Kur'an'ı Kerim insanları sürekli düşünmeye ve akıllarını kullanmaya davet eder. Bu semavi kitap düşünce, şuur, basiret, dirayet, tedbir ve benzeri sözcüklerle insanların düşünmesini ve akıllarına başvurmasını takdir ve teşvik etmiştir.

Kur'an'ı Kerim'in büyük müfessirlerinden Allame Tebatebai'nin beyan ettiği üzere Kur'an'ı Kerim ayetlerinde en az 300 kez insanlar düşünmeye davet edilmiştir. Bu arada üzerinde düşünülmesi gereken ve Kur'an'ı Kerim'de sık sık vurgu yapılan konulardan biri Maad meselesidir.
Gerçekte tüm ilahi dinler Maad ilkesine inanır ve bu ilkeyi en temel ilkelerden biri olarak kabul eder. Fakat bazı insanlar da vardır ki bu konuya inanmaz ve ölümden sonraki hayata karşı çıkar. Gerçi bu insanlar hiç bir zaman Maad'ı inkâr etmeleri için güçlü ve sağlam bir gerekçe sunamamıştır. Maad karşıtlarının tek fısıldadığı şey, ölen ve vücudu parçalanan ve her tarafa dağılan bir insanın bir daha dirilmesinin asla mümkün olmadığıdır. Bu zümre yüce Allah ve sonsuz gücünü göz ardı eden insanlardan oluşur. Oysa varlık âlemini bunca şaşırtıcı durumlarıyla yaratan Allah Teâlâ, ölümden sonraki hayatı inşa etmeye de kadirdir. Aslında insanların aklı da bir mahlûkun dağılan parçalarını toparlamanın o mahlûku yaratmaktan daha kolay olduğuna hükmeder. Bu durum, her hangi bir makineyi tasarlayan ve yapan kimsenin söz konusu makinenin parçalarını montaj etmesine benzer.
Yeniden dirilmek, insanlar için tasavvur edilmesi mümkün olan bir durumdur, çünkü insanlar yaşadıkları ortamda sürekli bunun örneklerine rastlamaktadır. Örneğin eğer kış mevsiminde bir bahçeye uğrayacak olursak, burası adeta bir mezar gibi sessiz, hareketsiz ve cansızdır. Bu mevsimde bu bahçede hiç bir yeşillik, tazelik ve canlılık göze çarpmaz ve her taraf sessiz ve mahzun bir görüntü arz eder. Ancak ilkbahar mevsimiyle beraber, hayat meltemi dünün ölüleri üzerine esmeye başlar, birden ölü toprak canlanır, harekete geçer ve bahçede bulunan tüm bitkiler yeniden yeşerir.
Bu tür manzaralar her yıl insanların gözü önünde tekrarlanır, fakat birçokları bu heyecan ve ibret verici manzaralardan ders almak yerine duyarsızlığını sürdürür.
Kur'an'ı Kerim bazı ayetlerinde Araf suresinin 29. ayetinde insanların ilk yaşamını kısa ve net bir şekilde şöyle beyan ediyor: İlkin sizi yarattığı gibi (ölümden sonra) O'na döneceksiniz.
Kur'an'ı Kerim'in diğer bazı ayetlerinde de ölümden sonraki yaşam bitkilerin yeniden canlanışına benzetilir ve örneğin Kaf suresinde şöyle buyurur:
Allah'a yönelen her kula gönül gözünü açmak ve ibret vermek için (bütün bunları yaptık). Gökten bereketli bir su indirdik, onunla bahçeler ve biçilecek daneler bitirdik. Kullara rızık olması için birbirine girmiş, küme küme tomurcukları olan uzun boylu hurma ağaçları yetiştirdik. Ve o su ile ölü toprağa can verdik. İşte hayata yeniden çıkış da böyledir.
Allah Teâlâ Fatır suresinin 9. ayetinde de ölümden sonraki dünyaya inanmayanlar için maddi dünyadan bazı örnekler vererek şöyle buyurur:
Rüzgârları gönderip de bulutu harekete geçiren Allah'tır. Biz onu ölü bir bölgeye göndeririz de ölümünden sonra toprağa onunla hayat veririz. Ölülerin yeniden dirilmesi de böyle olacaktır.
Kur'an'ı Kerim dağılan bedenleri yeniden canlandırma meselesini gündeme getirerek dünyadaki hareket, değişimi ve içinde yaşanan her şeyi beyan ediyor. Kur'an'ı Kerim açısından yaratılışın başlangıcı bir dizi kanunlara tabi olduğu gibi ahiret dünyası da yine bir dizi kesin kanunlara tabidir ve insanın bedeni ilk haline geri getirilir. Bu yüzden Tarık suresi insanların dikkatini bu meseleye çekerek şöyle buyurur:
İnsan neden yaratıldığına bir baksın! Atılan bir sudan yaratıldı. (O su) sırt ile göğüs kafesi arasından çıkar. İşte Allah (başlangıçta bu şekilde yarattığı) insanı tekrar yaratmaya da kadirdir.
Bu ayetler en başta insanı yaratılışın başlangıcı konusunda düşünmeye yöneltir ve acaba böyle bir âlemi yaratan Allah bir insanın dağılan bedenini yeniden toparlayamaz mı, sorusunu aklına getirir.
Gerçekte Kur'an'ı Kerim aklî bir kıyasla bir ameli yerine getiren kimsenin o ameli yeniden yerine getirebilecek güce de sahip olduğunu beyan eder.
Kur'an'ı Kerim Maad konusunda ayetlerinde bir kaç somut ve tarihi örneğe de işaret eder ki bunların tümü ölümden sonraki hayatın mısdağıdır. Bu örneklerden biri olan Uzeyr peygamberin öyküsüdür ve Bakara suresinin 259. ayetinde şöyle anlatılır:
Yahut görmedin mi o kimseyi ki, evlerinin duvarları çatıları üzerine çökmüş (alt üst olmuş) bir kasabaya uğradı. "Ölümünden sonra Allah bunları nasıl diriltir acaba!" dedi. Bunun üzerine Allah onu öldürüp yüz sene bıraktı; sonra tekrar diriltti. Ne kadar kaldın? dedi. "Bir gün yahut daha az" dedi. Allah ona: Hayır, yüz sene kaldın. Yiyeceğine ve içeceğine bak, henüz bozulmamıştır. Eşeğine de bak. Seni insanlara bir ibret kılalım diye (yüz sene ölü tuttuk, sonra tekrar dirilttik). Şimdi sen kemiklere bak, onları nasıl düzenliyor, sonra ona nasıl et giydiriyoruz dedi. Durum kendisince anlaşılınca: Şimdi iyice biliyorum ki, Allah her şeye kadirdir, dedi.
Kur'an'ı Kerim Hz. İbrahim –s– öyküsünde de Maad meselesini somut bir şekilde gündeme getiriyor ve açıkça dağılan parçaların yeniden birleştirileceğini beyan ediyor.
Bir gün Hz. İbrahim bir ırmağın kenarından geçiyordu. O sırada suyun kenarına düşen bir hayvanın cesedini gördü. Denizdeki hayvanlar ve çöldeki yırtıcı hayvanlar ve uçan kuşlar, her biri murdarın bir parçasından besleniyordu. Hz. İbrahim kendi kendine düşündü: Eğer bir gün bir insanın naşı da böyle olur ve denizde, çölde ve havada yaşayan hayvanlara yem olursa, Allah Teâlâ kıyamet gününde bu insanın bedenini nasıl ve nerelerden toplayarak diriltecek acaba? Bu yüzden Hz. İbrahim yüce Allah'a kendisine ölüleri nasıl dirilttiğini göstermesini arz etti. Gerçi Hz. İbrahim akıl ve mantığı ile Maad'a kesin inanıyordu, fakat imanda daha yüksek yakin derecelerine ermek için Allah Teâlâ'dan kıyamet gününde ölüleri nasıl dirilttiğini kendisine göstermesini talep etti.
Hz. İbrahim'in bu talebi üzerine nida geldi: Acaba iman etmedin mi? Hz. İbrahim şöyle karşılık verdi: Evet, iman ettim, ama içim rahatlasın istiyorum.
Hz. İbrahim Maad ilkesine inanıyordu, fakat yakinini güçlendirmek istiyordu. Yakin arttırılabilen bir durumdur ve bazı aşamaları vardır. Hz. İbrahim gözleriyle görerek bu hakikati idrak etmek ve hissi gözlemleriyle yakinin doruk noktasına ulaşmak istiyordu.
Allah Teâlâ peygamberinin talebini icabet etti, ona dört kuş avlayarak getirmesini ve ardından hepsini doğramasını emretti. Rivayetlere göre bu dört kuş tavus, horoz, güvercin ve kargadan oluşuyordu ve her biri bir sıfatı simgeliyordu. Tavus güzellik ve gurur, horoz şehvet, güvercin oyunculuk ve karga uzak arzuların simgesiydi. Nida geldi ve Hz. İbrahim'e bu dört kuşu avlaması, onları kesmesi ve ardından doğraması, sonra da tüm parçaları birbiriyle karıştırması, daha sonra da her bir parçayı bir dağın zirvesine bırakması ve en son bu kuşları çağırması emredildi.
Hz. İbrahim verilen emirlere bir bir uydu ve en son kuşlara seslendi ve kendisine doğru gelmelerini istedi. Büyük bir şaşkınlık içinde kuşların param parça olan et ve kemiklerinin çeşitli yönlerden toplanarak eski haline döndüğünü ve ona doğru geldiklerini gördü.

