eğer bu aşı kasa yapılıyorsa sakıncası yoktur.
Oruç ve ağız kanaması
Soru: Ben dün dişime dolgu yaptırdım ve bugün oruç olduğum halde ağzımda biraz kanama oldu. Acaba bunun hükmü nedir? Ağızdaki kanla karışmış olan tükürüğü yutmak caiz midir ve bu halde ne yapmak gerekir? Orucun hükmü nedir?
Cevap: Eğer gelen kan tükürükte kaybolup gidecek kadar azsa paktır ve onu yutmanın sakıncası yoktur.
Cenabet ve İstimna
Ramazan ayında fecirden sonra cenabet olmak
Soru: Ramazan ayında sabah namazından sonra cenabet olursam ne yapmam gerekir?
Cevap: Orucunuz sahihtir ve öğle namazı için cenabet guslü almanız gerekir.
Sabah ezanına kadar bilerek cenabet guslünü geciktirmek
Soru: Acaba sabah ezanından önce uykudan cenabetli şekilde uyanan birisi bilerek gusülü geciktirip, gusül yerine teyemmüm yapabilir mi?
Cevap: Eğer vakit daralıncaya kadar gusülü geciktirirse günah işlemiştir. Bu durumda sabah ezanından önce teyemmüm etmelidir ve orucu sahihtir.
Oruç halinde kadın erkek ilişkileri
Soru: Ben oruç tutamıyorum, acaba oruçlu olan eşimle cinsel ilişkiye girebilir miyim?
Cevap: Hayır caiz değildir.
Oruçluyken cenabet olma
Soru: Eğer oruçlu birisi ramazan ayında sabah namazından sonra veya öğle namazından sonra uyur ve elinde olmadan uykuda cenabet olursa vazifesi nedir?Acaba bu şahsın orucu batıl olur mu?
Cevap: Orucu sahihtir.
Ramazan ayında fecirden sonra cenabet olmak
Soru: Ramazan ayında sabah namazından sonra cenabet olursam ne yapmam gerekir?
Cevap: Orucunuz sahihtir ve öğle namazı için cenabet guslü almanız gerekir.
Süt veren kadının orucu
Soru- Süt veren kadının vazifesi nedir?
Cevap: Eğer oruç tutmak sütün azalmasına neden olur ya kendisinin rahatsız olmasına sebep olur veya kendisine zararı olursa ona oruç tutmak vacip değildir.
Birinci durumda her gün için fakire bir mud (yaklaşık 750 gram) yiyecek vermesi gerekir, ama ikinci durumda bu işi yapmak ihtiyatı vacip gereğidir. Elbette her halükarda bu oruçları sonradan kaza etmesi gerekir.
Böbrek hastalığı olan hastanın orucu
Soru: Böbreklerim taş ürettiğinden uzman doktorun tavsiyesine göre oruç tutmamam gerekiyor, ama oruçlarımı bozmaya gönlüm varmıyor.
Eğer bir veya üç kere üç bardak su içsem sorunun halloluyor. Bu durumu göz önünde bulundurarak orucumu tutmaya devam edebilir miyim?
Cevap: Eğer böbrek hastalığını önlemenin yolu gün boyu su ve diğer sıvı içecekleri tüketmekse, oruç tutmak size vacip olmadığı gibi caiz de değildir. Su içtiğiniz takdirde de orucunuz batıldır.
Orucu Terk Etmek veya Batıl Etmek
Orucu bilerek yemek
Soru: Bilerek orucunu yiyenin vazifesi nedir?
Cevap: Tutmadığı miktarda ki oruçlarını kaza etmeli ve buna ilave olarak her gün için keffare vermelidir. Yani her gün için ya altmış gün oruç tutmalı ya altmış fakiri doyurmalı veya her bir fakire yaklaşık 750 gram yiyecek vermelidir.(Bu yiyecek buğday, arpa veya benzeri bir şey olabilir)
Buluğun ilk yıllarında tutulmayan oruçların hükmü
Soru: Buluğun ilk yıllarında yerine getiremediğin oruçları kaza ettikten sonra keffarede gerekir mi?
Cevap: Tutamadığınız oruçları kaza etmelisiniz. Eğer oruçları bilerek tutmamışsanız kazaya ilave olarak, hergün için keffarede vermeniz gerekir.
Yani her gün için ya altmış gün için tutmalı ya altmış fakiri doyurmalı veya herbir fakire yaklaşık 750 gram yiyecek vermelidir.(Bu yiyecek buğday, arpa veya benzeri bir şey olabilir)
Sünnet orucu batıl etme
Soru: Acaba sünnet orucu batıl etmek caiz midir?
Cevap: Evet, sakıncası yoktur; ama öğleden sonra olursa mekruhtur.
Ramazan Orucunu Yeme
Soru: Acaba futbol maçı olduğundan dolayı aşırı susuzluk ve açlık çekmemek için oruç yenebilir mi?
Cevap: Dediğiniz şey orucu yemeyi caiz etmez.
Kaza Orucu
Ramazanda yolculuk
Soru: Acaba ramazan ayında yolculuk yapan kazaya ilave olarak keffarede vermeli midir?
Cevap: Hayır, sadece oruçların kazası vaciptir. Elbette bu kazaları bir dahaki ramazana kadar tutmazsa geciktirmeden dolayı her gün için yaklaşık olarak 750 gram yiyecek keffare olarak vermelidir.
Soru: Ramazan ayında oruçtan kaçmak için yolculuk yapılabilir mi?
Cevap: Oruçtan kaçmak için dahi olsa ramazan ayında yolculuk yapmanın sakıncası yoktur; ama bu iş ramazanın yirmi üçünden önce mekruhtur.
Kaza ve keffare arasındaki tertip
Soru: Acaba ramazan ayının kazası ve keffaresi ard arda mı yapılmalıdır?
Cevap: Kaza oruçlarının ard arda yerine getirilmesi şart değildir. Ancak keffarede eğer mükellef iki ay peş peşe oruç tutma kararı alırsa bu orucun otuzbir gününü peş peşe tutması gerekir.
