Kuibuka kwa Imamu wa Wakati (a.s.) ni mojawapo ya masuala ambayo yamepata umuhimu na kukubalika kwa umma, na kwa sababu hiyo, hatari na vitisho kutoka kwa wapenda faida na wapenda fursa vimekuwa vikubwa zaidi. Kwa hivyo, ili kuzuia kupotoka na kuwafahamisha watu kuhusu ulimwengu na kuondoa mkanganyiko wao, viongozi wa kidini wametaja ishara na dalili za kuibuka na kufufuka kwake, ambazo zinajulikana kama "ishara za kuibuka."

Ishara za Jumla
Ishara na dalili hizo ambazo zina sifa za jumla na za jumla, yaani, haziainishwi katika umbo la jambo maalum, kwa wakati maalum, na kwa watu maalum, huitwa "ishara za jumla." Kama vile hadithi na masimulizi ambayo yanaarifu kuhusu hali na hali za watu wa nyakati za mwisho na kuzungumzia kupotoka na kupotoka kutatokea katika kipindi hicho, ambazo kwa kweli ni aina ya usemi wa ishara na dalili za kuibuka kwa Imamu wa Wakati (a.s.), lakini katika umbo na kiwango cha jumla na cha jumla. Kwa mfano: "Kwa mamlaka ya Ibn Abbas kwa mamlaka ya Mtume wa Mungu, sala na amani za Mungu ziwe juu yake: Kuanzia kuzaliwa kwake hadi yule aliyesema, na mtu wa mwisho miongoni mwao, Yesu, mwana wa Mariamu, mrithi, anaijaza dunia kwa uadilifu. Ukamilifu wa Jaura na Zulma... Neno la Mungu na bwana, lini mtakuwa na hekima? Na Mwenyezi Mungu, Aliyetukuka, alifunua: Hivi ndivyo itakavyokuwa ikiwa elimu itafufuliwa, ujinga utaonekana, usomaji ni mwingi, na matendo ni machache na mengi. Mauaji na kauli ya wanasheria na viongozi, na wingi wa wanasheria, upotovu na khiana... na wingi wa uwongo, ufisadi, kuonekana kwa uovu, na amri. Kutegemea na kukataza Kuhusu neema...."[1] Ibn Abbas anasema: "Katika usiku wa Kupaa, Mtume Mtukufu (amani na baraka za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake) alifunuliwa kwa Mtume Mtukufu (amani na baraka za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake) kwamba amshauri Imam Ali (amani na baraka za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake) kwamba amshauri Imam Ali (amani na baraka za Mwenyezi Mungu ziwe juu yake). (na kumjulisha kuhusu Maimamu baada yake ambao ni wa kizazi chake; hadi aliposema: Wa mwisho wao atakuwa na ishara, ikiwa ni pamoja na kwamba Yesu, mwana wa Mariamu, atasali nyuma yake; ataijaza dunia kwa haki na uadilifu, ingawa imejaa dhuluma na udhalimu... Nikasema: Ee Mwenyezi Mungu! Hilo litatokea lini? Mwenyezi Mungu alinifunulia: Wakati elimu inapoondolewa na ujinga na ujinga vinaonekana; usomaji wa Qur’an unaongezeka lakini vitendo vinapungua; mauaji na kuchinja vinaongezeka, majaji na viongozi wa kweli wanapungua; wanazuoni wafisadi na wasaliti wanaongezeka... Rushwa na udhalimu vinaongezeka; watenda maovu wanaonekana; Ummah wenu unapaswa kuamrisha mabaya na kukataza mema...

Imam Ali, amani iwe juu yake, alijibu swali la "Saasa' bin Suhan" - ambaye alikuwa mmoja wa Masahaba wa Mtume - kuhusu Dajjal na kuondoka kwake, na kuhusu ishara za kuonekana kwa Imam al-Zaman, amani iwe juu yake, alisema: Na kula riba, na kuchukua rushwa, na kujenga nyumba, na kueneza dini duniani, na Watumieni wapumbavu, na washauri wanawake, na wakate matumbo, na wafuateni. Ishara za kuibuka na kuibuka kwa Mpinga Kristo ni wakati watu wanapoacha sala; kupoteza amana; wanaona uongo unaruhusiwa; kula riba; kupokea rushwa; kujenga majengo imara na kuuza dini kwa ulimwengu; kuwateua watu wapumbavu kufanya kazi; kuwafanya wanawake kushauriana katika mambo; kukata uhusiano wa kindugu; kufuata matamanio na tamaa zao na kuzingatia mauaji na umwagaji damu kuwa vidogo...

Ishara maalum
Baadhi ya ishara na dalili za kujitokeza zitaonyeshwa kwa njia maalum na kwa viashiria maalum kwa watu maalum; kwa mfano, imetajwa katika masimulizi mengi kwamba kujitokeza kwa Imam wa Wakati (amani iwe juu yake) kutatokea katika mwaka usio wa kawaida na siku isiyo ya kawaida.