Bakara suresinin 260 ayetinde anlatılan bu öykünün devamında Hz. İbrahim'e hitaben Allah Teâlâ'nın güçlü ve hikmetli olduğu ve her şeye kadir olduğu, bu tür işlerin O'nun gücü karşısında basit işler olduğu buyruldu.

Author

Common title

View

Maad veya Allah’a Dönüş – 2

Maad, varlık âleminin en kader belirleyici hakikatlerinden biridir ve Kur'an'ı Kerim'de tevhidden sonra hiç bir konu Maad kadar vurgulanmamıştır.
Maad veya Allah'a dönüş başlıklı sohbetimize boyunca fani dünyada hayat ve yaşamın ölüm anına kadar geçen süresini, ardından berzah âlemi, kıyamet gününü, amel mektubu, sırat köprüsü ve mizanı, cismi ve ruhi Maad, Maad'ın vuku bulma ihtimali ve zaruretini irdelemek istiyoruz.
İnsanın ölümden sonraki kaderi ile ilgili soru, insanların en önemli fikri uğraşlarından biridir. Acaba yaşam şu bilinen doğumdan ölüme kadar geçen süre ile mi sınırlıdır, yoksa bu yaşamın ötesinde insanları ebedi bir yarın mı beklemektedir? Acaba bu gelmelerin ve gitmelerin, doğmaların ve ölümlerin ardında ilahi bir hedef söz konusu mudur?
Bu sorulara ve ahiret âlemiyle ilgili diğer sorulara cevap bulmak üzere Maad veya Allah'a dönüş başlıklı bir sohbet dizisi hazırladık. Sohbetimiz boyunca fani dünyada hayat ve yaşamın ölüm anına kadar geçen süresini, ardından berzah âlemi, kıyamet gününü, amel mektubu, sırat köprüsü ve mizanı, cismi ve ruhi Maad, Maad'ın vuku bulma ihtimali ve zaruretini beyan etmeye çalışacağız.
Ebedileşmek ve ebediyete kavuşmak, insanların tarih boyunca ve tüm devirlerde en önemli arzularından biri olmuştur. Hiç kimse ölümden sonra tamamen yok olmayı istemediği gerçeğini inkâr edemez. Nitekim insanların ebedileşme şevki ve arzusu tarih boyunca da yer yer göze çarpmaktadır.
Birçok tarihi mezarda geçmişte yaşamış insanların da fani dünyadaki yaşamından sonra yeni bir yaşama inandığını ve kendi inançlarına göre ölüleri öbür dünyada rahat etmeleri için bir takım işler yaptığını gösteren izlere ve kanıtlara rastlanır. Nitekim bundan üç bin yıl önce Yunanlılar insanın ölmekle yok olmadığına ve ölümden sonra da fani dünyadaki gibi bazı gereksinimleri olduğuna inanırdı. Bu yüzden ölülerinin mezarına yiyecekler koyar ve böylece ölülerinin ölümden sonra gittikleri dünyada ilk ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırdı. Yine Meksika yöresinde insanlar kralları ölünce sarayın palyaçosunu de onunla birlikte gömerdi, çünkü onlara göre palyaço mezarda komik sözleri ve hareketleriyle kralın üzüntüsünü giderebilirdi. Bu tür uygulamalar bazı Asya ve Afrika ülkelerinde de çeşitli yöntemlerle yerine getirilirdi.
Bilim adamlarının insanların ömrünü uzatan gençlik iksirinin formülünü keşfetme çabaları da insanların ebedileşme düşüncesinin bir başka delilidir. Gerçekte insanların ebedi yaşam arzuları onların içinde yer alan bir duygudur. İnsan kendi kendine ebedileşeceğini düşünür ve öte yandan içinde taşıdığı bir başka duygusu da, gurbet duygusudur. İnsan güncel işlerinden, eğlence ve seyahatlerinden soyutlandığında içinde bir nevi eksiklik hissine kapılır. Bundan sonra hiç bir refah aracı onu tatmin etmez. Bu durumda insan kendi kendine neden yaratıldığını ya da "neden ben varım?" diye sorgulamaya başlar.
Gerçekte bu dünya tüm genişliği ile artık ona dar gelmektedir. Onun cismi kafesi ve bu dünya da adeta zindanıdır. Ve bu duygu ve fitri gereksinimi böyle bir insanın orada tatmin olacağı ve tüm arzularına kavuşacağı bir güne ve bir mekâna inancının zeminini oluşturur. Çünkü gerçekte onun içinde var olan tüm bu duyguların ve ihtiyaçların cevabı dışarıdadır. Örneğin insanın nasıl susamışlığı su ile veya açlığı yiyeceklerle karşılanıyorsa, gurbet duygusu da Maad ile karşılık bulur.
Amerikalı psikolog Dr. Norman Vincent insanların bu fıtri eğilimi ve yaşamındaki gerçek hakkında şöyle diyor:
Ebedi yaşam hakkında en ufak kuşku ve tereddüt yoktur ve ben buna inanıyorum. Gerçekte ebedi yaşamla ilgili fıtri his başlı başına bizi bu hakikate doğru yönelten en önemli şahittir. Allah Teâlâ insanların bir hakikate ulaşmalarını istediğinde en başta bu hakikatin tohumunu onların zamirinin en derinlerine eker. İnsanın bekaya ve ebedileşmeye yönelik istek ve arzusu o kadar geniştir ki, bu arzunun gerçekleşmeyeceğini asla kabul edemeyiz.