Orucun kazasında gevşek davranma
Soru: Oruçlarının kazasını yerine getirmede gevşek davranan birisi, şu anda da hasta olduğu için kazalarını yerine getirememektedir. Bu şahsın vazifesi nedir?
Cevap: Eğer oruçların kazasını yerine getirmede gevşek davranmışsa ve şu anda da önümüzdeki ramazana kadar hastalığından dolayı oruç tutamayacaksa, her gün için kazaya ilave olarak yaklaşık 750 gram yiyecek keffare olarak vermelidir.
Kaza orucunu batıl etmek
Soru: Kaza orucu tutan birisi herhangi bir nedenden dolayı orucunu batıl edebilir mi?
Cevap: Eğer öğleden önce olursa sakıncası yoktur, ama öğleden sonra caiz değildir ve kim öğleden sonra kaza orucunu bozarsa keffare vermesi gerekir.
Keffaresi on fakire her birine 750 gram yiyecek verecek şekilde keffare vermektir ve eğer yiyecek veremiyorsa üç gün oruç tutmalıdır.
Zimmette olan oruç
Soru: Kaza orucu olup olmadığını bilmeyen birisi, zimmemde olan oruç (ma fi zimme) niyetiyle oruç tutabilri mi? Yani şu niyetle tutsa ki eğer boynumda kaza orucu varsa onun yerine geçsin ve eğer yoksa sünnet orucu yerine geçsin?
Cevap: Evet, bu niyetle kaza tutabilirsin.
Babanın kaza orucunda şüphe etme
Soru: Babamın bir kaç yıl oruç kazası vardı, ama onları kaza edip etmediğini bilmiyorum. Bu meseleyle ilgili herhangi bir vasiyete de bulunmadı. Bu durumda evin büyük oğlunun vazifesi nedir?
Cevap: Eğer büyük oğlan babasının oruç kazası olduğuna yakini varsa onları kaza etmelidir.
Babanın mirasından onun kaza oruçlarını tutturmak için birini kiralama
Soru: Eğer büyük oğul, ölmüş babasının oruçlarını tutturmak isterse bunun için babanın bırakmış olduğu mirastan kullanabilir mi?
Cevap: Hayır, büyük oğlan babasının oruçlarını kendisi kaza etmeli veya kendi malını kullanarak birisini bu işi yapması için kiralamalıdır. Eğer baba vasiyet etmemişse bu iş için babanın bıraktığı mirastan kullanma hakkına sahip değildir.
Kendisinin yada babasının kaza orucunu tutmak durumunda kalan şahsın hükmü
Soru: Hem kendisi kaza orucu olan ve hemde ölmüş babasının kaza orucu boynunda olan birisi önce hangisini yerine getirmelidir?
Cevap: Her ikiside vacip olduğundan, onlar arasında belli bir sıra söz konusu değildir.
Kız için babanın oruçlarının kazası
Soru: Eğer babanın sadece kız çocuğu olursa, ölümünden sonra büyük kızın babasının oruçlarını kaza etmesi gerekir mi?
Cevap: Hayır, vacip değildir.
Birkaç yıl oruç tutmayan hastanın vazifesi
Soru: Birkaç yıl hasta olduğundan dolayı oruç tutamayan şahsın vazifesi nedir?
Cevap: İyileştiği yıl bir sonraki ramazana kadar kaza etmek için vakti varsa tutamadığı son ramazan ayının oruçlarını kaza etmelidir. Ancak geçmiş yılların oruçlarını kaza etmesi şart değildir ve sadece her gün için 750 gram yiyecek bir fakire vermelidir.
Buluğ alametlerini bilmeme
Soru: Ben ondört yaşından önce cenabet oluyordum ve cenabet olmanın buluğ alameti olduğunu bilmiyordum. Dolayısıyla onbeş yaşına kadar oruç tutmadım. Acaba bu oruçları kaza etsem yeterli midir, yoksa keffarede mi vermem gerekir?
Cevap: Oruçların kazası vaciptir ve eğer kasir cahilse keffare gerekmez. (Kasir cahil, bir hükmü bilmeyen ve bilme imkanı olmayan şahsa denir. Mütercim)
Orucun Keffaresi
Orucun keffaresini yerine getirme şekli
Soru: Acaba orucun keffaresi hemen mi yerine getirilmelidir, yoksa zaman içerisinde yavaş yavaş yerine getirilebilir mi?
Cevap: Keffareyi vermek mali açıdan da vacip oruç açısından da acele etmeği gerektirmez ve onu yerine getirmek için gelecekte de fırsatınız vardır. Ancak erteleme bizi bu meseleden gafil etmemelidir.
Bilerek iftar etmenin keffaresiyle hastalıktan dolayı iftar etmenin keffaresi arasındaki fark
Soru: Acaba orucu bilerek bozanla hastalığından dolayı bozanın keffareleri arasında fark var mıdır?
Cevap: Evet, iki açıdan bir birlerinden farklıdırlar:1- miktar açısından, 2- kullanıldığı yer açısından.
Bilerek bozulan orucun keffaresinde her gün için 60 fakir doyurulmalı (yada herbir fakire yaklaşık 750 gram yiyecek verilmeli) veya hergün için 60 gün oruç tutulmalıdır.
Ama hastalıktan dolayı verilen keffarede eğer hastalık bir sonraki ramazana kadar devam ederse, hergün için yaklaşık 750 gram yiyecek fakire verilmelidir.
Bilerek bozulan orucun keffaresinde eğer 60 fakire ulaşmak mümkünse her fakire 750 gram yiyecekten fazla veremez. Ama hastalıktan kaynaklanan keffarede bu şart değildir.
