&nbsp;

İnsan yaratanı tanıdıkça bir sevgi oluşur kalbinde. Bu sevgi, Allah'ın yüceliği karşısında kulun tapınmasını, kulluk sunmasını ve gönül saygısıyla eğilmesini gerektirir.
Namaz, insanın Rabbi huzurunda göstermiş olduğu kulluğun bir tecellisi ve simgesidir.
Allah'a kul olan ve bu kulluğa can-u gönülden iman eden biri, O'nun emirleri karşısında teslimiyet sunar; huzurunda tazim ile eğilir; secdeye kapanır; sırrını açar; dileğini seslendirir ve kendisini var eden bu eşsiz, benzersiz yaratanı yücelikle kutsar.

Niçin İbadet Edelim?

İnsan, kulluk sunmak ve ibadette bulunmak için yaratılmıştır. Yüce Allah Kur’an-ı Kerim'de bu gerçeğe şöyle temas etmektedir:
"Cinleri ve insanları ancak bana kulluk etmeleri için yarattım."[1]
Bu yüce hikmet ve hedef, dinin ve elçilerin davetinin ön planında yer almıştır. Kur’an-ı Kerim, bu hususta şöyle buyurmaktadır:
"Andolsun biz, her millet içinde: Allah'a kulluk edin, tağuttan kaçının; diye elçi gönderdik."[2]
Bu kulluğun faydasının Allah'a değil, insanın kendisine döneceği, insanın izzet ve saadetini temin edeceği malumdur. Zira Allah mutlak surette her şeyden müstağnidir.
"Kâr edeyim diye yaratmadım ki
Kula ihsan olsun diye yarattım."
Bir öğretmen, öğrencilerine "Dersinize iyi çalışın." diyorsa, bunun faydası öğretmene değil, öğrencilere dokunacaktır.
İnsanın kulluk sunmasını gerektiren nedenler özetle şöyle sıralanabilir:

1- Allah'ın Yüceliği
İnsan, tanınmış biriyle karşılaştığında mütevazı davranır ve büyük bir bilginle görüştüğünde saygı gösterir. Bu insanlar karşısında mütevazı ve saygılı olmanın nedeni, o insanların sahip olduğu yücelik ve bilgi karşısında insanın kendini küçük görmesidir. Şanı yüce Allah, azamet ve kibriya kaynağıdır. Allah'ın azamet ve yüceliğini tanıyan hor ve hakir insan, huzu ve huşu eder.
2- İhtiyaç ve Bağlılık Duygusu
İnsan, her yönüyle muhtaç ve zayıf bir varlıktır; yüce Allah ise ihtiyaçsızlığın zirvesi, mutlak manada müstağni ve insanın her şeyinin sahibidir. İşte bu gerçek, insanın Allah karşısında kulluk etmesini gerektiren önemli nedenlerden biridir.
3- Nimete Şükretmek
Her alanda ve her yönden insanı çepeçevre kuşatan hadsiz hesapsız ilâhî nimetler, Allah'a tapmanın en güçlü gayesini ortaya koyar. İnsan dünyaya gelmeden önce bu nimetler yağmuru başlar, ömür boyu devam eder ve hatta liyakat gösterildiği taktirde ahiret yurdunda da o nimetlerden pay alınır. Kur’an-ı Kerim bu noktaya vurgu yaparak asr-ı saadetteki Müslümanlara hitaben şöyle buyurmaktadır:
"Öyleyse, kendilerini açken doyuran ve korku içindeyken güven veren bu Kâbe'nin rabbine kulluk etsinler."[3]

4- Fıtrat
İbadet ve kulluk, insanın öz yaratılışında var olan bir gerçektir. Bu güdünün olgunlaşması ve en mükemmel hâline yücelmesi, asıl mabuda yönlendirilmesiyledir. İnsanın sapkınlık içinde olması ve çıkmaza düşmesi durumunda ise vehim ürünü mabutlara kulluk sunacağı kaçınılmazdır. Put, ay, güneş ve buzağıya tapınmak, bu sapkınlığın mevcut ve somut örneklerindendir.
Bu dalaletin insan hayatındaki farklı bir yansıması ise madde, makam, tağut, madalya, eş, araba gibi şeylere tapmaktır.
Peygamberler, fıtratı öz gerçeğine döndürmek ve insanı başkalarına kul olmaktan kurtarmak için gelmişlerdir.
Müminlerin Emiri Ali (a.s), Allah Resulü'nün (s.a.a) peygamberliğini şöyle yorumlamaktadır:
"Allah, kullarını putperestlikten kurtarıp, Allah'a tapmaya davet etmesi için Hz. Muhammed'i (s.a.a) peygamberliğe seçti."[4]
İbadet ve kulluk güdüsü insanın fıtratında gizlidir. Bu güdünün iyi eğitilmemesi ve yönelmesi gerektiği yöne yönlendirilmemesi durumunda, tağut ve putperestliğe yöneleceği kaçınılmazdır. Bu, her çocuğun beslenme ihtiyacına benzer; bu ihtiyaç doğru olarak giderilmediği taktirde, çocuğun toprak yemesi ve hatta bundan zevk alması gayet tabiidir.
Bu fıtrî eğilim de doğru bir yönde doyurulmayacak olsa, elbette ki insan geçici ve kof aşklara veya içeriksiz ve sapkın tapınmalara duçar olacaktır.
__________________________________________________
[1]- Zariyat, 56
[2]- Nahl, 36
[3]- Kureyş, 3-4
[4]- Nehc'ül-Belâğa, Hutbe: 147

Author

Common title

View

En Güzel İbadet Namaz

Abdestte Ayakları Meshetmek mi Gerekir, Yoksa Yıkamak mı?

&nbsp;