Dolayısıyla ebedileşme eğilimi tüm insanların fıtratında var olan bir duygudur ve bu da ölümden sonra başka bir hayatın varlığının en önemli delili sayılır, çünkü ne zaman yüce Allah insanları bir hakikate yöneltmek istiyorsa, bunun sebep ve etkenlerini onların içgüdüleri ve fıtratıyla bütünleştirir. Bu hikmetli amele göre her insanın kendi içinin en derin noktalarında ebedi yaşama eğilimler olması doğaldır. Bu iç algı o kadar güçlü ve köklüdür ki tarihin en eski devirlerinden beri ebedi yaşam hissi tüm insanların fıtratında aynı tazeliğini korumuştur.
Ünlü Fransız yazar Viktor Hugo ise şöyle diyor: Gerçekten eğer insan ölümün yok olmak olduğunu ve bu yaşamdan sonra mutlak yokluk olduğunu düşünecek olursa, artık yaşam onun için hiç değer ifade etmez. İnsan için yaşamı zevkli, güzel ve işini eğlenceli yapan, gönlünü ısıtan ve bakış ufkunu genişleten şey, vahiy ve din aracılığı ile insana ulaşan şeydir, yani ebedi dünyaya inanmak, beşerin bekasına inanmaktır. İnsanın fani olmadığına ve baki olduğuna inanmaktır. İnsanın bu dünyadan daha büyük olduğuna, bu dünya insan için küçük ve geçici bir yuva olduğuna inanmaktır. Bu dünya insanın çocukluk çağı için küçük bir beşik gibidir ve daha ihtişamlı ve daha muazzam devirler söz konusudur.
İnsani pak fıtratın dışında bilim ve teknoloji de insanların ikinci bir yaşamının mümkün olduğu kanısını güçlendirir. Yeni bilimlere göre tüm kimyasal reaksiyonlara rağmen maddi unsurlar yok olmaz ve sadece değişime uğrar. Yere düşen bir su damlası, havaya yükselen bir duman, yanan bir mum, hiç biri yok olmaz. Eğer her hangi bir maddenin çözülen parçaları özel bir araçla yeniden bir araya getirilir ve birleştirilirse, aynı maddeyi hiç eksiksiz elde edebiliriz. İnsanın cenazesi de ölümünden sonra çözülür, büyük değişime uğrar ve tekrar toprağa geri döner. Bu yüzden gerçi insanın cenazesi toprakta çözülür, fakat günümüzde kök hücre denilen temel maddeleri değişime uğramadan olduğu gibi kalır.
Bilim adamları çeşitli bilim alanlarında ikinci bir hayatın varlığını doğrulayan birçok bulguya ulaşmıştır. Örneğin fizik dalında bilim adamları çok özel ve ileri teknoloji aygıtların yardımıyla bazı çıkarılan ses dalgalarını yeniden geri kazanmayı başarmıştır. Bu bilimsel kazanım gerçekte kıyamet günü hakikatinin bir işaretidir. Dolayısıyla yüce Allah'ın da ölen insanların bedenlerinin parçalarını toprağa dağılan zerreciklerini yeniden birleştirebilecek güçte olduğu kesindir.
Öte yandan ölümden sonraki yaşama ve amellerimizin ceza ve mükâfatı olduğuna inanmak, insanların sosyal güvenliği ve huzurunun sağlanmasında önemli rol ifa etmektedir. Eğer insan ölümden sonraki yaşama inanmaz ve ölümü yaşamın son noktası olarak kabul edecek olursa, o zaman bu yaşam onun için hiç bir anlam ifade etmez. Bu durumda insan kendinde bir nevi hedefsizlik hissine, yaşamının boş ve beyhude olduğu düşüncesine kapılır. Kendi kendine o zaman bunca çabanın ve faaliyetinin ve birikimlerinin kaderi ne olacak, diye düşünmeye başlar. Belki de bu yüzdendir ki gelişmiş ve sanayileşmiş ülkelerde insanların büyük bir bölümü maddi açıdan refah içinde yaşamalarına karşın sürekli kendilerini her türlü eğlence ile uğraşmakla meşgul eder ve böylece maddi yaşamın boş ve beyhude olduğu düşüncesinden kaçmaya çalışır.
Yaşamlarını şu fani dünyada bir kaç günlük yaşamla sınırlı gören insanlar, bu günler sona erdikten sonra onları yok olmanın beklediğini düşünür. Ancak eğer ölümden sonra yeni bir menzilin bizi beklediğine ve bu menzilin de yok olmak olmadığına, bilakis şimdiki yaşamdan daha yüce bir yaşam olduğuna ve hiç bir şeyi şu dünyevi yaşamla kıyaslanamayacağına inanacak olursak, o zaman derin bir ruhi huzura kavuşuruz. İkinci dünyada dar görüşlülüğe, kıskançlıklara, kin ve nefrete, güvensizlik ve adaletsizliğe, cinayet ve acılara yer yoktur ve herkes barış, huzur ve güven içinde yaşar.
Maad ilkesine inanan insan, hayatın fani dünyadaki şu bir kaç günlük yaşamlı sınırlı olmadığına, bu yaşamın kendisini bekleyen ikinci yaşamıyla kıyasla denizin karşısında bir damla olduğuna inanır. Kur'an'ı Kerim Ankebut suresinin 64. ayetinde şöyle buyurur:
Bu dünya hayatı sadece bir eğlenceden, bir oyundan ibarettir. Ahiret yurduna (oradaki hayata) gelince, işte asıl yaşama odur. Keşke bilmiş olsalardı!
Dolayısıyla Maad ilkesine inanmak insanın yaşamını güdümlü hale getirir. Maad ilkesine inanan insan yüce Allah'ın onu beyhude yaratmadığını ve yakında Allah Teâla'ya döneceğini bilir, nitekim Allah Teâlâ Müminun suresinin 115. ayetinde şöyle buyurur:
Sizi sadece boş yere yarattığımızı ve sizin hakikaten huzurumuza geri getirilmeyeceğinizi mi sandınız?