Kuibuka na kuondoka kwa watu wanaoitwa "Dajjal" na "Sufyani" ambao ni mfano halisi wa upotovu na makosa, pamoja na kuibuka kwa watu kama Yamani na Sayyid Khorasani ambao ni mihimili ya mwongozo, wanachukuliwa kuwa ishara maalum na wametajwa katika hadithi zenye majina yao, desturi na maalum. sifa.

Imam Baqir (a.s.) alisema: "Mabango meusi yatashuka kutoka Khorasan na yataelekea Kufa. Kwa hivyo Mahdi atakapotokea, watamuita aahidi utii."[3] Mabango meusi yatatoka Khorasan na yataelekea Kufa. Kwa hivyo Mahdi atakapotokea, watamuita aahidi utii."

Na Imam Baqir (a.s.) alisema: "Kwa Mahdi wetu, kuna ishara mbili ambazo hazijaonekana tangu Mungu alipoumba mbingu na ardhi: kupatwa kwa jua (kupatwa kwa mwezi) usiku wa kwanza wa Ramadhani na kupatwa kwa jua (kupatwa kwa jua) katikati ya mwezi huo huo. Na hizi mbili hazijakuwepo hivi tangu Mungu alipoumba mbingu na dunia."[4]

Ishara Zisizo na Uhakika
Mgawanyo wa ishara za kuja kwa Imam wa Zama (a.s.) katika ishara fulani na zisizo na uhakika unatokana na masimulizi ya Maimam wasafi (a.s.); ishara zinazochukuliwa kuwa na uhakika katika masimulizi haya zinamaanisha kwamba hakika zitatokea, na ishara zinazotambulishwa kama zisizo na uhakika zinamaanisha kwamba zinaweza kutimia au zisitimie.

Ishara Fulani
Ishara na dalili ambazo hakika zitatokea kabla ya kuja kwa Imam wa Zama (a.s.), na kwa kweli, hakuna masharti yaliyozingatiwa katika uumbaji wao, zinaitwa "ishara fulani" na inaweza kusemwa kwamba dai la kujitokeza kwao kabla ya utambuzi wao ni la uongo na si la kweli.

Imam Sajjad (a.s.) alisema: “Hakika, amri ya Qa’im ni ya uhakika kutoka kwa Mwenyezi Mungu, na amri ya Sufyani ni ya uhakika kutoka kwa Mwenyezi Mungu, nao hawatakuwa Qa’im isipokuwa kwa Sufyani.”[5] Kuonekana kwa Qa’im ni ya uhakika kutoka kwa Mwenyezi Mungu, na kujitokeza kwa Sufyani pia ni ya uhakika kutoka kwa Mwenyezi Mungu, na hakutakuwa na Qa’im isipokuwa kwa Sufyani.

Katika kitabu “Kamal al-Din wa Tamam al-Ni’ma” cha Sheikh Saduq, kuna simulizi kuhusu ishara fulani, ambazo mnyororo wake unakubalika; Umar ibn Hanzalah anasema: “Nilimsikia Abu Abdullah (amani iwe juu yake) akisema: Kabla ya kuinuka kwa Qaim, kutakuwa na ishara tano zisizoepukika: Yamani, Sufyani, kilio, kuuawa kwa roho safi, na kuangamizwa kwa Bayda.”[6] Nilimsikia Imam Sadiq (amani iwe juu yake) akisema: Kabla ya kuinuka kwa Qaim, kutakuwa na ishara tano zisizoepukika: Yamani, Sufyani, kilio kutoka mbinguni, kuuawa kwa roho safi, na kuangamizwa kwa Bayda (maana yake kuangamizwa kwa jeshi la Sufyani huko Bayda, ambayo ni nchi kati ya Makka na Madina).

Pia, Fadl ibn Shadhan anasimulia kutoka kwa Abu Hamza Thumali: “Nilimwambia baba yangu Ja’far, ‘Je, kuondoka kwa Sufyani kutoka kwa kuepukika?’ Akasema ndiyo, na wito huo hauepukiki, na kuchomoza kwa jua kutoka magharibi hakuepukiki, na mzozo kati ya Bani al-Abbas katika jimbo hilo hauepukiki, na kuua hakuepukiki. Nafsi ya al-Zakkiyyah ni ya hakika na kutoka kwa kiongozi kutoka kwa familia ya Muhammad ni ya hakika...” [7] Nilimuuliza Imam Baqir, amani iwe juu yake: Je, kutoka kwa Sufani ni ya hakika? Wakasema: Ndiyo, kilio cha mbinguni pia ni mojawapo ya ishara fulani na kuchomoza kwa jua kutoka magharibi ni ya hakika. Tofauti kati ya Bani Abbas kuhusu serikali ni ya hakika. Kuuawa kwa roho safi ni hakika, kuinuka kwa Qa'im wa familia ya Muhammad (amani iwe juu yake na familia yake) ni hakika...".