Humus konusu da şia ve Ehl-i sünnet'in ihtilaf ettikleri konulardan birisidir. Leh ve aleyhlerinde herhangi bir hüküm vermeden önce konu hakkında kısa bir açıklamada bulunmamız gerekir.
Kur'an-ı Kerim'le başlayalım; Allah-u Teâla Kur'an-ı Kerim'in Enfal suresinin 41 ayetinde şöyle buyuruyor.
"Biliniz ki, kazandığınız her şeyin beşte biri Allah'ın, Resulünün, Peygamber'in yakınlarının, yetimlerin, fakirlerin ve yolda kalanlarındır"
Hz. Resulullah (s.a.a) da şöyle buyurmuştur.
"Ben sizi dört şeye emrediyorum: Allah'a iman etmeyi, namaz kılmayı, zekât vermeyi Ramazan ayında oruç tutmayı ve kazandığınızın humsunu (beşte birini) Allah'a vermeyi."(1)
Buna göre Şia Hz. Resulullah (s.a.a)ın emrine uyarak her yıl, yıl boyunca kazandıkları şeyin humsunu veriyorlar. Çünkü ayet ve hadiste geçen "ganimet" kelimesinin Arapça'da mutlak kazanç anlamında olduğuna inanıyorlar. Ama Ehl-i sünnet, ayette geçen "ganimet" kelimesinin savaş esnasında elde edilen ganimet mallar manasına olduğunu söyleyerek humsun yalnızca savaş ganimetlerine mahsus olduğu hususunda ittifaka varmışlardır.
Hums konusunda, Şia ve Ehl-i sünnet fırkalarının görüşleri özet olarak bundan ibarettir. Bu konuda her iki fırkanın âlimleri tarafından birçok risaleler yazılmıştır. Allah'ın hükümlerini uygulamayan Ehl-i Beyt'e düşman olan ve Müslümanların mallarını heva ve hevesleri uğrunda harcayan Beni Ümeyye hâkimleri ile onlara itimat eden âlimlerin görüşlerine nasıl güvenebiliriz?
Hums ile ilgili ayeti harpten elde edilen ganimetlere yorumlamalarında şaşılacak bir şey yoktur. Zira ayet harp ayetlerinin arasında yer almıştır. Çokları bir ayeti açıklamada önceki veya sonraki ayetlerin siyakıyla onu te'vil edip açıklamaya kalkışıyorlar. Yine "Tathir ayeti" nin de peygamberin hanımlarına mahsus olduğunu söylüyorlar. Zira o ayetten önce ve sonraki ayetler Peygamber'in hanımları hakkındadır. Veya:
"Onlar ki altını ve gümüşü hazine edip toplarlar ve onu Allah yolunda harcamazlar, onları acı verici bir azapla müjdele." ( Tevbe / 34) ayetinin Ehl-i Kitab'a mahsus olduğunu söylüyorlar. Ebuzer, Muaviye ve Osman'la bu ayet hususunda yaptığı tartışmalar yüzünden Rebeze çölüne sürgün edilmiştir. Ebuzer onların altın ve gümüş hazine etmelerini mezkûr ayete istinaden kınamıştı. Osman ise kendine bir dayanak bulmak için bu konuyu Ka'b'ul Ahbar'dan sormuş. Ka'b ise bu ayetin Ehl-i Kitab'a mahsus olduğunu söylemiştir. Ebuzer Ka'b'a sinirlenerek"Annen senin yasına otursun ey yahudi çocuğu, dinimizi bize sen mi öğretiyorsun?" diye itirazda bulunmuştur. Bunun üzerine, Osman Ebuzer'i yeryüzünde en kötü saydığı Rabeze çölüne sürgün etmiştir. Ebuzer o çölde yalnız başına vefat etmiş ve yanında bulunan kızı tarafından guslettirilmiştir.
--------------
ı - Sahih-i Buhari. c.4. 9.44.
Görüldüğü gibi ayet ve Sünnet-i Nebevi'yi te'vil etme yöntemi bazı mezhepler için meşhur bir yöntem haline gelmiştir. Onlar Kur'an'ın ve Sünnet'in açık naslarını te'vil etmekle bu hususta bazı sahabe ve halifelere uymuşlardır.(1) Eğer bu te'viller ayrı ayrı ele alınıp incelenecek olursa başlı başına bir kitap yazmak gerekecektir. Bu konuda araştırma yapmak isteyen kimse te'vilcilerin Allah'ın ahkâmını nasıl da kendi görüşleri istikametinde tevil ettiklerinin yorumladıklarının bazı örneklerini görmek için 'En-Nass-u ve'l İçtihad" adlı kitaba müracaat etmelidir. Ama ben bir araştırmacı olarak, Kur'an ayetlerini ve Sünnet-i Nebeviyye'yi kendi heva ve hevesimin gereğince veya meylettiğim mezhebin görüşü esasınca te'vil edemem.
Hums konusunda Ehl-i sünnet kendi sihahlarında humsun, harp ganimetierinden başka şeylerde olduğunu da nakletmişlerdir. Sahih-i Buhari'nin "rikazda (yer altındaki maden ve hazine) humsun farz olduğu" bölümünde şöyle yazıyor.
"Malik ve ibn-i İdris'e göre rikazda yani cahiliyet döneminde defnedilmiş hazinelerde, ister az olsun ister çok, humus farzdır. Maden ise rikaz sayılmaz. Zira Resulullah buyurmuştur ki: "Madende birşey yoktur. Rikaz'da ise hums vardır."(2)
Denizden çıkarılan yeraltı zenginlikleri hakkında şöyle diyor:
"İbn-i Abbas dıyor kı: Amber rikazdan sayılmaz; o sadece denizde gömülü (güzel kokulu) bir şeydir.." Hasan ise şöyle diyor: "Hem amberde ve hem de incide hums farzdır. Resulullah (s.a.a) yalnızca rikazda humsu farz kılmıştır; suda bulunan şey ise rikaz değildir." (1)
-----------
1 - İmam Şerefuddin "En-Nass-u ve'l İctihad" adlı kitabında Ehl-i Sünnet'in te'vil ettiği yüzden çok açık naslara işaret etmiştir. Araştırma yapan kardeşlere mezkûr kitabı okumağı tavsiye ederim. Zira o kitapta yalnızca Ehl-i Sünnet âlimlerinin kendilerinin tahriç edip, sahih olduğunu itiraf ettikleri naslara yer vermiştir.
2 - Sahih-i Buhari, c2, s.l37, "Rikaz'da humsun farz olduğu "bölüm.
Bu hadislerden Allah'ın humsu farz kıldığı ganimetin yalnızca harpte elde edilen mallar için geçerli olmadığı anlaşılıyor. Zira rikaz yerden çıkarılan bir hazinedir; onu kim çıkarırsa sahibi olur, fakat humsunu vermesi gerekir, çünkü ganimettir. Yine denizden çıkarılan amber ve incinin de ganimet olduğundan dolayı humsunu vermesi gerekiyor. Böylece, Buhari'nin naklettiği bu hadislerden humsun yalnızca harp ganimetlerine mahsus ~ olmadığı anlaşılıyor. Böylece Şia'nın görüşünün haklılığı ortaya çıkıyor. Çünkü Şia bütün hüküm ve inançlarında Allah'ın tertemiz kıldığı hidayet imamlarına başvuruyorlar Bu imamlar Allah'ın kitabının eşi olup onlara sarılan dalalete düşmez ve onlara sığınan güvencede olur.
Ayrıca İslam hükümetinin başlıca gelirinin harplerden elde edilen ganimetler olduğunu söylemek de doğru değildir. Zira bu, İslam'ın barışa dayalı özüyle ters düşmektedir. İslam devleti, milletleri esarete alıp kaynaklarını sömürmek esasına dayalı sömürgeci bir devlet değildir. İslam düşmanları İslam Peygamberi'nin kılıç ve zor gücüyle milletleri esareti altına aldığını söyleyerek gerçekte kendi fikri sömürgeciliği için bir ortam hazırlamak istiyorlar.
----------------------
1 - Sahih-i Buhari, c2, s.136. "Denizden çıkarılan şeyler" bölümü.
Öte taraftan ekonomi hayatın şah damarı konumundadır. Özellikle de İslam ekonomi doktrini bu günün deyimiyle sosyal güvenceyi sağlayarak fakir ve acizlerin de onur içinde yaşamasını öngörüyor. O halde İslam devleti ekonomisini Ehl-i Sünnet'in zekat diye adlandırdıkları ve %2.5 oranında olan az bir gelire dayandırılamaz. Zira bu devletin üstlenmesi gereken işlere oranla çok az bir gelirdir. İslam devleti bununla öğretim, sağlık ve ulaştırma gibi hizmetlerin giderini bile karşılayamaz; nerede kaldı ki herkesi kapsayan sosyal sigortayı sağlayıp normal şekilde her ferdin ihtiyaçlarını karşılayabilsin.
Evet, Ehl-i Beyt İmamları (Allah'ın selamı onlara olsun) Kur'an-ı Kerim'e hakkıyla vakıf olduklarından, yani ilimleri kesbi değil vehbi olduğundan, kendilerine itaat edilseydi İslam devleti için gerekli olan ekonomik ve toplumsal ilkeleri tespit edip uygulardı. Ama ne yazık ki önderlik ve hâkimiyet başkalarının elindeydi. Onlar (yezid'in yaptığı gibi) salihleri öldürerek hilafet makamını gasp etmiş Allah'ın hükümlerini kendi siyasi ve dünyevi çıkarlarının gerektirdiği doğrultuda değiştirmişlerdir. Böylece de hem kendileri dalalete düşmüş ve hem de diğerlerini sapıklığa sürüklemişlerdir ve ümmeti bugüne kadar da etkisi her yönüyle devam eden bir çöküşe itmişlerdir.
Bu nedenle de Ehl-i Beyt İmamlarının öğretileri yalnızca bir teori halinde kalmış ve sadece Şiiler inanmış, sahip çıkmıştır. Tatbiki uğruna sürekli fedakârlık göstermiştir ve bu yüzden Şia tarih boyunca Emevi ve Abbasi devletlerinin zulüm ve baskısına maruz kalmışlardır. İslam devletinin dört bir köşesinde takip altında tutulup sürgün hayatı yaşamışlardır. Fakat bu iki devlet (Emevi ve Abbasi devletleri) yıkılır yıkılmaz, Şia'nın toplumsal birliği daha da belirginleşmiş ve şiiler, gizli olarak Ehl-i Beyt imamlarına ulaştırdıkları humsu açıkça uygulamaya koymuşlardır.
Onlar bugün humuslarını imam Mehdi (s.a) nin naiblik makamında olan (taklit ettikleri) müçtehitlere veriyorlar. Onlar da bunu humsun masrafı için tayin edilen yerlerde harcıyorlar. Örneğin dini medreseler, hayır merkezleri, umumi kütüphaneler ve kimsesizler yurdu kurmakta, medreselerde ders okuyan talebelere aylık vermektedirler.
Bu nedenle de Şia uleması baştaki devlet yöneticilerine bağlı değillerdir, yani saraylardan, köşklerden aylık ve emir almıyorlar. Zira humustan gelen gelir, onların ihtiyacını gidermektedir. Ama Ehl-i Sünnet âlimleri başta olan hâkimlere muhtaç ve bağımlı olup resmen onlardan görev alıyorlar. Bu yüzden de hükümetin başında olanlar, onlardan istediğini öne geçirir, istediğini de geriye atar. Bu onların hangisinin daha fazla başta olan şahıs ve düzenin yararına fetva verdiğine bağlıdır. Gerçekte birinin öne geçmesinde ilminden daha çok onun yöneticiye ve yönetime uymasının rolü vardır. Bu ise onların humus farizası ile Ehl-i Beyt'in beyan ettiği şekliyle amel etmemelerinden doğan korkunç sonuçlardan birisidir.