Maad'a inanan insan fani dünyada yaşamını ahiret dünyası için bir hazırlık olarak bilir.

Maad veya Allah’a dönüş - 1

el-Bihar, 6/202, 8. Bölüm, Ahval’ul Berzeh ve’l-Kebr
el-Bihar, 6/282, 9. Bölüm, Cennet’ud Dünya ve’n-Nariha

bak.  el-Kebr, 427. Konu; el-Keffare, 462. Konu; ez-Zenb, 1387. Bölüm

347. Bölüm Berzah

Kur’an:
“Tekrar diriltilecekleri güne kadar arkalarında geriye dönmekten onları alıkoyan bir berzah vardır.”
bak. Al-i İmran, 169-171; Müminun, 99-100; Gafir, 11
1.    Ali b. İbrahim şöyle diyor: “Berzah iki şeyin arası demektir. İnsana dünya ve ahiret arasında ulaşan sevab veya cezadır. Berzah İmam Sadık’ın (a.s) şu buyruğudur: “Ben sizler için sadece berzahtan korkuyorum.”
2.    İmam Zeyn’ul Abidin (a.s) “arkalarında berzah vardır...”ayeti hakkında şöyle buyurmuştur: “Berzah, kabirdir. Onların kabirde dar ve zor bir hayatları vardır. Allah’a andolsun ki kabir cennet bahçelerinden bir bahçe veya cehennem çukurlarından bir çukurdur.”
3.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Berzah kabirdir; dünya ve ahiret arasındaki sevab veya cezadır.”
4.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah’a andolsun ki ben sizler için berzahtan korkuyorum.”Ben (ravi), “Berzah nedir?”diye sorunca şöyle buyurdu: “Ölümden kıyamete kadar süren zamandır.”
5.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Berzah’ın içlerinde bir yola koyuldular, orada yer kendilerine musallat oldu ve etlerini yedi.”

348. Bölüm
“Müminlerin Ruhu Yeşil Kuşların
Kursağıdır”Rivayetinin Reddi

6.    İmam Sadık (a.s), “Müminlerin ruhu arşın etrafında yeşil kuşların kursağıdır.”rivayeti hususunda şöyle buyurmuştur: “Hayır, müminin Allah nezdinde ruhu kuşun kursağında olmasından daha yücedir. Ruhları bedenlerine benzer bedenlerdedir.”
7.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Aziz ve celil olan Allah (müminin) ruhunu alınca onu dünyadaki bedenine benzer bir bedene koyar; böylece yer, içer ve yanına biri gelince onu dünyadaki yüzüyle tanır.”

349. Bölüm
Berzahta Müminlerin Ruhları

Kur’an:
“Allah yolunda öldürülenleri ölü saymayın, bilakis Rableri katında diridirler, rızıklanırlar.”
8.    Ebu Basir şöyle diyor: “İmam Sadık (a.s) müminlerin ruhundan bahsetti ve şöyle buyurdu: “Onlar birbirini görürler”Ben, “Görüyorlar mı?”diye sorunca şöyle buyurdu: “Evet, birbirlerine soru sorar ve gördüğünde, “Bu falandır.”dediğin gibi birbirlerini tanırlar.”
9.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Müminlerin ruhları cennette bir takım odalardadır. Oranın yiyeceklerinden yer, içeceklerinden içer, birbirlerinizi ziyaret eder ve şöyle derler: “Rabbimiz kıyameti kopar da bizlere va’d ettiğin şeyler gerçekleşsin.”
10.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Ey İbn-i Nubate! Şu arkada (Necef’te) tüm mümin erkek ve kadınların ruhları nurdan minberler üzerinde nurdan kalıplar içindedir.”
11.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Ey İbn-i Nubate! Eğer sizlere (perdeler) açılmış olsaydı şüphesiz bu arkada müminlerin ruhlarının halka oluşturup birbirlerini ziyaret ettiğini ve birbiriyle konuştuğunu (apaçık bir şekilde) görürdünüz. Her müminin ruhu şu arkada, her kafirin ruhu ise Berehut vadisindedir.”
12.    İmam Sadık (a.s) raviye şöyle buyurmuştur: “Allah doğu ve batıdaki tüm müminlerin ruhunu Vadi’is-Selam’da haşreder.”Ben, “Vadi’is-Selam nerededir?”diye sorunca şöyle buyurdu: “Kufe’nin sırtlarında adeta onları gruplar halinde oturmuş konuşuyorlarken görür gibiyim.”