Orucu geciktirmenin keffaresi
Soru: Boynunda oruç keffaresi olan birisi onu geciktirebilir mi?
Cevap: Evet, keffarenin hemen ödenmesi gerekmez. Ancak onu ödemede tenbellik edilmemelidir.
Soru: Eğer birisi orucun keffaresini bir kaç yıl geciktirirse, bu keffare miktarında artış olur mu?
Cevap: Hayır, onda bir artış olmaz.
Oruç keffaresinin kullanılması
Soru: Acaba orucun keffaresini, nafakası bize vacip olan birisine verebilir miyiz?
Cevap: Orucun keffaresini nafakası size vacip olan birisine veremezsiniz, ama onu akrabalara vermenin sakıncası yoktur.
Oruç keffaresini seyide vermek
Soru: Acaba seyit olmayan birisi seyide oruç keffaresi verebilir mi?
Cevap: Evet, vermesinin sakıncası yoktur; ama seyide vermemesi (ihtiyatı müstehap) daha iyidir.
Keffarenin kültürel faliyetlerde kullanılması
Soru: Acaba oruç keffaresini kültürel faaliyetlerde ve evlilik gibi işlerde kullanabilir miyiz?
Cevap: Hayır, bu gibi işlerde keffareyi kullanmak caiz değildir. Keffareyle fakirlerin doyurulması gerekir.
Başkası tarafından geçimi sağlanan birisinin orucunun keffaresi
Soru: Eğer birisi çocukken babasının evinde boynuna oruç keffaresi gelirse, bu keffareyi vermek kimin vazifesidir?
Cevap: Buluğa ermemiş çocuğa keffare vacip olmaz ve eğer buluğa erdikten sonra keffare boynuna gelmişse bunu kendisinin ödemesi gerekir, ama keffareyi acilen vermek gerekmez.
Kaza orucu olduğu halde adak orucu tutma
Soru: Boynunda ramazan orucu kazası olan birisi oruç adak adayabilir mi?
Cevap: Eğer adak orucunu kaza orucunu tuttuktan sonra yerine getirmeğe niyet ederse, yapmış olduğu adak sahihtir.
Çocuk emiziren kadının orucunun keffaresi
Soru: Çocuk emziren bir kadına, oruç zararlı olduğundan dolayı orucunu tutmazsa daha sonra bu kadının keffarede mi vermesi gerekir?
Cevap: Orucunu yediği hergün için yaklaşık 750 gram yiyecek (buğday, ekmek, pirinç ve benzeri) fakire vermeli ve oruçlarıda kaza etmelidir.
Orucu bozan şeyleri bilmeme
Soru: Eğer birisi bir şeyin orucu bozduğunu bilmediğinden dolayı onu yaparsa, bu durumun hükmü nedir?
Cevap: Orucunu kaza etmelidir, ama keffare vermesi gerekmez. Elbette bu şer’i meseleyi öğrenmede tenbellik etmişse keffarede vermesi gerekir.
Sünnet Oruç
On Gün İkamet Edilecek Yere Öğleden Sonra Varmak
Soru: Eğer bir yere on gün kalmak üzere yolculuk yaparsam ve öğleden sonra oraya varırsam o günün orucunu tutabilir miyim?
Cevap: o günün orucu sahih değildir ve o gün oruç tutabilmek için öğleden önce oraya varmanız gerekir.
Kaza orucu olanın sünnet oruç tutması
Soru: Boynuda kaza orucu olan birisi sünnet oruç tutabilir mi?
Cevap: Boynunda kaza orucu olan birisi sünnet oruç tutamaz.
Yolcunun sünnet oruç tutması
Soru: Acaba yolcu sünnet oruç tutabilir mi?
Cevap: Hayır, yolculukta sünnet oruç tutmak caiz değildir. Sadece Medine şehrinde yolcular hacetlerini elde edebilmek için üç gün sünnet oruç tutabilirler. Elbette oruç tutulan bu günlerin çarşamba, perşembe ve Cuma günleri olması gerekir.
Oruca niyet etme zamanı
Soru: Oruca niyet etmenin başlangıç ve sonu normalda ne zamandır?
Cevap: Ramazan orucu ve adakla belirlenimiş muayyen orucun niyetinin vakti akşam ezanından sabah ezanına kadardır, ama vakti muayyen olmayan oruçların (kaza orucu ve mutlak adak orucu gibi) niyet vakti akşam namazından bir sonraki günün öğlesine kadardır.
Sünnet orucunun niyet vakti akşam ezanından bir sonraki günün akşamına niyet edecek vakit kalıncaya kadardır.
Oruca niyet etme şekli
Soru: Ramazan ayında hergün için ayrı ayrı niyet mi etmek gerekir, yoksa ayın başında bir kez niyet etmek yeter mi?
Cevap: Eğer ramazan ayının ilk gecesinde bütün ayı oruç tutmağa niyet ederse yeterlidir. Ancak her akşam yarının orucunu tutmağa niyet etmek daha iyidir (ihtiyatı müstehap).
Kiralık orucun zamanı ve şekli
Soru: Eğer birisi kiralık oruç tutmağı kabul ederse onu tutmak için acele etmesi gerekir mi? Ayrıca bazı sebeplerden dolayı o orucun tamamını tutamazsa, acaba kalan kısmını başka birisine tutturabilir mi?
Cevap: Eğer sizi oruç için kiralayan bir vakit belirlemişse veya acele tutulması gerektiğini ima etmişse, belirlenen vaktin geçirilmemesi gerekir.
Ancak böyle bir vakit bilirleme olmamışsa onu geciktirmenin sakıncası yoktur. Elbette bu geciktirme ihmal derecesine ulaşmamalıdır. Ayrıca bu orucun bir kısmını başkasına tutturmak istiyorsa kendisini kiralayanın izniyle bu işi yapmalıdır.