Caferider
&nbsp;

Humus Farz mıdır?

Neden Şia "es-Salat-u Hayr'un Min'en-Nevm"in Ezanda Okunuşunu Bid'at Saymaktadır?

Ali Asgar Rizvani

Neden Şia "es-Salat-u Hayr'un Min'en-Nevm"in Ezanda Okunuşunu Bid'at Saymaktadır?

Cevap:
Ezanda ihtilaf nedeni olan şeylerden birisi "tesvib" olarak tabir edilen "e-Salat-u Hayr'un Min'en Nevm" cümlesidir. Ehl-i Sünnetin geneli bu cümleyi ezanın fasıllarında -sabah namazında- müstehap bilmektedirler, ama İmamiyye Şiası ismet ve taharet Ehl-i Beyt'ine uyarak bu cümleyi ezandan bilmemekte, aksine ezanda, ezanın bir cüz'ü olarak zikredilmesini ezanın batıl olma sebebi saymakta ve onu bidat bilmektedirler. Hakeza dinde bid'at olduğu için haram ünvanını da almaktadır. Bu açıdan, konunun öneminden dolayı onu bahsedip araştırmaya koyulacağız.

Tesvib'in Manası

Tesvib, "sabe yesubu" kökünden türemiş olup, dönüş anlamına gelmektedir. Firuzabadi şöyle diyor: "Tesvib'in manalarından biri namaza davet ve yeniden çağırıp davet etmektir. Başka bir anlamı da sabah namazında "es-Salat-u Hayr'un Min'en-Nevm" cümlesini iki kere söylemektir."
Allame Hilli şöyle buyuruyor: "Tesvib, dönüş anlamındadır. Müezzin "Heyyi ala'l-felah" dedikten sonra iki defa "es-Salat-u Hayr'un Min'en-Nevm" cümlesini diyerek insanları namaza davet ettiği için, ona tesvib denmektedir."

İmamiyye Alimlerinin Fetvaları

İmamiyye alimleri tesvib olan "es-Salat-u Hayr'un Min'en-Nevm" cümlesini ezanda söylemenin doğru olmadığı hakkında görüş birliği içindedirler ve hiçbir zaman sabah ezanında olmamıştır. Şimdi imamiyye fetvalarının bir kaçına değineceğiz:
1-Seyyid Murtaza (r.a) şöyle diyor: "Sabah ezanında tesvib, bid'attır. Bu sabit olan bir iştir ve imamiyye ashabı da bu konuda icma etmiştir."
2-Şeyh Tusi ise şöyle diyor: "Ezanda veya ezan bittikten sonra söylenen tesvib müstehap değildir ve bunun anlamı ise müezzinin bütün namazlarda "es-selat-u heyr'un min'en-nevm" demesidir.

Hakeza en-Nihaye kitabında ise şöyle yer almıştır: "Ezanda tesvib caiz değildir. Müezzin, insanları uykudan uyandırmak istediği zaman, ezanın fasıllarını tekrarlayarak bu hedefi yerine getirebilir."
3-Allame Hilli şöyle diyor: "Bize göre tesvib bid'attır manası ise müezzinin her namazında, "es-Selat-u heyr'un min'en-nevm" demesidir.
4-Muhakkık Erdebili (r.a) şöyle diyor: "Tesvib, nebevi rivayetlerde zikredilmediği hasebiyle bid'attır."

Ehl-i Sünnet'in Delillerini İncelemek
Ehl-i Sünnet'in tesvib hakkındaki delillerini iki kısma ayırmak mümkündür: "Ezanın rüyası ile ilgili rivayetler ve içinde rüyaya işaret edilmemiş rivayetler:

a-Ezan rüyası ile ilgili rivayetler
Ahmet b. Hanbel, kendi senediyle Abdulaziz b. Abdurrabbih'den şöyle nakletmektedir: "Peygamber-i Ekrem (s.a.a) insanları namaza toplamak için bir çan çalınmasını düşünmüş ama bu hiç hoşuna gitmemişti. Çünkü bu iş Hıristiyanlarla uyum ve onları teyit sayılacaktı." Daha sonra şöyle diyor: "Bir gece rüya aleminde bir şahsı gördüm. Üzerinde iki yeşil elbise vardı ve bir elinde de çan." Ona şöyle dedim:

"Ey Allah'ın kulu! Bu çanı satıyor musun?" O şöyle dedi: "Bu çanı neden istiyorsun?" Ben şöyle dedim: "Bu çan vesilesiyle insanları namaza davet etmek istiyorum." O şöyle dedi: "Sana çandan daha iyi bir şey göstermemi ister misin?" Ben, "evet" dedim. O daha sonra eczanın fasıllarını sonuna kadar okudu… Sabah olunca Allah Resulü'nün (s.a.a) yanına geldim ve rüyamı ona anlattım. Peygamber, bunun üzerine insanlara ezan okumalarını emretti. Bilal de aynı şekilde ezan okuyor ve Allah Resulünü (s.a.a) namaza davet ediyordu."

Bir gece sabah vakti Bilal, Allah Resulü'nü (s.a.a) sabah namazına davet etti. Ona, "Allah Resulü (s.a.a) uyumaktadır" denildi. Bilal, yüksek sesle "es-Selat-u Heyr'un-Min'en-Nevm" dedi. Said b. Museyyib şöyle diyor: "O zamandan beri bu cümle ezanın bir parçası olmuştur."
Ahmet b. Hanbel bu hadisi kendi senediyle müsnedinde rivayet etmiştir. Birinci senedinde Zeyd b. Habbab b. Rebban-i Temimi, vardır. Bu şahıs çok hata yapmakla nitelendirilmiştir."

İkinci senette ise Muhammed b. İshak b. Yesar vardır. Bu da Ehl-i Sünnet'in rivayetlerini delil olarak kullanmadığı bir kimsedir. Yahya b. Muin şöyle diyor: "Bu şahıs benim nezdimde zayıftır ve hadisleri güçlü değildir. Nessai de onu güçlü kabul etmemektedir." Üçüncü senette ise Muhammed b. İbrahim b. Haris b. Halid-i Temimi Vardır. Bu şahsı da Ahmet b. Hanbel zayıf kabul etmektedir.
Son ravisi ise Abdullah b. Zeyd'dir ki rical alimleri onu da az hadis rivayet eden biri olarak kabul etmektedirler. Tirmizi Buhariden şöyle nakletmektedir: "Ondan nakledilen tek rivayet ezan hadisidir." Hakim ise şöyle diyor: "Sahih olduğu üzere bu hadis, uhud savaşında öldürülmüştür. Dolayısıyla onun bütün rivayetleri, münkati rivayetlerdir."