350. Bölüm
Kafirlerin Berzah Aleminde Ruhu

Kur’an:
“Allah o adamı, kurmak istedikleri tuzaktan korudu. Kötü azâb Firavun'un adamlarını sardı. Onlar, sabah akşam ateşe sunulurlar. Kıyamet çattığı gün, “Firavun'un adamlarını azabın en ağırına sokun”denir.”
13.    İmam Sadık (a.s) kafirlerin ruhları hakkında şöyle buyurmuştur: “Ateşten odalar içindedir. Oranın yiyeceklerinden yer, içeceklerinden içer, orada birbirlerini ziyaret eder ve şöyle derler: “Rabbimiz bize va’d ettiklerin gerçekleşmesin diye kıyameti koparma.”
14.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz kafirlerin ruhları cehennem ateşindedir. Ateşe sunulunca şöyle derler: “Rabbimiz bizlere va’d ettiklerin gerçekleşmesin diye kıyameti koparma ve sonuncumuzu ilkimize katma! “
15.    Resulullah (s.a.a) Bedir’de öldürülenlerin yanı başında durunca şöyle buyurdu: “Ey Ebu Cehil! Ey Utbe! Ey Şeybe! Ey Umeyye! Rabbinizin sizlere va’'d ettiğini hak buldunuz mu? Şüphesiz ben Rabbimin bana va'd ettiğini hak buldum.”Ömer, “Ya Resulullah! Cansız bedenlerle mi konuşuyorsunuz?”diye sorunca şöyle buyurdu: “Nefsim elinde olan Allah’a andolsun ki siz benim dediklerimi daha iyi duyuyor değilsiniz. Şu farkla ki onlar cevap veremiyorlar.”



36. Konu el-Bereket Bereket-Bolluk


351. Bölüm
Bereketli

Kur’an:
“Nerede olursam olayım beni mübarek kıldı. Yaşadığım müddetçe namaz kılmamı ve zekât vermemi emretti.”
“Rabbim! Beni mübarek bir yere indir. Sen indirenlerin en iyisisin”de.”
bak. En’am, 92, 155; Enbiya, 50; Sad, 29; Al-i İmran, 96; Nur, 35, 61; Kasas, 30
16.    İmam Sadık (a.s) “Nerede olursam beni bereketli kılmıştır”ayeti hakkında, “Yani çok faydalı.”diye buyurmuştur.”

352. Bölüm
Bereket Sebepleri
Kur’an
“Eğer memleketlerin halkı iman etmiş ve bize karşı gelmekten sakınmış olsalardı, onlara göğün ve yerin bolluklarını verirdik. Ama yalanladılar; bu yüzden onları, yaptıklarına karşılık yakalayıverdik.”
17.    İmam Hüseyin (a.s), ric’at hakkındaki uzun bir hadisinde şöyle buyurmuştur: “(O zaman) Gökten yere bereket nazil olur. Öyle ki ağaçlar Allah’ın kendilerinde (olmasını) istediği meyvelerin ağırlığından kırılır. Kışın, yaz meyveleri yenir. Allah-u Teala’nın “Eğer memleketlerin halkı...”ayeti de buna işaret etmektedir.”
18.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Yiyeceklerinizi tartınız. Şüphesiz bereket tartılmış yiyeceklerdedir.”
19.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Üç şeyde bereket vardır: Vadeli satmak, birbirine borç vermek ve -satmak için değil, kendi evi için- buğdayı arpa ile karıştırmak.”
20.    İmam Rıza (a.s) şöyle buyurmuştur: “Aziz ve celil olan Allah Teala Peygamberlerinden birine şöyle vahy etti. İtaat edilirsem hoşnut olurum, hoşnut olursam bereket veririm ve benim bereketimin sonu yoktur.”
21.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Bereket on parçadır. Onda dokuzu ticarette, geri kalanı ise derilerdedir.”
22.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Adalet ile bereketler kat kat artar.”
bak. et-Ticaret, 432 ve 433. Bölümler
Er-Rızk, 1494. Bölüm
Er-Rıfk, 1533. Bölüm
Ez-Ziyafet, 2390. Bölüm

353. Bölüm
Bereketi Yok Eden Şeyler

“Eğer memleketlerin halkı iman etmiş ve bize karşı gelmekten sakınmış olsalardı, onlara göğün ve yerin bolluklarını verirdik. Ama yalanladılar; bu yüzden onları, yaptıklarına karşılık yakalayıverdik.”
23.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Şu dört şeyden biri bir eve girecek olursa o evi harab eder ve bereketten bayındır olmaz: Hıyanet, hırsızlık, şarap içmek ve zina.”
24.    İmam Cevad (a.s) veya İmam Hadi (a.s), Davud Sermi’ye şöyle buyurmuştur: “Ey Davut! Şüphesiz haram gelişmez, gelişse de sahibine bereketi olmaz. Ondan bir şey infak etse sevabını görmez, geride bıraktıkları (kendisini) ateşe götüren bir azık olur.”
25.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Cinayetler ortaya çıkarsa bereketler yok olur.”
bak. Er-Rızk, 1495. Bölüm