Ishara Zisizowezekana
Baadhi ya ishara za Ufunuo hutokea kwa masharti kabla ya Ufunuo; yaani, ikiwa mahitaji yao yapo na vikwazo havipo, utambuzi wao utakuwa wa uhakika. Miongoni mwa ishara na dalili, zile zinazochukuliwa kuwa za uhakika ni miongoni mwa zile zisizoepukika, na zingine, ambazo huunda kundi la ishara nyingi, zinazingatiwa miongoni mwa ishara zisizowezekana.

Ishara za Karibu na Mbali
Ishara Karibu na Wakati wa Kuonekana
Katika baadhi ya masimulizi, imeelezwa kwamba baadhi ya ishara zitatokea katika mwaka wa kujitokeza kwa Imamu wa Wakati (amani iwe juu yake); yaani, kabla ya kujitokeza na usiku wa kuamkia kuasi kwa Imamu Mahdi (amani iwe juu yake), ishara hizi zitaonekana moja baada ya nyingine, na kusababisha kujitokeza kwa Imamu wa Wakati.

Imamu Sadiq, amani iwe juu yake, alisema: "Kuibuka kwa madhehebu matatu, Al-Khurasani, Sufi, na Al-Yaman, katika mwaka mmoja, katika mji mmoja, siku moja, na hakuna hata moja kati yao yenye kura moja." Bendera ya Al-Yamani ni Yahdi al-Haqq". [8] Kuondoka kwa watu watatu: Khorasani, Sufani na maasi ya Yemen, kutakuwa katika mwaka mmoja, mwezi mmoja na siku moja, na wakati huo huo, hakuna bendera inayoita ukweli na mwongozo kama bendera ya Yemen.

Imam Baqir (a.s.) alisema: "Hakuna zaidi ya usiku kumi na tano kati ya kuinuka kwa Imam (a.s.) na kuuawa kwa roho mcha Mungu."[9] Hakuna zaidi ya usiku kumi na tano kati ya kujitokeza kwa Mahdi (a.s.) na kuuawa kwa roho mcha Mungu.

Ishara zenye umbali kutoka kwa kuonekana
Baadhi ya ishara na dalili katika historia hutambuliwa kwa umbali mrefu kutoka wakati wa kuonekana; baadhi yake hutokea hata kabla ya kuzaliwa kwa Imam wa Wakati (a.s.), na baadhi zimetambuliwa au zitatambuliwa baada ya kuzaliwa kwake na kabla ya kujitokeza kwake kwa umbali mrefu; kama vile idadi yao imetokea, kama vile kutengana kwa Umayya na Abbasid, kuhama kwa Abu Muslim wa Khorasani, tofauti kati ya Waislamu, na kadhalika.

Ishara za Kidunia na za Kimbinguni

Miongoni mwa ishara na alama za ujio, nyingi ni ishara za asili na za kidunia, na kila moja ina jukumu la msingi katika kuthibitisha uhalali wa ujio na ufufuo wa Hazrat Mahdi (amani iwe juu yake).

Imam Ali, amani iwe juu yake, alisema: "Na mtu mmoja kutoka familia ya nyumba yangu alitoka Haram aliporipoti Usufi, naye akamtuma askari ili awashinde. Faysir al-Sufiani na wale walio pamoja naye, hata kama wataenda mbali na nchi, anawaogopa, kwa hivyo hawatawatoroka isipokuwa yule atakayewapa taarifa. Mtu kutoka familia yangu atatokea katika nchi ya patakatifu, kwa hivyo habari za kuondoka kwake zitamfikia Sufyani. Atatuma jeshi la askari wake kupigana naye na kuwashinda, kisha Sufyani mwenyewe na wenzake watakwenda kupigana naye na watakapopita katika nchi ya Bayda, ardhi itawameza na hakuna atakayeokolewa isipokuwa mtu mmoja atakayeleta habari zao.

Ishara kama vile kuzama kwa Sufyani ndani ya Bayda (kuanguka kwa Bayda), uasi wa Yemen, Khorasani, Sufyani, Mpinga Kristo, mauaji ya wasio na hatia, vita vya umwagaji damu, n.k., ni miongoni mwa ishara za kidunia na za asili.

Mbinguni Ishara
Kutokana na umuhimu wa ujio wa Imamu wa Zama (amani iwe juu yake), pamoja na ishara za kidunia na za asili, baadhi ya ishara za mbinguni zitatokea pia wakati wa ujio wa Imamu, ili watu wamtambue vyema kiongozi na mrekebishaji wa mbinguni na kushiriki katika utekelezaji wa dhamira na malengo yake; Kama vile:

Wito wa Mbinguni:

Imamu Sadiq (amani iwe juu yake) alisema kuhusu wito wa mbinguni: “Mpigaji simu anapoita kutoka mbinguni kwamba ukweli uko kwa kizazi cha Muhammad (amani iwe juu yake na familia yake), basi Mahdi ataonekana midomoni mwa watu na watakunywa mapenzi yake, na hawatamtaja mtu mwingine yeyote.”