2-İbn-i Sa'd, Tabakat'ul-Kübra'da tümü mevkufe olan bir takım senetler zikretmiştir ve bunlar da delil olarak gösterilemeyecek türden sebeplerdir. Aynı şekilde bir takım senetler de zikretmiştir ki bu senetlerde de Müslim b. Halid b. Karkara'de yer almıştır. Ebu Hatem şöyle diyor: "Bu kimsenin hadisleri, delil olarak gösterilemez."

b-Bağımsız Rivayetler
İkinci bölüm rivayetler ise bağımsız olarak tesvib olayına işaret edilmiş hadislerdir:
1-İbn-i Mace, kendi senediyle, Abdurrahman b. Ebi Leyla'dan, o da Bilal'den şöyle dediğini nakletmiştir: "Allah Resulü (s.a.a) sabah namazında tesvibi emretmiştir."

Bu hadis de münkati' bir hadistir. Zira İbn-i Ebi Leyla H. 17. yılda doğmuştur. Bilal ise, H. 20 veya 21 yılında Şam'da vefat etmiştir. O halde nasıl olur da küçük yaşına ve Bilal'in bulunduğu yerden uzaklığına rağmen bu hadisi nakletmiştir.
2-İbn-i Mace, kendi senediyle Said b. Museyyib'den, o da Bilal'den şöyel buyurduğunu nakletmiştir.

Ben Peygamber'in (s.a.a) yanına gelerek ona sabah namazını haber vermek istedim. Ama onun uykuda olduğunu görünce, "es-Selat-u Heyr'un-Mine'en-Nevm es-Selat-u Heyr'un-Mine'en-Nevm" dedim. O zamandan beri bu iki fasıl, ezanın bir parçası haline geldi." Bu hadis de münkati bir hadistir. Zira Said b. Musayyib Bilal'dan hadis işitmemiştir.

3-Nesai kendi senediyle Ebu Mehzure'den şöyle nakletmiştir: "Ben Allah Resulü (s.a.a) için ezan okudum ve sabah namazında es-Selat-u Heyr'un-Mine'en-Nevm dedim."

Bu hadisin senedinde ise Ebi Süleyman vardır. Bunun hal şerhi ise, rical kitaplarında zikredilmemiştir.
4-Beyhaki, kendi süneninde İbn-i Kuddame'den, o da Muhammed b. Abdulmelik b. Mahzure'den, o da babasından, o da atasından şöyle dediğini nakletmiştir: "Allah Resulü (s.a.a) ezanın sünnetini bana bu şekilde öğretti: "Sabah namazı olduğunda, "es-Selat-u Heyr'un-Mine'en-Nevm" dememi emretti."
5-Beyhaki, başka bir senetle Ebu Mahzureden bu içeriği nakletmiştir. Hem babası, hem de oğlu (Ebi Mahzure ve babası) her ikisi de tanınmış kimseler değildir. Özellikle Ebi Mahzure, Mekke fethinde özgürlüğüne kavuşmuş bir insandır. İslam'dan önce de müellefet'ul-kulup'dan biridir. Bu kimse Allah Resulü'nün (s.a.a) müezzinini alaya alan ve alaylı bir şekilde taklit eden bir kimsedir.

6-Ebu Davud da kendi senediyle Hars b. Ubeyd'den, o da Muhammed b. Abdulmelik b. Ebi Mahzure'den, o da babasından ve o da atasından bu içeriği nakletmiştir. Ama senedinde Ebu mahzure dışında bir Abdulmelik vardır ki İbn-i Kuttan'ın görüşüne göre bu kimse de hali meçhul olan bir kimsedir.
7-Ebu Davud, başka bir senetle bu rivayeti nakletmektedir ki onun da zayıf olduğu bilinmiş oldu.
8-Ebu Davud, kendi senediyle İbrahim b. İsmaiL'den o da Ebi Mahzure'den şöyle nakletmektedir: "Allah Resulü (s.a.a) ezanı fasıl fasıl bana öğretti ve sonunda şöyle buyurdu: "Sabah namazında es-Selat-u Heyr'un-Mine'en-Nevm söyle."

Lakin bu hadisin senedinde Ebi Mahzure dışında İbrahim b. İsmail de vardır. Bu kimse güvenilir bulunmamıştır. Özellikle de senedinde inkita' ihtimali vardır.
9-Dar'ul-Kutni bu konuyu üç senetle nakletmektedir: "Onlardan biri Enes'den nakledilmiştir. Ama Enes onu Peygamber'e (s.a.a) isnat etmemektedir. İkinci senette ise zayıflık olmasına rağmen, Abdurrahman b. Hasan sebebiyle inkita' vardır. Ebu Hatem şöyle diyor: "Abdurrahman b. Hasan'ın hadisleri, delil olarak kullanılamaz." Üçüncü senette ise zayıflık vardır ve konumuzun dışında bulunmaktadır."
10-Daremi'de kendi süneninde Zehri'den, o da Haf b. Ömer b. Sa'd-i Müezzin'den o da ehlinden şöyle nakletmektedir: "Bilal, Peygamber'i (s.a.a) uyandırmak için sabah namazında es-Selat-u Heyr'un-Min'en-Nevm dedi ve o zamandan beri bu fasıl ezanın bir parçası olarak kaldı."
Lakin bu rivayet de güvenilir bir rivayet değildir. Zira Zehri zayıf görülmüştür. Saad b. Ömer ise sadece bu rivayete sahiptir. Ayrıca "ehl"inden maksadın kim olduğu da belli değildir.

11-Malik b. Enes, "Malikilerin imamı" bu rivayeti başka bir yolla nakletmiş ve şöyle demiştir: "Müezzin Ömer b. Hattab'ın yanına geldi ve ona sabah namazını haber vermek istedi. Ama uykuda olduğunu görünce, "es-Selat-u Heyr'un-Mine'en-Nevm" dedi. Ömer, bunun üzerine bu cümleyi sabah ezanının bir parçası olarak karar kılmalarını emretti.

İmamiyye Mezhebinin Tesvib'in Meşru Olmadığına Dair Delilleri
İmamiyye şiası, tesvibin ("es-Selat-u Heyr'un-Mine'en-Nevm" demenin) meşru olmadığına dair bir takım deliller zikretmişlerdir ki onlardan bazısına işaret edelim:

1-Tesvib rivayetleri birbiriyle çelişmektedir ve aynı zamanda hepsinin tek anlama döndürülmesi de mümkün değildir. Zira:
a-Bu rivayetlerin bazısında, "Abdullah b. Zeyd rüyada görmüştür."
b-Diğer bazı rivayetlerde ise, "Bilal onu ezanına ekledi ve Peygamber de onayladı" denilmektedir.
c-Başka bir grup rivaytte de, "Ömer b. Hattab müezzine Tesvib'i sabah namazında kılmasını emretti" diye yer almıştır.
d-Diğer bazı rivayette ise, "Peygamber (s.a.a) tesvibi Eba Mahzure'ye öğretti" diye yer almıştır.
e-Diğer bazı rivayetlerde ise, "Bilal'in sabah namazında "heyye ala hayril amel" dediği ve Peygamber'in de onun yerine "es selat-u heyr'un min'en-nevm" demesini emrettiği yer almıştır.

Bu farklı ifadeler ve çelişkiler karşısında tesvib hususunda bu hadisin metnini delil olarak almak mümkün değildir.
2-İmamiyye şiası tesvibin meşru olmadığı hususunda icma etmiştir. Nitekim Şeyh Tusi (r.a) el-Hilaf kitabında bu gerçeğe işaret etmiştir.
3-Ehl-i Beyt (a.s) da meleğin öğrettiği ezanın açıklamasında tesvibe hiç yer vermemiştir.
4-Şeyh Tusi, Muaviye b. Veheb'den naklettiği sahih bir hadise göre İmam Sadık'a (a.s) ezan ve kamet arasında okunan tesvib gerçeği sorulunca İmam Sadık (a.s) şöyle buyurmuştur: "Biz onu tanımıyoruz ve kabul etmiyoruz."