37. Konu el-Burhan Delil-Bürhan

    el-Bihar, 9/2-254, İhticacatullah-u Teala ala erbab’il Milel
    el-Bihar, 9/255, Ebvab-u İhticacat’ir-Resul
    el-Bihar, 10/1-392, İhticacat’ur Resul ve’l-Eimme (a.s)


bak.
    el-Hüccet, 97. Konu



354. Bölüm
Allah’ın Burhanı

Kur’an:
“Ey insanlar! Rabbinizden size açık bir delil geldi, size apaçık bir nur indirdik.”
“Bu ikisi Firavun ve erkanına karşı Rabbinin iki delilidir. Doğrusu onlar yoldan çıkmış bir millettir”denildi”
bak. el-Hüccet; 710, 711, 713. Bölümler

355. Bölüm
Delil İstemek

Kur’an
“Yoksa, önce yaratan, sonra da yaratmayı tekrar edecek olan; size gökten ve yerden rızık veren mi? Allah'ın yanında başka bir ilah mı? De ki: “Eğer doğru sözlülerden iseniz, açık delilinizi getirin.”
“Allah'la berâber, varlığına hiç bir delili olmadığı halde başka ilaha tapanın hesabını Rabbi görecektir. Küfredenler elbette kurtulamazlar”
“Yahûdi veya Hıristiyan olmayan kimse elbette cennete girmeyecek”dediler; bu onların kuruntularıdır. De ki: “Sözünüz doğru ise delillerinizi getirin”
“Her ümmetten bir şâhid çıkarır ve “kesin delilinizi ortaya koyun”deriz. O zaman, gerçeğin Allah'a ait olduğunu, uydurduklarının kendilerini bırakıp kaçtığını anlarlar”
bak. el-Hüccet, 715. Bölüm

38. Konu el-Bişr Güler yüzlülük


356. Bölüm
Güler Yüzlülük

26.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük kini yok eder.”
27.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kardeşini güler yüzlülükle karşıla.”
28.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, dostluğun kemendidir.”
29.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, dostluk (için kurulan dost) tuzağıdır.”
30.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, özgür insanın huyudur.”
31.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, hür insanın huyudur.”
32.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, ilk ihsandır.”
33.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, zahmetsiz ve masrafsız bir ihsandır.”
34.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, iki ihsandan biridir.”
35.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, iki misafirperverlikten biridir.”
36.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, güzel bir manzara ve nurlu bir huydur.”
37.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Onları güler yüzlülükle karşıla, kinleri öldür.”
38.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülükle ihsan değer kazanır”
39.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, sevgi bağıdır.”
40.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlülük, ısrar ile uyuşmaz.”
41.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Müminin güleçliği yüzünde, kudreti dininde ve hüznü kalbindedir.”
42.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güler yüzlü olman nefsinin yüceliğinin göstergesidir.”
43.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Güzel karşılama kardeşlik bağını güçlendirir.”
44.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz sizler insanları mallarınızla nasiplendiremezsiniz. O halde onlara güler yüzlülük ve güzel yüzlülükle davranın.”
45.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Resulullah (s.a.a) şöyle buyurdu: Şüphesiz Allah kardeşine asık suratlı olandan nefret eder.”
46.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Müminin sıfatı hakkında şöyle buyurmuştur: (Mümin) yumuşak yüzlü ve güler yüzlüdür; asık suratlı ve kaba değil.”
47.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerinizi görünce tokalaşın. Onlara yumuşak ve güler yüzlü davranın. Ayrılınca günahlarınız dökülmüş olur.”
48.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “İnsanların dostlarının kalbini elde ettikleri ve düşmanlarının kalbinden kinlerini giderdikleri en güzel şey onlarla karşılaşınca güzel yüzlü davranmak, arkalarından hallerini araştırmak ve önlerinde güler yüzlü olmaktır.”
bak. 309. Konu, ez-Zihk

357. Bölüm
Uyarı ve Müjde Eşitliği

49.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Seni uyaran, seni müjdeleyen kimse gibidir.”

Konu el-Berzeh Berzah-Kabir alemi

el-Bihar, 4/92, 3. Bölüm, el-Beda-i ve’n-Nesh
bak.  Ma’rifet, 2643. Bölüm
335. Bölüm Beda

1.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Aziz ve celil olan Allah beda ile ululandığı gibi hiçbir şeyle ululanmamıştır.”
2.    İmam Bakır (a.s) veya İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Aziz ve celil olan Allah’a beda gibi hiç bir şeyle ibadet edilmemiştir.”

336. Bölüm “Beda”nın Anlamı

3.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz Allah’ın iki tür ilmi vardır: Kendisinden başka hiç kimsenin bilmediği gizli ve saklı ilmi. İşte beda da bundandır. Bir de Allah’ın meleklere, elçilerine ve nebilerine öğrettiği ilmi. Bu ilmi biz de biliyoruz.”