Common title

View

Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hamaney’in Oruçla ilgili yeni Fetvaları

İnsan ve İsraf
Hüseyin Çaça
Bismillahirrahmannirrahim
31   وكُلُوا و اشْرَبُوا و لاتُسرِفُوا اِنَّه  لايُحِبُّ المُسرِفِينَ اعراف
- *Yiyin, için; israf etmeğin. Çünkü O, israf edenleri sevmez. Araf/31
- * Şüphesiz mubezzirin (malını saçıp savuranlar), Şeytanların kardeşleri olmuşlardır. Şeytan ise, Rabbine karşı pek nankördür.

İsra suresi/ 27.
- *Tüm toplumlarda maalesef alışkanlık haline gelen israf, hayatın her alanına yayılmış ve onun izlerini toplumsal ve ferdi yaşantımızda görmekteyiz.
*İsraf etmek dini, vicdani, insani ve ahlaki açıdan büyük vebaldir ve dahası israf yaratana, doğaya, insanlara karşı yapılan en büyük suçtu.
*İsrafın kötü olduğunu anlamak için illa bilgin olmaya gerek yoktur; bu gün yaşadığımız dünyamızın geldiği duruma baktığımızda kolayca anlaya biliriz.
Örneğin:

Doğanın dengesinin bu derecede bozulması, atmosferin bozulması ve bir taraf da aşırı lüks hayat, azgınlıkların getirdiği belalar ve israfın getirdiği hastalıklar ve hastalıkların masrafları.

Ve diğer taraftan da dünyanın birçok yerlerinde ve gözle kolayca görebileceğimiz Afrika da- Somali’de yaşananlar, İslam dininin israf konusundaki sert tutumunun ne kadar haklı olduğunu ortaya koymaktadır.
*İSRAF NEDİR?
Cevap: lügatte, İnsan yaptığı ve yapacağı her işte aşırı gitmesi ve haddini aşması anlamına gelir.
* Halk dilinde ise, keyfiyet ve kemiyette her türlü aşırılığa, beyhude uğraşmaya ve boşuna çalışıp vakit kaybetmeye denir.
*İsraf kelimesi, kökeni itibarıyla Kur’anda yirmi bir kez kullanılmıştır. Örneğin: itaatsizlik, günahta haddi aşmak, helal yiyeceklerde haddi aşmak anlamında kullanılmış.
Ancak burada israftan maksat az olması veya çok olması değildir. Asıl maksat, gereksiz ve anormal olmasıdır. Başka değimle bir mal veya bir nimetin yerinde kullanılmaması ne kadar azda olsa israftır ama yerinde ve gerekli olduğunda kullanılırsa her ne kadar çok da olsa israf değildir.
Kısaca israf gereksiz ve ölçüsüz kullanmak ve harcamaktır.
Örneğin: suyu fazla kullanmak, ekmeği çöpe atmak ve yemeği, meyveyi yarı yemek gibi.
TEBZİRİN MANASI:

Köken olarak bezr- bzr’ den alınmıştır; taneleri (örneğin buğday taneleri) serpmek manasına gelmiştir.
Tebzir, insan tasarrufundaki bir malı veya nimeti mantıksız (yersiz) masraf etmesine ya da zayi etmesine denir.
Görüldüğü gibi “İSRAF ve TEBZİR” ikisi müteradif (eş anlam) değildir; birbirine yakındır ancak birbirinden ayrıdır. Aralarında olan fark şudur:
İSRAF, normalin dışına çıkmaya, itidalin dışına çıkmaya denir. O şey görünürde zayi olmasa bile.
Örneğin: Bir misafire aşırı harcamak öyle ki o miktarla birçok insanı doyurabilir yani bir misafire harcadığı parayla on kişiye yemek verebilirdi.
Ama TEBZİR de ise malın zayi olmasına sebep olacak şekilde kullanmaktır.
Örneğin iki misafir için on kişilik yemek yapmak gibi.
Başka bir değimle, İSRAF umuma şamil olur, mali ve gayri mali işlerde kullanılır. Ama TEBZİR hasdır yalnız mali şeylerde kullanılır diyebiliriz.
*Rağib müfredat kitabında şöyle diyor: israf, her işte haddi aşmaya denir.
*Kısaca İSRAF ve TEBZİR de şunu görüyoruz: Haddi riayet edilmeyen her şeyde ister mali işlerde olsun ister gayri mali işlerde adı ne olur olsun haramdır ve Allah şöyle buyurmuş: İsraf etmeyin şüphesiz ki Allah israf edenleri sevmez.