Zeyd Nursi ise Ebi'l-Hasan'dan şöyle dediğini nakletmiştir: "es-Selat-u Heyr'un Min'en-Nevm", Beni Ümeyye'nin bid'atıdır ve ezanın aslından sayılmamaktadır."
5-Allah Resulü'nün (s.a.a) sünnetinde bir araştırma yapıldığı taktirde açıkça anlaşılmaktadır ki Peygamber (s.a.a) ezan ve kamette, "es-Selat-u Heyr'un minen nevm" faslını okumamıştır. Hatta Ebu Bekir zamanında da bu ifade dile getirilmemiştir. Sonunda Ömer b. Hattab'ın zamanında bu fasıl sabah ezanına eklenmiş oldu. Nitekim Malik'in Muvatta kitabındaki hadis de buna işaret etmiştir.

Tesvib'in Bid'at Olduğunu Açıklamak

Bazı Ehl-i Sünnet alimleri de tesvibin bid'at olduğunu açık bir şekilde dile getirmişlerdir:
Örneğin:
1-Bir şahıs Tavus-i Yemani'ye şunu sordu: "es-Selat-u Heyr'un minen nevm" ne zamandan beri söylenir oldu. O cevap olarak şöyle dedi: "Allah Resulü'nün (s.a.a) zamanında söylenmemiştir. Lakin Bilal onu Ebu Bekir zamanında Allah Resulü'nün (s.a.a) vefatından sonra müezzin olmayan bir şahıstan duydu ve onu aldı."

2-Mücahid şöyle naklediyor: "Biz, İbn-i Ömer ile birlikteyken, mescide bir adamın tesvib okuduğu duyduk. İbn-i Ömer şöyle dedi: "Gel, bu bid'atçı kimsenin yanından uzaklaşalım."
3-Ebu Hanife'ye tesvib hakkında sorulunca şöyle demiştir: "Bu uydurma bir şeydir."
4-Şevkani, el-Behr'uz-Zehar'dan şöyle nakletmektedir: "Tesvibi Ömer ortayda çıkardı ve oğlu ise bunun bid'at olduğunu söyledi."
5-İbn-i Kuddame'den naklettiğine göre İshak, Ebi Mahzure'nin rivayetini naklettikten sonra şöyle demiştir: "Bu insanların ortaya çıkardığı bir şeydir."

Ezanın Yasanma Niteliği
Ehl-i Beyt (a.s) ezanın yasayıcısının Allah-u Teala olduğu hususunda ittifak etmiştir. Cebrail, Allah tarafından ezanı Peygamber'e (s.a.a) nazil kılmıştır. Peygamber de onu Bilal'e öğretmiş ve hiç kimse bu yasama hususunda bir role sahip değildir.

a-İmamiyye'nin Hadisleri

1-Şeyh Kuleyni (r.a) sahih bir senet ile Zürare ve Fuzeyl'den naklen İmam Bakır'ın (a.s) şöyle buyurduğunu rivayet etmektedir. Allah Resulü'nü (s.a.a) miraca götürdüklerinde Peygamber, Beyt'ul-Ma'mura ulaştığında namaz vakti girdi. Cebrail (a.s) ezan ve kamet getirdi. Daha sonra Allah Resulü (s.a.a) öne geçti. Melekler ve peygamberler, Hz. Muhammed'in (s.a.a) arkasında namaza durdular."

2-Hakeza Şeyh Kuleyni (r.a) sahih bir senetle İmam Sadık'ın (a.s) şöyle buyurduğunu nakletmiştir: "Cebrail Allah Resulüne (s.a.a) gelince mübarek başı Hz. Ali'nin (a.s) kucağında bulunuyordu. Cebrail, ezan ve kamet getirdi. Allah Resulü (s.a.a) uyanınca şöyle buyurdu: "Ey Ali! Acaba işittin mi?" O, "evet" diye arzetti. Peygamber, "onu ezberledin mi?" diye sorunca Ali (a.s), "evet" diye arzetti. Daha sonra Peygamber şöyle buyurdu: "Bilal'i yanıma çağırın" Ali (a.s) Bilal'i çağırdı, ezan ve kameti ona da öğretti."

3-Şehit, İbn-i Ebi Akil'den şöyle nakletmektedir: "İmam Sadık'ın (a.s) Peygamber'in ezanı Abdullah b. Zeyd'den aldığını düşünenlere lanet ettiği rivayet edilmiştir."İmam Sadık (a.s) daha sonra şöyle buyurmuştur: "Vahiy, sizin Peygamberinize nazil olmaktadır. Oysa siz, Peygamber'in (s.a.a) ezanı Abdullah b. Zeyd'den aldığını düşünüyorsunuz."

b-Ehl-i Sünnet'in Hadisleri
Ehl-i Sünnet'in bazı rivayetlerinde bu içerik ve anlam yer almıştır.

1-Hakim Nişaburi, Süfyan'dan şöyle dediğini nakletmektedir: "Ben Hasan b. Ali'nin (a.s) Medine'ye gelmesinden sonra, yanına vardım ve ona ezan konusunu sordum." Bazı kimseler, "Ezan, Abdullah b. Zeyd'in gördüğü rüya ile başlamıştır" dedi. Peygamber ise cevap olarak şöyle buyurdu: "Ezanın makamı bundan çok daha yücedir. Hatta Cebrail gökte, ikişer defa ezan okuyordu ve Allah Resulüne (s.a.a) öğrettiği zaman…"
2-Muttaki Hindi kendi senediyle Ali'den (a.s) şöyle dediğini nakletmektedir: "Bir gece Allah Resulü (s.a.a) miraca gitti. Ona orada ezan öğretildi. Namaz ise ona farz kılındı."

Abdurrazzak, İbn-i Cüreyh'ten Ata'nın şöyle dediğini nakletmektedir: "Şüphesiz ezan ilahi vahiy ile olmuştur."
4-Halebi şöyle diyor: "Bazı hadisler, ezanın Mekke'de hicretten önce teşrii edildiğine delalet etmektedir."
5-Ebi'l-Ala'dan şöyle nakledilmektedir: "Ben Muhammed b. Hanefiyye'ye şöyle dedim: "Benim inancıma göre ezanın okunmaya başlaması Ensar'dan birinin gördüğü rüya olmuştur." Muhammed b. Hanefiyye bundan çok rahatsız olmuş ve şöyle demişti:

"Siz İslam dininin esaslarından birinin, Ensar'dan bir adamın gördüğü rüyaya dayandığını mı hayal ediyorsunuz? Oysa o rüyada hem doğruluk hem de yalan ihtimali vardır." Ebi'l-A'la şöyle diyor: "Bunun üzerine ben de kendisine şunu sordum: "Bu konu, halk nezdinde müstefiz ve meşhurdur." Cevap olarak şöyle buyurdu: "Allah'a yemin olsun ki bu söz batıl bir sözdür."

Lakin buna karşılık Ehl-i Sünnet'de meşhur olanın ezanın bir rüya üzere teşkil edildiğidir. Sözde bu rüyayı Abdullah b. Zeyd veya başka biri görmüş ve Peygamber'e (s.a.a) nakletmiştir. Daha sonra da Peygamber bu ezanı Bilal'e öğretmiştir. Nitekim buna daha önceki rivayetlerde de işaret etmeye çalıştık. Bu rivayetler genel olarak bir takım sakıncalar içermektedir ki biz bazısına işaret etmekle yetineceğiz:

1-Bu rivayetler nübuvvet makamıyla uyuşmamaktadır. Zira namaz özel bir öneme sahip olduğu gibi namazın makamlarından sayılan ezan ve kamet de özel bir ilgiye sahiptir. Dolayısıyla bu önemli konuyu Peygamber (s.a.a) dışında birinin gördüğü şahsi rüyayla teşrii etmek imkansızdır.
2-Uyku ve rüya meselesine işaret eden rivayetler, senedi zayıf olan rivayetlerdir ve kendi yerinde bu konu, detaylıca yer almıştır.
----------------------------