337. Bölüm
İmkansız Olan Beda

4.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Her kim aziz ve celil olan Allah için bir şeyin bugün anlaşıldığına ve dün bilmediğine inanırsa ondan uzak durun.”
Beda lügatte bir şeyin gizlilikten sonra açığa çıkması, bilgisizlikten sonra ilmin oluşması anlamına gelmektedir. Çok az bir grup dışında tüm Müslümanlar Allah için böyle bir bedanın imkansız olduğuna inanmaktadır. Dolayısıyla İmamiye’ye böyle bir iftirada bulunanlar büyük bir yalan atmakta, itham etmektedirler. İmamiye bundan beri ve münezzehtir.
Halk arasında ise beda hadis imamlarının sözlerinden de anlaşıldığı gibi birkaç anlam ifade etmektedir: ve hepsi de Allah hakkında söylenebilecek şeylerdir. Bunlar:
1-Bir şeyi açığa çıkarmak, bir şeyi meydana getirmek, yeni bir taktir sebebiyle bir şeyin vücuda gelmesine hükmetmek ve bir takım şartlar esasınca yeni bir iradenin, bir şeyin oluşumunu onaylaması gibi anlamlara gelmektedir. Günlük olayların meydana gelişi de bu türdendir. İbn-i Esir’in kel, pisi ve kör insanlar hakkındaki sözleri de bu anlama yakındır. İbn-i Esir şöyle diyor: “Aziz ve celil olan Allah’a bu kimseleri bu vesilelerle imtihan etme hususunda beda hasıl oldu. Yani buna hükmetti. Burada “beda”bu anlamdadır. Zira kaza önceden gerçekleşmiştir. Ama önceden belli olmayan bir iş veya olayın doğruluğunun ortaya çıkışı anlamında bir beda inancı Allah hakkında imkansızdır. İbn-i Esir’in: Kazadan maksadı bir şeyin meydana gelişidir.”Kaza önceden gerçekleşmiştir”sözünden maksat ise hakkındaki ilmin önceden var oluşudur. İbn-i Esir’in sonraki istidlali de bu gerçeği ifade etmektedir.
2-Karşılıklı iki şeyden birinin tercih edilmesi, her iki şey hususunda kesin olmayan iradenin gerçekleşmesinden sonra birinin vücuda gelişine hükmetmek. Bu tercih; birinin şart ve maslahatının diğerinin şart ve maslahatından üstün oluşundan kaynaklanmaktadır. Duanın kabulü, dua eden insanın ihtiyaçlarının karşılanması, sıla-i rahim vesilesiyle ömrün uzatılması, bir topluluğun yok edilmesinin kararlaştırılmasından sonra bu karardan vazgeçilmesi türünden şeyler de bu anlamı ifade etmektedir.
Belli bir zamanda, belirli şartlar içinde ve özel maslahatlar karşısında varlığı kesin olan bir şeyin ortadan kaldırılması ve hakeza o zaman geçtikten, şartlar ve maslahatlar değiştikten sonra da bir takım şartlar ve maslahatların gerçekleşmiş olması deliliyle yerine başka bir şey geçirilsin veya geçirilmesin ortadan kaldırılması anlamındadır. Diriltmek, öldürmek, yaratılış ile ilgili hususlarda genişlik ve darlık, teklif ile ilgili hususlarda yerine bir şey geçirilsin veya geçirilmesin hükümlerin nesh edilmesi ve bizzat nesh olayı da bu türden bir anlam taşımaktadır. Nitekim Seduk’un da “et-Tevhid ve’l-İtikad”adlı kitabında açıkça ifade ettiği gibi bu konuların tümü beda anlamı kapsamındadır.”


32. Konu el-Ebdal Abdal

bak.
    el-Mukarrebun, 435. Konu


338. Bölüm
Abdal (Gezgin Derviş)

5.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Şu üç şey kimde bulunursa abdaldan sayılır: Kaza ve kaderden hoşnutluk, Allah’ın haramları karşısında sabır ve aziz ve celil olan Allah yolunda gazaplanmak.”
6.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz ümmetimin abdalları cennete amelleriyle girmez. Onlar Allah’ın rahmeti, canların cömertliği, kalplerin selameti ve tüm Müslümanlara karşı duyulan rahmet ile cennete girerler.”

33. Konu et-Tebzir Savurganlık


    el-Bihar, 71/344, 86. Bölümet-Tebzir ve’t-Tektir
bak.
    el-İsraf, 230. Konu

339. Bölüm
Savurganlık

Kur’an:
“Yakınına, düşküne, yolcuya hakkını ver; elindekileri saçıp savurma. Saçıp savuranlar, şüphesiz şeytanlarla kardeş olmuş olurlar; şeytan ise Rabbine karşı pek nankördür.”
7.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Bağışlayıcı ol, savurgan olma. Tutumlu ol ama cimri ve sıkı olma.”
8.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Savurganlık, fakirliğin başlangıcıdır.”
9.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Savurganlık, iflas edenin arkadaşıdır.”
10.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Savurganlıkla övünen iflasla küçümsenir.”

340. Bölüm
Savurganlığın Anlamı

11.    İmam Sadık (a.s), Allah-u Teala’nın, “Savurganlık etme”ayeti hakkında şöyle buyurmuştur: “Allah’a itaat yolu dışında bir şey infak eden savurganlık etmiştir. Hayır yolunda infakta bulunan kimse ise tutumluluk etmiştir.”
12.    İmam Sadık (a.s), Allah-u Teala’nın, “Savurganlık etme”ayeti hakkında şöyle buyurmuştur: “İnsan malını boşa harcamakta ve fakir düşmektedir.”Ebu Basir, “Helal malda da savurganlık mümkün müdür?”diye sorunca, “Evet! “diye buyurdu.

34. Konu el-Birr İyilik


bak.
    el-Bereket, 36. Konu; el-İhsan, 115. Konu; el-Ma’ruf (1), 348. Konu; en-Ni’met, 518. Konu



341. Bölüm
İyilik

Kur’an:
“İyilikte ve kötülükten sakınmakta yardımlaşın, günah işlemek ve aşırı gitmekte yardımlaşmayın. Allah'tan sakının, Allah'ın cezası şiddetlidir.”
“Ey iman edenler! Gizli konuştuğunuz zaman, günah işlemeyi, düşmanlık etmeyi ve Peygambere karşı gelmeyi fısıldaşmayın; iyilik yapmayı ve Allah'a karşı gelmekten sakınmayı konuşun; kıyamet günü huzurunuzda toplanacağınız Allah'tan sakının.”
13.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Ömrü sadece iyilik uzatır.”
14.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Sevap açısından hayırların en çabuk ulaşanı iyiliktir. Ceza açısından en çabuk erişeni ise zulümdür.”
15.    İmam Bakır (a.s) şöyle buyurmuştur: “İyilik ve gizli sadaka vermek fakirliği yok eder, ömrü uzatır ve insandan yetmiş kötü ölümü def eder.”
16.    İmam Kazım (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerine ve ailesine güzel iyilikte bulunan kimsenin ömrü uzar.”
17.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “İyilik eskimez ve günah unutulmaz.”
18.    İmam Sadık (a.s), raviye şöyle buyurmuştur: “Kardeşlerine iyilik etmek ve ihtiyaçlarını gidermeye çalışmak salih amellerdendir. Bu işler şeytanın burnunu yere sürer, insanı ateşten uzaklaştırır ve cennete girmesine neden olur. Bunu değerli dostlarına da ulaştır. Onlar zorlukta ve kolaylıkta kardeşlerine iyilik edenlerdir.”
19.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Kıyamet günü yumak şeklinde bir şey gelir ve mümini arkasından iterek cennete sokar. Sonra “Bu iyiliktir”denir.”
20.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “İyilik, ıslahatçı kimselerin işidir.”
21.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Babalarınıza iyilik yapın ki evlatlarınız da size iyilik etsin.”
bak. Mustedrek’ul Vesail, 12/421, 32. Bölüm