Enam/141.
انّه لا يُحِبُّ المُسرِفِين انعام141
*Başka bir ayette şöyle buyurmuş: şüphesiz mubezzirin (malını saçıp savuranlar), Şeytanların kardeşleri olmuşlardır. Şeytan ise, Rabbine karşı pek nankördür. İsra suresi/ 27.
اِنَّ المُبَذِّرِينَ كانُوا الشَياطِين وكان الشيطانُ لِرَبّهِّ كَفُراً  اِساء27
*İmam Caferi sadık (a.s) şöyle buyurmuş: İsrafçı insanın üç belirtisi vardır:
1.Ona göre (maddi durumuna ve örf nezdinde ki durumuna göre) olmayanı satın alır.
2.Ona göre olmayan elbiseyi giyinir,
3.Ona göre olmayanı yer.
قال الصادق ع   لِلمُسرِف ثَلاث عَلاماتٍ
1 يَشتَرِي ما لَيسَ لَه
1 و يَلبِسُ ما لَيس له
1 و يئكُلُ ما ليس له(tefsiri nuru sakaleyn, c. 1,s.772.)
*İmam Sadık şöyle buyurmuş: Tüm kemaller üç şeydedir:
1.Dini anlamak,
2.Musibete sabretmek,
3.Maişette tedbirli olmak,( yani her şeyde alımda, satımda ve harcamalarda orta halli olmak).
*Hz. Peygamber şöyle buyurmuş: İsrafın alametlerinden biride insanın canı istediği her şeyi yemesidir.”Abdest almada israf olabilir, her şeyde israf vardır ve kesinlikle israftan sayılabilecek biride insanın her istediğini yemesidir”.
Peygamber efendimizin bu sözüne dayanarak diyebiliriz ki israf, insanın malına verdiği zararıyla beraber birçok hastalığın da sebebinin çok yemek ve her istediğini yemesidir.
قال النبيّ ص في الوُضُوء اسرافٌ و انّ مِن السرف ان تئكل كُلّ ما اِشتَهت
Bu hadisi şerif bizlere Hz. Ali’nin şu sözünü hatırlatıyor” mide her hastalığın yuvasıdır”.
المِدَةُ بَيتُ كُلِّ داءٍ
*Şunda söylemek gerekir ki harcamak toplumdan topluma ve kişiden kişiye de değişebilir, örneğin bir hayırda ve misafire yemek vermekte veya hediye vermekte fakir ile zenginden beklentiler farklıdır ve herkes kendi durumuna göre harcamalıdır.
*İmam Sadık şöyle buyurmuş:  Mümin insan israf etmez ve orta yol seçmelidir.
*İmam sadık şöyle buyurmuş: İnsanın kendine zarar vermesi ve malını zayi etmesi israftır.
*İmam sadık israfla ilgili şöyle buyurmuş: İsrafın en azı şudur:
a)İçtiği suyun fazlasını dökmesi,
b)İş elbisesiyle dışarıda, misafirlikte giydiği elbisenin aynı olması,
c)Hurmanın çekirdeğini çöpe atması. (vesailüş’ şia, c.3, s. 384).
*İmam Sadık (a.s) bir gün birinin bir elmayı yarı yiyip atan birini görünce hemen onu uyardı bu yaptığının yanlış olduğunu ona söyledi; “eğer senin ona ihtiyacın yoksa başkalarının ona ihtiyacı olabilir” dedi.
*Hz. Peygamber (s.a.a) sofrada kalan küçük ekmek parçalarını yerdi ve şöyle derdi sofraya düşen küçük ekmek parçalarını yemek insanın kendisinden ve evlatlarından fakirliği giderir.
*Her şeyde olduğu gibi yine burada da bizim Müslüman olarak görevimiz Hz. Muhammed (s.a.a)’i kendimize olgu- örnek almaktır:”şüphesiz, Allah’ın resulünde sizin için Allah’ı ve ahret gününü uman ve Allah’ı çokça ananlar için güzel bir örnek vardır. (Ahzab/ 21).
لقد كان لكم في رسول الله اُسوةٌ حسنةٌ لِمن كان يرجُوا الله واليومَ الاخِرَ وذكر اللهَ كَثِيراً
*Ama doğruyu söylemek gerekirse ve aynı zamanda bir öz eleştiri olarak da şunu söyleyebiliriz:

Bırakın başka insanları biz Müslümanlar istisnalar hariç, maalesef bir türlü Resulallahı kendimize örnek alamadık ne ibadette, ne ahkâmda, ne ilim marifette, ne ahlakta ve nede siyasette. Bunun için Ali yani ilahi ilmin kapısını terk ettik ve bu belalara düştük;
Ali men etmesine rağmen, teravih namazı cemaatle kılınmakta, zalim krallar ulul emr olarak geçinmekte, dinini dünyasına satmış saray ulemasının adaletine bakmazsızın fetvasına inanıp ve arkasında saf tutup namaz kılınmakta ve din adına bu gün sözde bir çok Müslüman idarecilerin ılımlı İslam adına küfür alemine uşaklık etmekte ve inanan saf insanlarda bu vahim duruma göz yummaktadır.
*Maalesef Emevi ve devamında Abbasiler her alan da insanları vahyin merkezi ve devamı olan Ehl-i beytten büyük ölçüde koparttılar ve dini kendi arzuları icabı saray mollalarıyla beraber şekillendirdiler.
O günden bugüne Müslümanların sıkıntılarının da kaynağı bu meseledendir.
*Bugün biz Müslümanlara düşen görev bu anlamda dinde reform yapıp peygamberi, Kur’anı, Ehli-i Beyti ve aklı esas alıp dini yeniden yaşamak ve dünyaya sunmaktır.