Kamus'ul-Muhit, Sevab Maddesi
Tezkiret'ul-Fukeha, c. 3, s. 50-51
Mesail'un-Nasibiyyat, s. 181-182
El-Hilaf, c. 1, s. 386
En-Nihaye ve Nüketuha, c. 1, s. 290
Tezkiret'ul-Fukeha, c. 3, s. 47-49
Mecme'ul-Faide ve'l-Burhan, c. 2, s. 177
Müsned-i Ahmet, c. 4, s. 632
Mizan'ul-İtidal, c. 2, s. 100, 2997 sayılı
Tehzib'ul-Kemal, c. 24, s. 423
Tehzib'ul-Kemal, c. 24, s. 304
(Kat'. dan) İnkıta eden, kesilmiş, kesilen. Aralıklı ve son bulan. Arada bağ kalmayan, ayrılmış.
Tehzib'ul-Kemal, c. 14, s. 541; Sünen-i Tirmizi, c. 1, s. 361 ve Tehzib'ut-Tehzib, c. 5, s. 224
Yahya b. Mu'in bu kimseyi zayıf saymış ve Buhari de onu Munkir'ul-Hadis olarak nitelendirmiştir.
Sünen-i İbn-i Mace, c. 1, s. 237, 417 sayılı
A.g.e. 216 sayılı
Sünen-i Beyhaki, c. 1, s. 421, Bab'ut-Tasvib fi'l-Ezan
Feth'ul-Aziz, c. 3, s. 107
Sünen-i Ebi Davud, c. 1, s. 136, 500 sayılı
Tehzib'ut-Tehzib, c. 9, s. 317
Sünen-i Ebi Davud, c. 1, s. 136-137, 500 sayılı
Sünen-i Ebi Davud, 502 sayılı
Mizan'ul-İtidal, c. 2, s. 556, 4851 sayılı
Muvatta-i Malik, s. 78, 8 sayılı
El-Hilaf, c. 1, s. 287
Tehzib'ul-Ahkam, c. 2, s. 60, 210. hadis
Vesail'uş-Şia, ezan ve ikame bablarının 32. babı
Bihar'ul-Envar, c. 18, s. 179
El-Muvatta, s. 57, 151. hadis
Kenz'ul-Ummal, c. 8, s. 358, 23252 sayılı
el-Müsennef-u Abdurrezzak, c. 1, s. 475, 1832 sayılı
Cami'ul-Mesanid, c. 1, s. 296
Meyl'ul-Evtar, c. 2, s. 43
İbn-i Kuddame, el-Muğni, c. 1, s. 419-420
Kafi, c. 3, s. 302, 1. hadis
Kafi, c. 3, s. 302, 2. hadis
Vesail'uş-Şia, c. 4, s. 412, Ezan ve İkamet bablarından birinci bab, 3. hadis
Müstedrek-i Hakim, c. 3, s. 171
Kenz'ul-Ummal, c. 6, s. 277, 397 sayılı
El-Müsennef, c. 1, s. 456, 1775 sayılı
Es-Siret'ul-Halebiyye, c. 2, s. 296
A.g.e. s. 297
Şia Şinasi ve Pasuh be Şubehat, Ali Asgar Rizvani, c. 1, s. 376-385

Neden Şia "es-Salat-u Hayr'un Min'en-Nevm"in Ezanda Okunuşunu Bid'at Saymaktadır?

Şiî Müslümanlar, secdeyi mühür denen basılmış bir toprak parçasının üstünde ifa ederler. Bu toprak çoğu zaman Irak’ın Kerbelâ kentinden getiriliyor.

İslam’ın beş önemli mezhebinden olan Şiî Caferî fıkhına göre secde, yiyecek ve elbiselerin dışında, pak toprağın ya da toprakta biten tabiî bir maddenin üstünde yapılmalı. Buna göre secdenin toprak, tas, kum ve çimen üstünde yapılması caizdir. Madenlerin üstünde secde edilmez. Kâğıdın üzerinde secde etmek ise, toprakta biten maddelerden üretildiği için caizdir. Ama elbise veya halının üzerinde secde etmek caiz değildir.

Tüm Sünnî mezheplerin tanınmış müçtehitleri, toprağa ya da toprakta biten bir şeyin üstüne yapılan secdenin geçerli olduğu konusunda görüş birliğindedirler. .

Peki, Hz. Peygamber (s) ve Onun ashabı bunu hiç böyle yapmışlar mıdır?

Namazı toprağın üstünde kılmak, hiç şüphesiz, Hz. Peygamber (s.a.a) ve etrafındakilerin sünnetindendir.

Ebu Said el-Hudri şöyle anlatıyor:...Hz. Peygamber’in (s) burnu ve burun yumuşağı üzerine

(secdeden) su ve çamur bulaştığını gördüm...[ Buhârî, Fadlu Leylet'l-Kadr 2, 3, Itikaf 1, 9, 13;

Müslim, Siyâm 213, (1167)]

Hz. Enes anlatıyor: "Biz çok sıcak günlerde Resülullah (s.a.a) ile birlikte namaz kılardık. Biriniz alnını sıcak sebebiyle yere koyamayacak olsa, giysisini serer onun üzerine secde ederdi.

Bu hadisten anlaşıldığı gibi, Hz. Peygamber (s.a.a) ve ashabı sadece istisnaî durumlarda elbiselerinin üstünde secde etmişlerdir.

Bunun dışında Hz. Peygamberin (s.a.a) secde ederken Humra kullandığı rivayet edilmiştir.

Hz. Meymûne bildiriyor: “Hz. Peygamber (s.a.a)...Humra üzerinde namaz kılardı.”

Ünlü bir Sünnî alimi olan el-Sevkanî’ye göre, Hz. Peygamber’in (s.a.a) bir çok sahabesinden, kendisinin Humraya secde ettiğini bildiren rivayetler mevcuttur. Bu rivayetleri içine alan eserlerin arasında Sahih-i Muslim, Sahih-i Tirmizî, Sünen-i Ebu Davud, Sünen-i

Nesa'i ve daha birçok kitap sayar [El-Sevkanî, Neyl al-Avtar, Humraya secde etmek babinda, Bd.2, S.128]

ÖYLEYSE PEYGAMBER EFENDİMİZİN ÜZERİNE SECDE ETTİĞİ HUMRA NEDİR?

Secdede yüz ve eller için yetecek büyüklükte küçük bir hasır.

[Sahih-i Buharî, (Ingilizce tercümesi), c.1, kitap 8, No..376 (mütercimin açıklamasında)]

Ibn-i Esir, bir diğer ünlü Sünnî âlimi, Cami’ el-Üsûl adli eserinde söyle açıklamaktadır: “Humra günümüz Şia’sının secdeyi yaptığı nesne [gibi] dir.”

[Ibn-i Esir, Cami' el-Üsûl, (Kahire, 1969), c.5, s.467]

„Humra, palmiye lifleri ya da başka malzemeden yapılmış küçük bir hasırdır... ve Şia’nın

secdede kullandığı gibidir. “ [Talhis es-Sihah, s. 81]

Ama neden Kerbelâ toprağı?

Kerbelâ toprağının özellikleri Hz. Peygamber (s.a.a) zamanından beri bilinmekteydi ve daha sonra da hep ilgi odağı olmuştur.:

Ümmü Seleme (r.a) dedi ki: „Ben Hüseyin’i (a.s) elinde kızılca bir kalıp toprak tutan dedesi, Hz. Peygamber’in (s.a.a) kucağında gördüm. Allah’ın Resûlü (s.a.a) toprağı öptü ve ağladı. Ben ona, o toprağın ne olduğunu sordum. Resûlullah (s) dedi ki: “Cebrail bana bildirdi ki, benim oğlum, işte bu Hüseyin’im, Irak’ta şehit edilecektir. Bu toprağı o diyardan bana getirdi.

Hüseyin’imin basina gelecek çileden dolayı ağlıyorum.” Sonra Hz. Peygamber (s.a.a) toprağı Ümmü Seleme’ye (r.a) verip, ona söyle dedi: “Bu toprağın kana dönüştüğünü görürsen, bil ki, Hüseyin katledilmiştir.” Ümmü Seleme toprağı bir kabin içinde sakladı ve ona hep dikkat ediyordu. Tâ ki, hicretten sonra 61. yılın Muharrem ayinin 10’unda, Asûra gününde, toprak kana döndü. O anda, Hüseyin b. Ali’nin (a.s) şehit olduğunu anladı.