Kupatwa kwa Jua:

Imamu Sadiq (amani iwe juu yake) alisema: “Ishara ya kuibuka kwa Mahdi (amani iwe juu yake) ni kupatwa kwa jua katika mwezi wa Ramadhani tarehe kumi na tatu au kumi na nne yake.”[10] Ishara ya kuibuka kwa Mahdi (amani iwe juu yake) ni kupatwa kwa jua tarehe kumi na tatu au kumi na nne ya mwezi mtukufu wa Ramadhani.
<h2>Tanbihi
1.Ishbat al-Hidat, juz. 7, uk. 390.
2.Bihar al-Anwar, juz. 52, uk. 193.
3.Bihar al-Anwar, juz. 52, uk. 217.
4.Mantab al-Athar, uk. 444.
5.Bihar al-Anwar, juz. 52, uk. 82.
6.Kamal al-Din, juz. 2, b. 57, h. 7.
7.Al-Irshad, Sheikh Mufid, juz. 3, uk. 347.
8.Kitab al-Ghaybat al-Numani, uk. 252.
9.Irshad al-Mufid, juz. 2, uk. 374; A’lam al-Wari, uk. 427.
10.Al-Ghaybat al-Numani, uk. 270.
Marejeleo
"Ishara za Kuonekana kwa Imam al-Zaman (Mwenyezi Mungu aharakishe kurudi kwake), Jarida la Mublabhan, nambari 46.
Hali na Ishara za Kuonekana, Mahdi Yousefian.</h2>
wiki.ahlolbait.com

Author

File

Persian Title

Qr Code

Source

Custom Canonical

is suggested

Rate

Indexing

SEO Title

View

Votes

Ishara za Kuibuka kwa Imamu wa Wakati (a.s.)

Taswira ya Mahdi (aj) Kutoka kwa Mtazamo wa Ufinyanzi wa Kiislamu

<header class="node-header-book">
<h2>Ni Nani Aliyeshinda Pale Karbala?</h2>
</header>
<div class="field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden">
<div class="field-items">
<div class="field-item even">

Katika vita vyote washiriki huwa wana malengo fulani ya kutimiza na kufaulu kunatolewa na kundi ambalo linafanikisha lile lengo lake na kushindwa hukasimiwa kwenye kundi ambalo hushindwa kulifikia lengo lake. Nini yalikuwa malengo ya Husein katika Vita vya Karbala na ni kwa kiwango gani amefanikiwa katika kulifikia lengo lake? Kitu gani Yazid alikuwa anapenda kukitimiza kwa kuingia katika vita na Husein? Je, yeye alifanikiwa katika kulifikia lengo lake?

Husein hakumpinga Yazid kwa sababu ya uadui binafsi kwake. Kama Husein angependelea tu kubakia hai katika ulimwengu au kama Yazid alikuwa tu angependa kwamba Husein akate mawasiliano yote na mambo ya kisiasa, hakuna haja ya vita kati ya watu hawa wawili ambayo ingeweza kutokea.

Kilichofanya vita kati yao viwe si yenye kuepukika ilikuwa kwamba baada ya yeye kufanya alazimike kuwa Khalifa juu ya Waislamu, Yazid pia alidai kuwa mrithi wa Mtume wa Uislamu. Katika kufanikiwa kwa lengo hili Yazid alimuona Husein kama ndio kipingamizi halisi, ingawaje Husein pengine angeepuka kula kiapo cha utii kwake katika hali ya kimya kimya.

Yazid alichochea kwa nguvu sana uhuishaji wa uyakinifu wa kipagani, lakini Husein alikuwa ngao ya kiroho na ibada ya Mwenyezi Mungu. Yazid alitenda na alisaidia uonevu na dhuluma, bali Husein alihusika na kudumisha ukweli na haki. Yazid alidhamiria kuziangamiza sheria na sifa pekee za Uislamu ambazo Husein aliiona kazi hiyo ni wajibu wake kuzidumisha na kuzilinda.

Ilikuwa ni kwa sababu hizi kwamba wakati akielezea nia yake katika kumpiga vita Husein, Yazid alidhihirisha msimamo wake wa kibeberu kwa kusema kwamba Husein amewafanya watu wajue haki zao, kwa hiyo, amehatarisha kuwepo kwa majumba mengi makubwa na makasiri makubwa, na kwamba ilibidi apigane na Husein ili kuulinda utawala wake na kusalimisha mali na utajiri wake.

Husein, kinyume chake, yeye alielezea mapambano yake dhidi ya Yazid kwa mashairi yenye maana; “Mwenyezi Mungu anatambua vyema kwamba chochote kile anachokimiliki Yazid hicho ni mali ya watu wengine kabisa. Alikuwa hana haki ya kukitwaa kwa matumizi yake binafsi. Kama, kwa kuwa mbadhilifu kama alivyo, angechagua kufanya uadilifu, angebadilisha njia zake (na mwenendo wake) na angetuliza fitina zake.”