İnsan ve İsraf

Fedek

İslâm Ve Ekonomik Sorunlar

İSLAM'IN EKONOMİK DÜZENİ

Yasin oğlu Ammar evinde namaz kıldığında kapı çalındı. Ammar’ın annesi kapıyı açtı. Gelen peygamber Efendimizin oğulluğu manevi oğlu Zeyd idi. Onu içeriğe alıp Ammar’ın namaz kıldığı odaya götürdü...
Ammar namazını bitirdikten sonra Zeyd ile sarılıp görüştüler.
Zeyd: Sana bir müjdem var!
Ammar yoksa yeni Müslüman olan birimi var?
Zeyd: Bize gelen habere göre “Peygamber’in amcası Hamza, Ebubekir’i büyük bir darbe ile yere sermiş ve ona söylemiş ki Peygamber (s.a.a)’e karşı cesaret gösterisi yapmayı tekrarlasan hiç şaşırma aynı muameleyi sana karşı tekrarlayacağım ve bütün kureyş  halkına bu günden itibaren müslüman olduğunu duyurmuştu.”
Ammar bu haberi duyunca çok çok sevindi!
Zeyd: Ne yazık ki Mekke’nin yönetimi zalimlerin elinde!
Ammar: Bizim durumumuz önceki durumumuza göre daha iyi özellikle Hamza müslüman olup da Ebu Cehle darbe vurduktan sonra. Doğrusu unutmadan Hamza Ebu Cehli nasıl vurdu?
Zeyd: Bu gün Cüdanın oğlu Abdullah’ın hizmetlilerin birisi Hamza’yı avdan dönerken görüp peygamber’ e hakaret edilmediğini  ve kınandığını söyleyince Hamza sordu:
Kim Muhammed’ e ihanet etti?
Abdullah’ın kendisi
Ebu Cehil kendi zındıklarından bir kaçını Hz. Muhammed’e ihanet etmeleri için görevlendirmiştir.
Hamza olayı öğrenip öğrenmez Kabe’ye gidip ziyaret ettikten sonra Ebu Cehil’in yanına gitti. Ebu Cehil beni mağmum toplantısında idi.
Hamza: Sen mi Muhammed (s.a.a)’e hakaret ettin? Bende bundan sonra bunun yaranlarından oldum ve onun dinini kabul ettim!Sözünü bitirir bitirmez elindeki kemanı Ebu Cehil’in kafasına vurdu.
Zeyd: Şüphesiz Hamza’nın Ebu Cehile savaş ilan etmesi İslam’ın yükselmesi ve kuvvetli olması demektir. Müşrikler bu tepkiden korktular. Halen gidip halkın arasında ki tepkiyi görmek. Gidip araştırmamız lazım olayın halk arasında bıraktığı lazım muhakkak halkın arasında büyük bir tepki ve etkiyi bana göre Mekke halkı duyunca etkilendiler. Bu olayın halkın arasında duyulması  bu hadiseye önem gösteriyorlar bu olayı büyük islam’ın  başarısına ve yücelmesinde  bir başarısı, müslümanlar ve müşriklerin  arasında savaşa sebep olacaktır.
Kureyş halkı Hamza gibi büyük bir şahsiyetin Müslüman olmasına baya sinirlenmiştiler. Bu sebeple Kureyş büyükleri Hz. Muhammed (s.a.a)’i Ebu Talibin kalesine  götürmelerini ve Hz. Muhammed’i katl etme kararı aldılar. Bu kararı Ebu Tali duyunca Abdul Muttalib’in kalesine götürmelerini  ve Hz. Muhammed (s.a.a) i korumalarını emir etti. Müslümanlar evlerini yerlerini  terk edip Hz. Muhammed (s.a.a) ve Hatice (s.a) ile beraber talibin yaylasındaki mağaraya gittiler. Bunu öğrenmesi yönetimi öğrenince  özellikle Abdulmuttalib’in Hz. Muhammed’den himaye ettiklerini öğrenince evlatlarının resulü himayet ettiklerinden Kureyş yönetimi bir araya gelip müslümanların içinde iktisadi ambargo kararı almışlar ve bununla Hz. Muhammed (s.a.a) ve irtibatta olanlar  ve onunla birlikte oturup kalkanlar muamele, yapanların bütününe ambargo bırakılacağını ellerinden gelen bütün zorlukları esirgemeyeceğini pankarta yazıp Kabe şehrinin merkezinin yerine gideceklerini asmışlar.
Müşrikler müslümanlara karşı uyguladıklarını iktisadi ambargoyu sıkı bir şekilde uyguladılar. Müslümanlar ellerinde ki bütün yiyeceklerini tüketmiş idiler. Açlık özellikle çocuklara daha fazla zorluk veriyordu. Kısaca sı müslümanlar üç sene zorluğa karşı tahammül ettiler.
Günlerden bir gün peygamberin amcası (s.a.a) Ebu Talibin yanına gitti ve Allah tarafından aldığı vahyi Amcasına haber verdi. Kureyş’liler Kabe’nin içerisinde Allah’u teala karıncaları görevlendirdi ve Allah’ın adından başka her şeyi yok ettiler!
Ebu Talib: Ey peygamber Rabbin m. Seni bu olaydan haberdar etti?
Peygamber (s.a.a) evet diye cevap verdi.