'Ali ibn Ebî Talib, Siffîn savasından sonra Kerbelâ’dan geçmişti. Bir avuç toprak eline alıp, dedi ki: “Ah, ah, bu yerde birkaç insan katledilecek ve hesaba çekilmeden cennete girecektir!” [Ibn-i Hacer el-Askalani, Tehzib et-tehzib , c.2, s.348]

Secdenin Kerbelâ’nin balçıklı toprağı üzerine yapılması neden zorunludur?

Mecburi degil! Ama Siâ, Kerbelâ’nin toprağını, Hz. Peygamber (s.a.a) ve onun ailesinden (Ehl-i Beyt’ten) gelen İmamlar sayesinde sahip olduğu özelliklerden dolayı secde için tercih etmektedir. İmam Hüseyin’in (a.s) şahadetinden sonra, oğlu İmam Zeynü’l-Abidin (a.s) bir kaç parça kaldırdı ve onları kutsal toprak ilan edip, çantasında sakladı. İmamlar (a.s) secdeyi bu toprağın üstünde ifâ ederlerdi, o topraktan tespih yaptırırlardı ve onların üzerinde Allah’ı zikrederlerdi.

Bunun dışında Şiîler secdenin bu toprağın üstünde yapılmasını bir mecburiyet olarak değil de, erişilen sevabın daha yüksek olması amacıyla tavsiye etmişlerdir. İmamlar (a.s) Allah’a yapılan secdenin ancak toprağın üzerinde yapılması gerektiğini söyleyip, bunun için Kerbelâ toprağının tercih edilmesini tavsiye etmişlerdir.

Uzun zamanlar Şiîler toprağı yanlarında taşımışlardır. Daha sonra, bu toprağın kutsallığına aykırı davranılmasından endişe edildiği için, toprağı kaliptra basmaya başlanmıştır. Bu kalıplara bugün Mühür denir. Namazlarda onların üzerine secde ediyoruz, bir farz olarak değil, özel manâsını göz önünde bulundurarak. Yanımızda pâk toprak bulunmadığı takdirde ise, toprakta biten bir şeyin üstüne secde yaparız.

Bazı art niyetli insanların Şiâ’nın İmam Hüseyin’e (a.s) veya hatta tasa taptıklarını iddiâ etmeleri son derece üzücüdür. Biz ancak Allah’a tapariz, mührün ü z e r i n d e secde ederek, m ü h r e secde etmiyoruz. Ve hiç bir zaman İmam Hüseyin’e, İmam Ali’ye ya da Hz. Peygamber’e (s) tapmayız. Ancak Allah’a taparız ve secdeyi pak toprağın üstünde ifâ etmemiz, Allah’ın kanunlarıyla uyum içerisindedir

Sonuç:

Şiîlerin yanlarında, genellikle Kerbelâ’dan olan küçük bir parça basılmış toprak taşımalarının sebepleri bunlardır. Böylece bu son derece değer taşıyan nesnenin üzerinde secde edip, Allah Resûlünün (s.a.a) sünnetine uymalarından daha doğal bir şey düşünülemez!

ŞİÂ SECDE İÇİN NİÇİN MÜHÜR KULLANIYOR?

ORUÇ HAKKINDA GENEL BİLGİLER

Zikir ve Dualarıyla Namazın Gerçeği, namazı yalnızca şekilsel bir ibadet olmaktan çıkararak, onun derin anlam dünyasını, ruhunu ve insanı Allah’a yaklaştıran hakikatini gözler önüne seren kapsamlı bir eserdir. Kitap, namazda söylenen her bir zikir ve duayı bilinçli bir kulluk çerçevesinde ele alarak, ibadetin içsel boyutunu merkeze alır.
About the Book Eser, “ibadet ve ubudiyet” kavramlarını temel alarak başlar ve namazın insan fıtratıyla olan ilişkisini Kur’an, rivayetler ve özellikle Ehl-i Beyt (ʿa, an honorific meaning ʿalayhim al-salām — “peace be upon them”) öğretileri ışığında açıklar. Yazar, niyetin mahiyetinden iftitah tekbirine; Fâtiha ve İhlâs sûrelerinden rükû, secde, kunut, teşehhüd ve selâma kadar namazın bütün bölümlerini ayrıntılı biçimde şerh eder. Her bir zikir ve duanın anlamı, hikmeti ve insan ruhu üzerindeki etkisi derinlemesine analiz edilir. Böylece okuyucu, namazda Allah Teâlâ’ya söylediği sözleri anlayarak ibadet etmenin imkânıyla tanışır.
What You Will Discover

<ul data-start="1210" data-end="1693">
 	<li data-start="1210" data-end="1277">
İbadet ve ubudiyetin Kur’an’daki felsefî ve ahlâkî temellerini.
</li>
 	<li data-start="1278" data-end="1343">
Namazın iman, ahlâk ve insan terbiyesi üzerindeki etkilerini.
</li>
 	<li data-start="1344" data-end="1405">
Niyetin ibadete kazandırdığı değer ve niyet derecelerini.
</li>
 	<li data-start="1406" data-end="1480">
Tekbir, Fâtiha, İhlâs, rükû ve secdenin manevî ve eğitici boyutlarını.
</li>
 	<li data-start="1481" data-end="1558">
Tesbih, kunut, teşehhüd ve selâmın insanın iç dünyasındaki yansımalarını.
</li>
 	<li data-start="1559" data-end="1629">
Allah velilerinin namaz anlayışı ve ibadet adabına dair örnekleri.
</li>
 	<li data-start="1630" data-end="1693">
Namazın huzur, arınma ve kulluk bilinci kazandıran yönlerini.
</li>
</ul>
About the Author Yazar, İslam İnkılâbı sonrasında namaz bilincinin toplumsal hayatta yeniden ihyası sürecine fiilen katkı sunmuş; daha önce kaleme aldığı namaz konulu eserlerin ardından bu çalışmayı, namazdaki zikir ve duaların tefsirine tahsis etmiştir. Kitap, hem ilmî birikime hem de sahih irfani tecrübeye dayanan olgun bir bakış açısını yansıtır.
Who Is This Book For? Bu kitap, namazını bilinçli ve derinlikli bir kulluk hâline dönüştürmek isteyen okuyucular, ibadetlerin manevî boyutunu öğrenmeyi amaçlayan İslami ilimler öğrencileri ve namazın hakikatini Ehl-i Beyt öğretileri ışığında kavramak isteyen herkes için kaleme alınmıştır.

Editor

Interpreter

Number of volumes

Persian Title

Publish location

Publication year

Publish number

Publisher

Qr Code

Sect

Scholar

ISBN

Source

Translated

Translated Fields

is suggested

Rate

Votes

Zikir ve Dualarıyla Namazın Gerçeği

Bizleri erkek ve dişi olarak, cinsel arzularla yaratan, sonra nikâhı meşrû, zina ve her çeşit ahlâksızlığı haram kılan Allah’a sonsuz hamdü senâ, O’nun sevgili elçisi olan Peygamber Efendimiz’e, onun pak ve temiz Ehl-i Beyti’ne, seçkin sahâbesine ve onları kendilerine dâimâ rehber edinen herkese salât ve selâm olsun.
“İslâm ümmetinin, mevcut olan bütün renkleriyle, birbirlerini her zamankinden daha da çok sevmeye, birbirlerini “kardeş” bilmeye muhtaç olduğu bir dönemde, neden böyle bir çalışma?!” denilebilir.

Mut'a Nikâhı

Bu kitapta oruçla ilgili konuların hem hikmetine, hem de hükümlerine yer verilmiş en küçük detaylara ve mükellefin sıkça karşılaştığı sorunlara açıklık getirilmiştir. Bu eser, iki bölümden oluşan bir çalışmanın ürünüdür. Birinci bölüm, salih amellerden sayılan orucun hikmeti ve farz kılınış sebeplerini içerir. İkinci bölüm ise, orucun ne anlama geldiğini ve nasıl uygulanması gerektiğini, kısaca fıkıhtaki helâller ve haramlar boyutunu açıklamaktadır. Bu bölüm, zamanımızın büyük müçtehitlerinden olan Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hameneî'nin oruçla ilgili fıkhî fetvalarını içermektedir.