342. Bölüm
İyiliğin Kapıları ve Hazineleri

22.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Üç şey iyiliğin kapısındandır. Kalp cömertliği, güzel söz ve eziyetlere sabretmek.”
23.    İmam Bakır (a.s) şöyle buyurmuştur: “Dört şey iyiliğin hazinelerindendir. İhtiyacını gizlemek, gizli sadaka vermek, acısını gizlemek ve musibetini gizli tutmak.”
bak. el-Cennet, 554 ve 555. Bölümler; el-Hayr, 1175. Bölüm

343. Bölüm
İyi İnsanın Nişanesi

Kur’an:
“Yüzlerinizi doğudan yana ve batıdan yana çevirmeniz iyilik değildir; lakin iyilik, Allah'a, ahiret gününe, meleklere, Kitaba, peygamberlere iman edendir.”
“Sana hilal halindeki ayları sorarlar. De ki: “Onlar, insanların ve hac vakitlerinin ölçüsüdür.”İyilik (cahiliye döneminde inanıldığı gibi ihramlıyken) evlere arkalarından girmeniz değildir; iyilik takvalı olandır. Evlere kapılarından girin; Allah'tan sakının ki kurtuluşa eresiniz.”
24.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “İyi insanın nişanesi on tanedir: Allah için sever, Allah için nefret eder, Allah için ayrılır, Allah için öfkelenir, Allah için hoşnut olur, Allah için amel eder, Allah’ı taleb eder, Allah karşısında huşu, korku, endişe, temizlik, ihlas, haya ve dikkat içinde bulunur, Allah için ihsan eder.”

344. Bölüm
İyiliğin Mertebeleri

25.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Her iyiliğin üstünde bir iyilik vardır. Ama insan Allah yolunda öldürülünce artık onun üzerinde bir iyilik olmaz.”
bak. eş-Şer, 1971. Bölüm

345. Bölüm
Birbirine İyilik Etmek Hususunda Emir

26.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Birbirinizle ilişki içinde olun, birbirinize iyilik edin, birbirinize karşı merhametli olun ve aziz ve celil olan Allah’ın size emrettiği gibi birbirinizle iyi kardeşler olun.”
27.    İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: “Birbirinizle ilişki içinde olun, birbirinize iyilik edin, birbirinize merhametli davranın ve birbirinize karşı sevgi gösterin.”
28.    İmam Ali (a.s) şöyle buyurmuştur: “Allah’tan korkun. Birbirinize karşı iyi kardeşler olun. Allah yolunda birbirinizi sevin. Birbirinizle ilişki içinde bulunun ve birbirinize merhametli olun.”

346. Bölüm Kamil İyilik

29.    Resulullah (s.a.a) şöyle buyurmuştur: “Kamil iyilik açıkta yaptığın ameli gizlilikte de yapmandır.”

Konu el-Beda Beda İnancı

KIYAMET ALÂMETLERİ

RİC'AT ; Ölümden Sonra Dünyaya Dönüş

Elinizdeki kitap, ayet ve hadislerden esinlenerek ölüm sonrası hayatı ve berzah âleminde ruhların durumunu, akıcı ve anlaşılır bir üslûpla anlatmaktadır. Yazar, bu kendine has anlatım tarzında, yüce Allah'a kulluğun sonucu olan fazilet ve takvayı "Hâdi", günahın sonucu olan çirkinlik ve kötülükleri ise "Siyah" isimli arkadaşında canlandırmıştır. İnsanların, ibadet ve günahlarının neticesi olarak berzah âleminde karşılaşacakları olayları, Kur’an’a ve Ehlibeyt İmamlarının (a.s) hadislerine dayandırmıştır. Kıyametle ilgili konuları işlerken, velâyet ve şefaatin berzah âlemindeki rolü gibi çeşitli konulara da değinmiştir.

Editor

Number of volumes

Publish location

Publisher

Ölümle Başlayan Yolculuk

Önsöz
Ölüm sonrası hayat ve niteliği...

Ölüm yolculuğunun başlamasıyla bedenlerin çürüyüp toprak oluşu ve bu arada ruhlar...

Ruhların başına neler gelecek?

Berzah denilen alemde ruhlar ne yapacak, nelerle karşılaşacak?

Uyuyarak mı, yoksa nimet veya azap görerek mi kıyameti bekleyecekler?

Sahi, sorgu-sual meleklerinin, ruhları hesaba çekmesi nasıl gerçekleşecek?!

Aslında bu ve benzeri sorular, hemen herkesin kafasını bir tür kurcalamaktadır.

İnsan oğlu, sürekli bu sorulara cevap bulabilmek için çaba sarf etmiştir. "Sana ruhtan sorarlar, de ki: Onun ilmi Allah'ın yanındadır."[1] ayeti de, insanın ruh konusunda bir araştırma içinde olduğunu, ancak bu hususta yeterli bilgisi olmadığını doğrulamaktadır. Bununla birlikte Kur'an-ı Kerim ve Ehl-i Beytten (a.s) nakledilen rivayetler, belli bir oranda bu konuya ışık tutmuştur.

Interpreter

Persian Title

Publication year

Publish number

Qr Code

Sect

Scholar

ISBN

Source

Translated

is suggested

Ölüm sonrası hayat ve niteliği

Mead

Kitaplar

Makaleler

Dergiler

Karakterler

yayıncılar

İslami merkezler

multimedya

Mehdiyet

İslam kaynakları internet sitesi, İslam kaynaklarının toplanması, düzenlenmesi ve yayınlanmasını sağlayan genel bir sitedir. Bu kaynaklar, İslam’ın ilk günlerinden itibaren mesaj getiren (Hz. Peygamber (s.a.a)) ve ondan sonra bu dinin büyükleri, araştırmacıları, İslami ilimler havzası alimleri ve düşünürleri tarafından sunulmaktadır.

Mead

Books

Articles