Kama walivyo madhalimu wote, Yazid alilenga kupoozesha hisia za watu na kudumaza ari yao ya kuongea ukweli. Watu walikwishaacha kutumia akili zao katika kutafakari juu ya usawa wa madai ya mtawala wao juu ya madaraka. Hata kama kwa bahati isiyo ya kawaida mtu alifikiria kuhusu hilo, ujasiri wa mtu ulishindwa kutamka uamuzi ulio huru. Lengo la Husein lilikuwa kwamba uwezo wa hisia za watu ambao ulikuwa unafifia au kupungua nguvu na ujasiri wao wa kuzungumza waziwazi ambao ulikuwa umedhoofishwa, ni lazima vihuishwe na kudumishwa.

Katika mwaka wa 60 A.H. Waislamu mara kwa mara walishuhudia uovu na matendo ya karaha ya serikali ya Syria, lakini kwa ujumla walikuwa wamezidiwa na hali ya utepetevu na ukosefu wa hisia. Utokeaji wa ghafla wa tukio lisilo la kawaida ulihitajika kuwatikisa watu kutokana na uzito wao wa kiakili na kuziamsha hisia zao. Kifo cha kishahidi cha Husein kililitimiza hili kwa namna yenye athari kubwa. Mfano wake mtukufu uliwapa watu ujasiri wa (kuweza) kuelezea hisia zao.

Walipoona kwamba alikuwa sio Husein peke yake, bali sahaba zake wazee na vijana pia walijitoa muhanga kwa utulivu kamili, au waliposikia taarifa za tabia kama hizo, watu walikuja kukifikiria kifo kuwa chepesi zaidi kati- ka njia ya haki kuliko ambavyo wamewahi kukifikiria kabla ya hapo.

Kufanya jambo zaidi kupita kiasi mara nyingi huzaa matokeo ambayo ni kinyume cha vile ilivyokusudiwa. Yazid aliulundika uonevu juu ya uonevu dhidi ya Husein ili kwamba mwisho wake wa kusikitisha uwe kama onyo kwa wengine walioelekea kumpinga. Husein alikabiliana na ukatili wake wote kwa utulivu na subira, kiasi kwamba katika shauku yake ya ukatili, Yazid alishindwa kuutambua mpaka ambao kwamba watu labda wangeweza kuuvumilia uonevu, na ambao zaidi ya hapo hisia zao zilizolala, zenye ganzi zingeamshwa kwa nguvu kiasi cha kuufanya uonevu urudi nyuma na kujiangamiza wenyewe.

Al-Hurr bin Yazid al-Riyahii, afisa wa jeshi na baadhi ya watu katika jeshi la Yazid walijiunga na Husein katika siku ya mwezi 10 Muharram. Katika siku ya tatu baada ya mauaji ya Husein wakati Ubaydulah bin Ziyad alipoonyesha utovu wa adabu kwenye kichwa cha Husein, Zayd bin Arqam, sahaba mkongwe wa Mtume, alilalamika na kukipinga kitendo hiki. Wakati Yazid alipokirudia kitendo hiki cha Ibn Ziyad mjini Damascus cha utovu wa adabu mbaya sana kwenye kichwa cha Husein, sio tu Abu Barza al-Aslam bali hata balozi wa kikristo wa Mfalme wa Roma alimkosoa kwa ukali na uwazi kabisa.

Huu ulikuwa ndio ushindi wa Husein. Uongo (batili) ulikuja kupingwa wazi azi kabisa na kuchochea kutoafikiana kwa papo kwa hapo.

Kabla ya vita vya Karbala, nani angeweza kuwa na ujasiri kuongea habari za Husein kwa heshima kubwa mbele ya baraza laYazid? Baada ya watu wa Husein walioharibikiwa na kuporwa walipokwisha kufikishwa katika baraza yake kama wafungwa, Yazid ilimbidi asikilize kwa utulivu sifa nyingi zilizokuwa zikitolewa juu ya Husein.

Moja ya alama za uhakika kabisa ya kushindwa ni kwamba kundi lililoshindwa hujitoa kutoka kwenye msimamo lililokuwa limeuchukua kabla ya kuanza kwa mapigano. Kile ambacho kimesababisha vita kinaonekana kuwa kutowezekana kutimizwa. Vita kati ya Husein na Yazid vilikuwa vimeanzishwa kwa sababu Yazid alikuwa amesisitiza juu ya kupata kutoka kwa Husein kiapo cha utii kwake. Al-Husein alilikataa hili kwa uthabiti imara kabisa.
Je, Yazid alisimama imara kwenye dai lake hilo? Yazid alikuwa amependa kupata kiapo kutoka kwa Husein, siyo katika wadhifa wa Husein kama mtu tu wa kawaida, bali katika wadhifa wake kama mrithi wa kiroho wa Mtume. Baada ya kifo cha Husein, mtoto wake, Ali ibn Husein alichukua nafasi ile ile hasa kama baba yake. Ali ibn Husein na watu wote wa familia ya Husein waliosalimika baada ya vita vya Karbala walishushwa hadhi kufikia hali ya kuwa wafungwa. Kama Yazid asingesalimu amri kwenye suala la kiapo cha utii, angepaswa kulirudia dai lake kwa Ali ibn Husein. Hakuna kitu kama hicho ambacho kilipendekezwa kwake, kitu ambacho kinaonyesha wazi kwamba Yazid alikuwa amejitoa kwenye msimamo wake wa awali.

