در محضر آیت الله العظمى بهجت

در محضر آیت الله العظمى بهجت

مجموعه اى که فرا روى شما است ، گلچین نکات دل نشین و جذابى است که شیخ الفقها و المجتهدین ، عارف کامل ، عالم ربانى : حضرت آیت الله العظمى بهجت - مدظله - در سال هاى متمادى ، پیش از درس خارج فقه و اصول و یا بعد از آن ، و گاه در اثناى درس - که در منزل شخصى ایشان برگزار مى شد - بیان فرموده اند . این نکات اگر چه انصافا نکات علمى و حاصل یک عمر مطالعه و تحقیق است ، ولى در واقع دست مایه هایى براى ارایه ى تذکرات معارفى ، اخلاقى و عرفانى است ، که حضرت استاد - مدظله - با تمسک به آن ، هدایت درونى افراد در بعد عقاید، و تخلق به اخلاق الهى در گفتار، رفتار و کردار نظر داشتند . از این رو، مشاهده مى کنید که به مباحث گوناگون ، از مباحث کلامى و عقاید، به ویژه مساءله ى امامت و على الخصوص مباحث مربوط به حضرت ولى عصر - عجل الله تعالى فرجه الشریف - گرفته ، تا مباحث تفسیرى ، اخلاقى ، گوشه هایى از سیره ى حضرات معصومین - علیهم السلام - شرح حال عالمان ربانى ، و نکات تاریخى ، سیاسى و اجتماعى ، و گاه حتى نکات اقتصادى و بهداشتى و ... اشاره شده است . بنابراین ، از خواننده ى محترم انتظار مى رود که این مطالب را به دید نکات بصیرت زا و پندآموز نگریسته و در هنگام مطالعه به استفاده از آن ها، در اصلاح خود در زمینه ى معارف ، اخلاق و کردار نظر داشته باشد و از مطالعه ى معمولى آن ها و انباشتن اطلاعاتى چند به محفوظات خود خوددارى کنند. اما نحوه ى گردآورى و نگارش این مجموعه به این صورت بود که این ناچیز غالبا مطالب را در مجلس درس به رشته ى تحریر در مى آوردم و در منزل پاک نویسى مى نمودم . تا این که تصمیم به چاپ آن شد و کل مجموعه را در اختیار یکى از دوستان - که خود متجاوز از ده سال در درس خارج فقه و اصول حضرت آیت الله بهجت شرکت نموده است - گذاردم و ایشان کل متن را بارها مطالعه ، ویراستارى ، تصحیح و تهذیب نموده و نشانى آیات ، روایات ، و به طور کلى مواردى را که نیاز به ذکر مدرک و منبع داشت ، استخراج کرده و متون عربى را به فارسى برگرداندند. از آن پس ، کل مجموعه توسط بنده و برخى شاگردان معظم له و دیگر عزیزان مورد مطالعه ، بررسى و بازنگرى قرار گرفت . پیشاپیش شایسته است چند نکته مورد توجه خوانندگان محترم قرار گیرد: ۱ . براى آشنایى خوانندگان محترم با حال و هواى حاکم بر جو جلساتى که این مطالب در آن ایراد شده ، توجه به این نکته ضرورى است که این نکات براى دانش آموختگان سطح عالى حوزه که درصدد نیل به مقام اجتهاد هستند، مطرح شده است . و هدف اصلى از ایراد آن ها افزایش بصیرت و تنبه فراگیران در بعد معارف نظرى و عملى است . بنابراین ، اگر مشاهده مى کنید که نکات ، اشاره وار مطرح شده و به صورت مشروح به طرح موضوع و جوانب بحث و بیان دیدگاه هاى مختلف و استدلال بر دیدگاه مورد گزینش و ... پرداخته نشده ، براى این است که از یک سو ذهنیت مخاطبان جلسه ، و از سوى دیگر هدف از بیان این مطالب ، چنین قالبى را ایجاب مى کرده است . فراز و فرود مطالب هم به همین دلیل است ؛ زیرا گاه سطح اطلاعات فراگیران اقتضا مى کرده که فقط به نکات اصلى - براى این که سرفصل تحقیقات آینده ى آنان گردد - بسنده شود، و گاه به جهت پند و موعظه حتى به مسایل خیلى سطح پایین که در سعادت انسان نقش دارد،پرداخته شده است . بنابراین ، حسن این روش به هیچ وجه قابل انکار نیست و این نکات ره توشه اى براى همه ى سطوح است و عدم استفاده ى همگان از همه ى نکات ، مانع از بهره بردارى از آن براى دیگر اقشار نخواهد بود. ۲٫از آن جا که در هر نکته به همه ى جوانب موضوع اشاره نشده است بنابراین ، قضاوت در مورد مطالب مذکور در این نکات و تحصیل نظر نهایى حضرت استاد در برخى مسایل تنها در صورت مطالعه ى کل این مجموعه امکان پذیر است . ۳٫ چنان که گفته شد، این نکات گلچینى از فرموده هاى حضرت استاد است .بنابراین ، طبیعتا ترتیب قرار گرفتن نکات در کتاب به ترتیب ایراد آن ها توسط حضرت استاد نخواهد بود. ۴ . عناوین نکته ها توسط مصحح ، و در مواردى هم به صورت گزینشى از بیانات حکیمانه ى حضرت استاد انتخاب گردیده است . ۵٫ اگر چه در تقریر بیانات حضرت استاد نهایت دقت به عمل آورده شده است ، با این حال ممکن است در نقل قول ها، اسامى افراد، جریانات تاریخى و ... اشتباه رخ داده باشد . از خوانندگان عزیز مى خواهیم که این گونه سهوهاى احتمالى را در صورت امکان با آدرس ناشر، با ما مکاتبه نمایند.