Ebu Talib Kureyş büyüklerinin yanına gidip onlara söyledi: Allah karıncaları görevlendirmiş sizin zalimane ahitnamenizi  yok etsin. Kureyş büyükleri Kabe’ye girip, Hz. Muhammed’ in söylediklerinin gerçek olduğunu görünce iktisadi ambargoyu kaldırdılar.
3- Müşriklerin Hz. Muhammed (s.a.a) ve Müslümanlar üzerinde uyguladıkları ambargo neticesinde Hz. Hatice’yi etkilemiş  ve hastalığına yol açmıştı. Hz. Muhammed (s.a.a) bir an bile Hz. Hatice’yi yalnız başına bırakmıyordu.
Hz. Muhammed (s.a.a)’i bütün Kureyş halkı yalandığı zaman Hz. Hatice de hz. Muhammed (s.a.a) iman getirmiş ve hiç  kimsenin Hz. Muhammed (s.a.a) teselli vermediğinde o teselli veriyordu. Ve teselli vermediği bir dönemde  kafirlerin müslümanlara işkence ettikleri zaman kendi vefa darlığını ortaya koymuştur. Evet o, peygamber(s.a.a)eşi ve en iği dostu idi.
Sonuçta hastalığından üç gün sonra Hz. Muhammed (s.a.a)’in yanında gözlerini dünyaya ebedi olarak kapadı ve melekuti olaya yetişti. Hz. Muhammed’i gam ve hüzün sardı. Onun ölümü Hz. Muhammed’e pahalıya mal oldu.
-4-
Hz. Hatice’nin ölüm yılı peygambere hüzün ve gam yılı oldu. Aynı yılda Hz. Ebu Talib hastalandı. Kureyş büyükleri Ebu Talib’in hastalığını görünce dediler ki:
Hamza ve diğer değerli şahsiyetler müslüman olduktan sonra  Peygamber bütün kureyş kabilelerini İslam’a davet ettiği herkesin dilinde söyleniyordu.
La ilahe İllallah kelimesi Allah’tan başka bir ilaha tapmaktan kaçının yeterlidir.
Kureyş büyükleri birbirlerine söylediler: Allah’a hamd olsun ki sizin istediklerinizi vermeyecek ve kendi atalarımızın dinine  tabii olacağız. Belki Allah bizim ile onun arasında hükmetsin. Kureyş büyükleri peygamberin yanından ayrıldılar. Bir müddet sonra Peygamber’in amcası Ebu Talib’de dünyadan gitti.
Peygamber (s.a.a)’i yine hüzün ve gam sardı. Ve Kureyş’in eziyet ve azarlarını önleyecek hiç kimse kalmamış idi. Peygamber (s.a.a) için eşi Hz. Hatice’nin ölüm hüznüne bir de amcası Ebu Talib’in ölümü eklenince bu yılın ismini hüzün yılı olarak adlandırdı.
-5-
Ebu Talib’in ölümüyle Kureyş’in Peygamber (s.a.a)’e karşı hakaretleri daha da bir arttı. Peygamber Mekke’den Taif  şehrine gitmeye karar verdi.
Taif  şehrine gitti. Orada kabile reislerinden olan üç kardeşle tanıştı ve onlardan tanıştıktan sonra onları İslam dinine davet etti. Onlardan birisi Hz. Peygamberi alay ederek şöyle dedi: Allah senden başka kimseyi bulamadı mı Resul olarak halka göndersin! Diyerek Hz. Resul ile alay etmeye başladılar.
Hz. Peygamber onlardan ayrılarak yoluna devam etti.
Ama onlar Peygamberden vaz geçmediler. Kendi kölelerini Peygambere hakaret etmek için görevlendirdiler ki Onu taşlayarak şehirden dışarı çıkarsınlar. Sonunda Peygamberi her iki taraftan (ön ve arkadan) taşlamaya başladılar. Taşlamalarının neticesinde Peygamberin ayakları kanamaya başladı. Bunların bu eziyetlerinin karşısında Resulullah sabretti.
Allah’ın Resul-ü onlardan uzaklaştıktan sonra, yetiştiği. Hurma ağacının gölgesinde oturarak dinlendi.
Ağaca yaslandığında gökyüzüne bakarak, Rabbiyle raz ve niyaz etmeye başladı.
Dua Yazılacak??????????????????
İki kişi onun durumunu uzaktan görüp acıdılar. Edas isimli bir Hıristiyan, kölesiyle Hz. Muhammed (s.a.a)’e tabak içinde bir kaç salkım üzüm gönderdiler. Allah’ın elçisi üzümü yemeye başlamadan önce Bismillahirrahmanirrahim deyince köle şaşırdı.
-Bu kelimeyi şu yörenin halkı söylemiyor dedi.
Hz. Peygamber. Ona sordu.
-Nerelisin, dinin nedir?
-Edas cevap verdi.
-Ben Hıristiyan’ım ve Ninova halkındanım.
Peygamber buyurdu:
-Salih kişi Yunus Peygamberin ülkesinden misin?
Edas şaşkınlıkla sordu:
-Onu nereden tanıyorsunuz?
-O benim kardeşimdir. O Peygamberdir, bende Peygamberim.
Edas Resulullah’ın şu sözlerini duyunca hemen ona büyük bir hürmetle yaklaştı, kafasını ve mübarek iki elini öptü.
Resulullah (s.a.a) Taif’ten üzüntü içinde döndü. Mekke’de gördüğü ve tanık olduğu işkence ve eziyetlere sabırla tahammül ediyordu. Zira her sıkıntıdan sonra bir refahlık ve her zorluktan sonra bir kolaylık olduğunu biliyordu. Son