Matokeo yake, ni lazima ikubalike kwamba mwishoni, kati ya washindani hawa wawili, Husein aliibuka kuwa mshindi na Yazid kuwa ndiye aliyeshindwa.

</div>
</div>
</div>

Ni Nani Aliyeshinda Pale Karbala?

Kama ambavyo mtukufu mtume jambo lake kuu ni kuweza kuuongoza umma kufikia katika malengo makubwa, basi swala zima la kutimiza ibada nzima ya funga kwa ukamilifu ni katika maswala yanayoambatana na kazi yake hiyo. Hivyo katika kuukaribisha mwezi mtukufu wa Ramadhani, aliweza kuwahutubia waumini kwa lengo la kuwapa maandalizi yatakayowawezesha kuufunga mwezi huu hali ya kuwa wana elimu tosha juu ya nini kifanyike na nini kisifanyike. Ifuatayo ni hotuba hiyo muhimu pamoja na tarijama yake:

Amepokea Imamu Ally as kwamba siku moja mtukufu Mtume karibuni na mwezi wa Ramadhani aliwahutubia waumini na kuwaambia:
أَیهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَقْبَلَ إِلَیکمْ شَهْرُ اللَّهِ بِالْبَرَکةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَة
"Enyi watu, kwa hakika mmejiwa na mwezi wa Mwenyezi Mungu kwa baraka na rehema na maghfirah (msamaha)..”
شَهْرٌ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ أَفْضَلُ الشُّهُورِ وَ أَیامُهُ أَفْضَلُ الْأَیامِ وَ لَیالِیهِ أَفْضَلُ اللَّیالِی وَ سَاعَاتُهُ أَفْضَلُ السَّاعَاتِ
" Ni mwezi ambao mbele ya Mwenyezi Mungu ni bora kuliko miezi mingine, na masiku yake ni bora kuliko masiku mengine, na usiku zake ni bora kuliko usiku nyingine, na hata masaa yake ni bora kuliko masaa ya miezi mingine..”
وَ هُوَ شَهْرٌ دُعِیتُمْ فِیهِ إِلَی ضِیافَةِ اللَّهِ وَ جُعِلْتُمْ فِیهِ مِنْ أَهْلِ کرَامَةِ اللَّهِ
"Ni mwezi ambao Mwenyezi Mungu amewaalika katika karamu yake, na amewakusanya katika wenye kustahiki kukirimiwa naye...”
أَنْفَاسُکمْ فِیهِ تَسْبِیحٌ وَ نَوْمُکمْ فِیهِ عِبَادَةٌ وَ عَمَلُکمْ فِیهِ مَقْبُولٌ وَ دُعَاؤُکمْ فِیهِ مُسْتَجَابٌ
"Pumzi zenu katika masiku haya ni tasbihi, usingizi wenu ni ibada, matendo yenu ni yenye kukubaliwa, na dua zenu pia ni zenye kujibiwa....”
فَاسْأَلُوا اللَّهَ رَبَّکمْ بِنِیاتٍ صَادِقَةٍ وَ قُلُوبٍ طَاهِرَةٍ أَنْ یوَفِّقَکمْ لِصِیامِهِ وَ تِلَاوَةِ کتَابِهِ
" Basi muombeni mola wenu kwa nia safi na nyoyo zilizotoharika, aweze kuwajaalia kuufunga na pia kusoma kitabu chake kitakatifu (Quran)...”
فَإِنَّ الشَّقِی مَنْ حُرِمَ غُفْرَانَ اللَّهِ فِی هَذَا الشَّهْرِ الْعَظِیمِ
" Kwani mwovu kabisa ni yule ambaye atakosa kusamehewa katika mwezi huu mtukufu...”
وَ اذْکرُوا بِجُوعِکمْ وَ عَطَشِکمْ فِیهِ جُوعَ یوْمِ الْقِیامَةِ وَ عَطَشَهُ
"Na kwa kupitia mwezi huu tumieni kiu na njaa yenu kukumbuka kiu na njaa ya siku ya kiyama...”
وَ تَصَدَّقُوا عَلَی فُقَرَائِکمْ وَ مَسَاکینِکمْ
"Na toeni sadaka kwa ajili yenu na kwa ajili ya wasiojiweza kati yenu”
وَ وَقِّرُوا کبَارَکمْ وَ ارْحَمُوا صِغَارَکمْ وَ صِلُوا أَرْحَامَکمْ
"Heshimuni wakubwa kwenu, hurumieni wadogo wenu, na ungeni udugu wenu..”