Ehl-i Beyt Fıkhında Oruç Ve Hükümleri

<h1 dir="ltr">haram alış verişler</h1>
<h2 dir="ltr">necis şeylerİn alım satımı</h2>
Soru 1: Avlanma dairesinin ve bölgedeki çiftçilerin, otlak ve tarlaları korumak için avladıkları yabani domuzları, etlerini konserve yaparak Müslüman olmayan ülkelere ihraç etmek amacıyla satın almak caiz midir?
Cevap: Müşteri Müslüman olmasa da domuz etinin insanların gıda olarak yararlanması amacıyla alım satımı haramdır. Fakat bunun hayvan yemi veya yağının sabun yapımında kullanılması gibi insanlarca makul görülen helâl ve ciddî bir menfaati varsa, bu durumda alım satımının sakıncası yoktur.
Soru 2: Domuz eti konservesi hazırlanan iş yerlerinde, gece eğlence kulüplerinde veya fesat ve fuhuş yuvalarında çalışmak caiz midir? Bu yolla elde edilen gelirin hükmü nedir?
Cevap: Domuz eti ve içki satmak, gece kulüpleri, fesat ve fuhuş yuvaları, kumarhane ve meyhane açmak ve çalıştırmak ve bunun gibi haram işlerle iştigal etmek caiz değildir. Bu işlerden kazanç elde etmek haramdır ve şer'an insan bu işlerde çalışarak aldığı ücretin sahibi değildir.
Soru 3: Domuz etini, içkiyi veya yenilmesi ve içilmesi haram olan herhangi bir şeyi, bunları helâl bilen birine satmak veya hediye etmek sahih midir?
Cevap: İnsanın müşteri helâl bilse dahi, yenilmesi ve içilmesi haram olan bir şeyi, yenmesi veya içilmesi amacıyla veya müşterinin bunları yeme ve içmede kullanacağını bildiği hâlde satması veya hediye etmesi caiz değildir.

FIKHİ SORULARA CEVAPLAR CİLT:2

Takdim

Bismillahirrahmanirrahim

Hamd, temiz olan şeyleri helal, kötü ve iğrenç şeyleri haram kılan Allah'a mahsustur. Salat ve selam, müjdeleyici ve korkutucu olan Resulü Hz. Muhammed'e, onun her türlü kِtülükten temiz olan pâk Ehl-i Beyt'ine ve muttaki ashabına olsun. Bir kaç yıldan beri İslam aleminin Rehberi Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hamenei'nin bürosuna dünyanın dört bir tarafından şer'î sorular yağmaya başladı.
Bu sorular birikip çoğaldı ve onbinleri geçti. Ayetullah Uzma Hamenei bu soruların bazılarını kendi görüşlerine göre ve bazılarını da asrının büyük fakihi İslam Cumhuriyeti'nin Kurucusu Ayetullah Uzma İmam Ruhullah-il Musevi Humeyni'nin görüşüne gِre cevaplandıryordu. Bu sorular mecmuası çeşitli fıkhi konulara ve şer'î meselelere ِzellikle günümüzde sِz konusu olan yeni meselelere ışık tutmaktaydı.
Alimlerden bir çoğu, mü'minlerin yararlanmasını sağlamak için bunların basılıp yayınlanmasına ısrar ediyorlardı. Ancak, Ayetullah Uzma Hamenei bir türlü buna razı olmuyordu. Ama seçkin ve ehl-i hibre (uzman) ulemanın mercilik sorumluluğunu onun üzerine yüklemesinden ve dünyanın dört bir yanından mü'minlerin ilmihal yayınlanmasını ısrarla istemelerinden sonra mü'minlerin isteklerine cevaben bu soru ve cevapların yayınlanmasına müsade ettiler.
Bu sorular risalesi bِlümlere ayrılıp düzenlendikten sonra Arapça'ya çevrilmiştir; Ayetullah Uzma Hamenei, yoğun meşguliyetlerine rağmen bu risaleyi dikkatle gözden geçirmiş ve basılıp yayınlanmasına dair muvafakatlerini bildirmişlerdir.
Son olarak, bu risaleyi hazırlayarak mü'minlere sunulmasında gayret gِsteren alim kardeşlerimize teşekkür ediyoruz.

Ayetullah Uzma Seyyid Ali Hamenei'nin İrtibat Bürosu,

Şer'î Soruları Cevaplandırma Bölümü

Fikhi Sorulara Cevaplar

<div>ÖNSÖZ</div>
Hamd âlemlerin Rabbi Allah'a mahsustur. Salât ve selâm efendimiz Muhammed'e ve onun tertemiz Ehli-Beyti'ne ve Allah'ın laneti onların tüm düşmanlarına ol­sun.

Hicrî-şemsî bin üç yüz yetmiş dört (M. 1996) yılının başlangıcında İmam Rıza'nın (a.s) mübarek türbesinin yanında bulunup yeni yılın girmesiyle notlarını önceden aldığım bu kitabı yazmaya başladığım için mutlu ve bah­tiyarım.

İslâm İnkılâbı'ndan sonra okullarda, üniversitelerde, kışlalarda ve diğer umumî yerlerde namaz ikame edil­mesi doğrultusundaki çalışmalar yapılırken, ben de na­mazla ilgili olarak telif ettiğim "Pertuvî ez-Esrar-i Na­maz",

"Hemrah ba-Namaz" ve 'Yeksed-o Çehardeh Nük­te Der Bare-i Namaz" isimli üç kitaptan sonra namazda Allah Tealâ'ya söylediğimiz sözleri daha iyi anlayabilmek ve bilinçli bir ibadet yapabilmek için tekbir, Fatiha, sure, rükû, secde, teşehhüt ve selâmda söylenen zikir ve dua­ların tefsiri konusunda küçük bir kitap yazmaya karar verdim.

Asıl konuya girmeden önce, yaşantımızda ibadetin yüce yerini daha iyi anlayabilmek için namaz ve bütün ibadî tekliflerin ruhu olan "ibadet ve ubudiyet" konusu­na kısaca değineceğiz.

NAMAZIN GERÇEĞİ

ŞAH ANLAMI ÜZERİNE İTLİĞİN

İçinde yaşadığımız toplum ve hayatın çeşitli alanlarındaki etkin
güçler arasındaki etki-tepki ilişkileri, bizleri kaçınılmaz olarak
anlaşmazlıklara ve çatışmalara sürükler. İçimizden birinin elindeki
menfaat kaynağına başkası ya ortak olmak veya o menfaati tek
başına elde etmek ister. Bunun için menfaatin çekiciliğine kapılan
kişi onun ilk sahibi ile çatışmaya girer. Bu çatışmaların ortadan
kalkması için insanın yargının ve hüküm vermenin gerekliliğini
kabul etmesi zorunlu olmuştur.

Yargının başta gelen ihtiyacı, meydana gelen davaların ve olayların
oldukları gibi saklanması, değiştirme ve çarpıtma girişimlerinden
zarar görmelerini önleyecek şekilde zapta geçirilmeleridir.
Hâkimlerin doğru karar verebilmeleri için bu şarttır. Bunda hiç
kimsenin şüphesi olamaz.

İSLAM'DA ŞAHİTLİK,ADALET VE YEMİN

Fıkıh İlimleri

Kitaplar

Makaleler

Dergiler

Karakterler

yayıncılar

İslami merkezler

multimedya

Mehdiyet

İslam kaynakları internet sitesi, İslam kaynaklarının toplanması, düzenlenmesi ve yayınlanmasını sağlayan genel bir sitedir. Bu kaynaklar, İslam’ın ilk günlerinden itibaren mesaj getiren (Hz. Peygamber (s.a.a)) ve ondan sonra bu dinin büyükleri, araştırmacıları, İslami ilimler havzası alimleri ve düşünürleri tarafından sunulmaktadır.

Fıkıh İlimleri

Books

Articles