İKTİSADİ AMBARGO 

<div class="bookItemIntrotext">

“İnsanlardan, kendileri bir şeyi ölçerek aldıkları zaman tam alan; ama onlara bir şeyi ölçüp tartarak verdiklerinde eksik tutan kimselerin vay haline”

Mutaffifin 1-3

</div>
<div id="__if72ru4sdfsdfruh7fewui_once" style="display: none;"></div>
<div id="__hggasdgjhsagd_once" style="display: none;"></div>

Number of volumes

Publish location

Publisher

Doğru Ticaret ve Helal Kazanç

Bu kitabın ilk basımı 1979'da, Pakistan'da İslam Okulu Yayınlarınca yapılmıştır.

1984 yılında da Bonyad Be'that Dış Temsilcilik Şubesince de ikinci basımı yapılmıştır.

<a name="1"></a>
<div>İmam Ali bin Talip şöyle diyor:</div>
"İslam'ı tam olarak anladınız mı? Gerçekten bu din hakikat üzerine kuruludur. O, faziletin birçok dalını ve bu faziletten doğan bilgiyi öğrenme kaynağıdır. O öyle bir lambadır ki bir­çok lamba ondan ışık alır. O öyle yüce bir ateş şûlesidir ki Allah'a giden yolu aydınlatır. O öyle prensipler ve inançlar topluluğudur ki her hak ve hakikat arayıcısını tamamen mut­main kılar.

Biliniz ki Allah, İslam'ı kendi üstün rızasına ve kendisine yapı­lacak taatin, ibadetin en son noktasına ulaşmanın tek biricik yolu kılmıştır. Onu yüce kurallarla, mükemmel prensiplerle, şüphe götürmeyen anlayışlarla, meydan okunamaz bir hâkimiyet ve reddedilemez bir faziletle tahkim etmiştir.

Allah'ın razı olduğu şekilde şerefle ve onurla onu sürdürmek, onun inanç ve kanunlarına sadakatle adaletli olmak, onun ilke ve emirlerine kesinkes itaat etmek, ona hayatında özel bir yer vermek sana kalmıştır."

Author

Editor

Interpreter

Persian Title

Publication year

Publish number

Qr Code

Sect

Scholar

ISBN

Source

Translated

is suggested

İSLAM VE İKTİSADİ EKOLLER

Yazarın Hayatı
Adı ve Soyu
Kadı Sinan'ın oğlu, "Buğyetu'l-Fakih" kitabının yazarı Kadı Muhammed'in oğlu, Muhlis diye meşhur olan Kadı Muhammed'in oğlu, Saadet diye bilinen Kadı Muhammed'in oğlu, Behlül Behçet Efendi diye meşhur olan Kadı Muhammed'in soyu, kendisinin dediğine göre, meşhur sahabe Ebu Eyyub-i Ensarî'ye ulaşmaktadır.
Üstadları ve Hocaları
Yazar aklî ve naklî ilimlerde ve irfanda üstün bir kişiydi. Fıkıh ilmini babası Kadı Muhammed Saadet'ten ve Şeyh Necibuddin Zengezorlu'dan almış, aklî bilimleri Şeyh Muhammed Şeyhu'l-İslâm'dan ve Şeyh Muhammed Kadı-zade'den öğrenmiştir. İrfanda Molla Siracuddin Nakşibendî'nin gidişatını beğenmiş ve onun tarikatını izlemiştir. Ha-keza babası Kadı Muhammed Saadet'ten, Seyyid Ebu'l-Hû-da Seyyadî Rufaî'den ve İstanbul'un Şeyhu'l-İslâm'ından hadis rivayet etme icazeti almış, Sihah-ı Sitte ve diğer hadis kitaplarını onların icazetiyle nakletmiştir.
Ben yazarla birkaç defa görüştüm. İran'a yaptığı yolculukta birkaç defa Tebriz ve Hemedan'da onu gördüm; gerçekten de kendi emsallerinden üstün, çeşitli dallarda yetenekli ve dinî münazaralarda çok güçlü bir kişiydi. Kadı Behlül benden Şia'nın hadis kitaplarını nakletmek için icazet istedi; ben de ona icazet verdim ve ondan Ehlisünnet'in nebevî hadis kitaplarını nakletme hususunda ayrıntılı bir icazet aldım.

TEŞRİH VE MUHAKEME

Ekonomi

Kitaplar

Makaleler

Dergiler

Karakterler

yayıncılar

İslami merkezler

multimedya

Mehdiyet

İslam kaynakları internet sitesi, İslam kaynaklarının toplanması, düzenlenmesi ve yayınlanmasını sağlayan genel bir sitedir. Bu kaynaklar, İslam’ın ilk günlerinden itibaren mesaj getiren (Hz. Peygamber (s.a.a)) ve ondan sonra bu dinin büyükleri, araştırmacıları, İslami ilimler havzası alimleri ve düşünürleri tarafından sunulmaktadır.

Ekonomi

Books

Articles