وَ احفَظُوا ألسِنَتَکم، وغَضّوا عَمّا لایحِلّ النَّظرُ إلیه أبصارَکم، و عمّا لایحلّ الإستِماعُ إلیه أسماعَکم
" Hifadhini ndimi zenu, na inamisheni macho yenu kunako ambayo hayafai kuangalia, na zibeni masikio yenu kunako ambayo hayafai kuyasikiliza....”
وَ تَحَنَّنُوا عَلَی أَیتَامِ النَّاسِ یتَحَنَّنُ عَلَی أَیتَامِکمْ
" waoneeni huruma mayatima wa watu ili na nyie muonewe huruma mayatima wenu..”
تُوبُوا إِلَی اللَّهِ مِنْ ذُنُوبِکمْ
Tubieni kwa Mwenyezi Mungu kutokana na madhambi yenu
وَ ارْفَعُوا إِلَیهِ أَیدِیکمْ بِالدُّعَاءِ فِی أَوْقَاتِ صَلَوَاتِکمْ فَإِنَّهَا أَفْضَلُ السَّاعَاتِ
" Na inueni kwake mikono yenu kwa ajili ya maombi katika nyakati za sala zenu, kwani nyakati hizo ni nyakati bora mno uliko nyingine zote...”
یَنْظُرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهَا بِالرَّحْمَةِ إِلَی عِبَادِهِ، یُجِیبُهُمْ إِذَا نَاجَوْهُ وَ یُلَبِّیهِمْ إِذَا نَادَوْهُ وَ یَسْتَجِیبُ لَهُمْ إِذَا دَعَوْهُ
" Ni nyakati ambazo Mwenyezi Mungu huwaangalia waja wake kwa huruma, huwajibu pale wanapomuomba, huwaitikia wanapomuita, na huwapokelea pale wanapomuomba...”
أَیهَا النَّاسُ إِنَّ أَنْفُسَکمْ مَرْهُونَةٌ بِأَعْمَالِکمْ فَفُكّوهَا بِاسْتِغْفَارِکمْ
" Enyi watu, hakika nafsi zenu zimewekewa rehani matendo yenu, basi zikomboeni kwa kuzidisha istighfar (msamaha)...”
وَ ظُهُورُکمْ ثَقِیلَةٌ مِنْ أَوْزَارِکمْ فَخَفِّفُوا عَنْهَا بِطُولِ سُجُودِکمْ
" Na migongo yeni ni mizito kutokana na madhambi yenu, basi ifanyeni itoeni uzito huo kwa kurefusha sajda zenu...”
وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ تَعَالَی ذِکرُهُ أَقْسَمَ بِعِزَّتِهِ أَنْ لایعَذِّبَ الْمُصَلِّینَ وَ السَّاجِدِینَ وَ أَنْ لایرَوِّعَهُمْ بِالنَّارِ یوْمَ یقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعالَمِینَ
" Na tambueni ya kwamba Mwenyezi Mungu mtukufu ameweka kiapo ya kwamba hatowaadhibu wala kuwatishia moto wa jahanamu wenye kuswali na kusujudu sana siku ambayo viumbe vyote vitasimama mbele ya mola na mlezi wa walimwengu....”
أَیهَا النَّاسُ مَنْ فَطَّرَ مِنْکمْ صَائِماً مُؤْمِناً فِی هَذَا الشَّهْرِ کانَ لَهُ بِذَلِک عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عِتْقُ رَقَبَةٍ وَ مَغْفِرَةٌ لِمَا مَضَی مِنْ ذُنُوبِهِ
" Enyi watu! Mwenye kumfuturisha muumini aliyefunga katika mwezi huu basi atakuwa na malipo ya kumwacha huru mtumwa na pia atasamehewa dhambi zake zote zilizopita...”
فَقِیلَ لَهُ یا رَسُولَ اللَّهِ لَیسَ کلُّنَا یقْدِرُ عَلَی ذَلِک فَقَالَ(ص) اِتَّقُوا النَّارَ وَ لَوْ بِشِقِّ تَمْرَةٍ اتَّقُوا النَّارَ وَ لَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ مَاءٍ
Baada ya mtume kusema kauli hii watu walimuuliza na kumwambia " ewe mtume wa Mwenyezi Mungu, sio kila mmoja wetu anaweza kufanya hivyo!”, mtume akajibu kwa kusema "Jiepusheni na moto hata kwa fundo moja la maji”.

Kisha akaendelea kwa kusema:
َیهَا النَّاسُ مَنْ حَسَّنَ مِنْکمْ فِی هَذَا الشَّهْرِ خُلُقَهُ کانَ لَهُ جَوَازاً عَلَی الصِّرَاطِ یوْمَ تَزِلُّ فِیهِ الْأَقْدَامُ
&nbsp;

" Enyi watu! Mwenye kuwa na tabia nzuri katika mwezi huu atakuwa amejirahisishia kupita katika Sirat siku ya kiyama siku ambayo kuna nyoyo zitashindwa kupita....”
وَ مَنْ خَفَّفَ فِی هَذَا الشَّهْرِ عَمَّا مَلَکتْ یمِینُهُ خَفَّفَ اللَّهُ عَلَیهِ حِسَابَهُ
" Na mwenye kupunguza majukumu kwa ambao anawamiliki basi Mwenyezi Mungu pia atampunguzia hesabu yake...”
وَ مَنْ کفَّ فِیهِ شَرَّهُ کفف [کفَ] اللَّهُ عَنْهُ غَضَبَهُ یوْمَ یلْقَاهُ
" Na mwenye kuzuia shari yake kwa viumbe basi Mwenyezi Mungu pia atamkinga na hasira zake siku ambayo atakutana naye...”
وَ مَنْ أَکرَمَ فِیهِ یتِیماً أَکرَمَهُ اللَّهُ یوْمَ یلْقَاهُ
" Na mwenye kumkirimu yatima basi Mwenyezi Mungu pia atamkirimu siku watakayokutana....”
وَ مَنْ وَصَلَ فِیهِ رَحِمَهُ وَصَلَهُ اللَّهُ بِرَحْمَتِهِ یوْمَ یلْقَاهُ وَ مَنْ قَطَعَ فِیهِ رَحِمَهُ قَطَعَ اللَّهُ عَنْهُ رَحْمَتَهُ یوْمَ یلْقَاهُ
" Na mwenye kuunga udugu wake katika mwezi huu basi Mwenyezi Mungu atamuunganisha na rehema zake siku watakayokutana, na mwenye kukata udugu wake katika mwenzi huu basi Mwenyezi Mungu pia atamkatia rehema zake siku watakayokutana.....”

Hotuba ya Mtume saww katika kuukaribisha mwezi mtukufu wa Ramadhani -1

UKHALIFA WA IMAMU ALI (A.S)

Tofauti kubwa iliyopo baina ya Waislamu wa Kishia na Waislamu wa Kisunni ni juu ya imani ya Ukhalifa na Uimamu baada ya kuondoka kwa Mtukufu Mtume Muhammad (SA.W.W). Sisi waislamu wa Kishia tunaamini kuwa Imam Ali bin Abi Talib (a.s) ni khalifa na ni Imam wa kwanza baada ya Mtume (S.A.W.W) ambapo ndugu zetu Waislamu wa Kisunni wanaamini kwamba Seyidina Abubakar ( r.a.) alikuwa ni khalifa wa kwanza. Ingawa kuna tofauti nyingine ndogo ndogo zilizopo baina ya madhehebu makubwa ya Uislamu (Shia na Sunni) kwa mfano katika sheria (Fiqh) kama vile kukunja mikono wakati wa kusali au kuinyoosha n.k. lakini hizi ni tofauti ndogo ndogo sana ambazo zinaweza hata kupatikana ndani ya madhehebu manne ya Kisunni (Imam Shafi, Maliki, Hanafi na Hanbali ).

WITO KWA WAISLAMU KUUENDEA UKWELI

UKHALIFA WA IMAMU ALI (A.S)

Tofauti kubwa iliyopo baina ya Waislamu wa Kishia na Waislamu wa Kisunni ni juu ya imani ya Ukhalifa na Uimamu baada ya kuondoka kwa Mtukufu Mtume Muhammad (SA.W.W). Sisi waislamu wa Kishia tunaamini kuwa Imam Ali bin Abi Talib (a.s) ni khalifa na ni Imam wa kwanza baada ya Mtume (S.A.W.W) ambapo ndugu zetu Waislamu wa Kisunni wanaamini kwamba Seyidina Abubakar ( r.a.) alikuwa ni khalifa wa kwanza.

Ingawa kuna tofauti nyingine ndogo ndogo zilizopo baina ya madhehebu makubwa ya Uislamu (Shia na Sunni) kwa mfano katika sheria (Fiqh) kama vile kukunja mikono wakati wa kusali au kuinyoosha n.k. lakini hizi ni tofauti ndogo ndogo sana ambazo zinaweza hata kupatikana ndani ya madhehebu manne ya Kisunni (Imam Shafi, Maliki, Hanafi na Hanbali ). Masuala haya tutayajadili hapo baadae InshaaAllah. Mbali na tofauti hiyo kubwa, kuna mambo yanayofanana katika imani za Waislamu wa Shia Ithnaa Ashariyya na Waislamu wa Kisunni. La kwanza ni nguzo tano za Uislamu, yaani : (a) Shahaada - Laa Ilaaha Illallah - Muhammadur Rasuulullah - Hakuna Mungu apasaye kuabudiwa kwa haki isipokuwa Allah - na Muhammad ni Mtume wa mwisho wa Allah. (b) Sala tano za kila siku (c) Kufunga mwezi wa Ramadhan (d) Kuhiji katika nyumba takatifu ya Kaa'ba (e) kutoa Zaka kwa ajili ya maskini. Kwa pamoja Shia Ithnaa Asheriyya na Sunni wanaamini kua kitabu cha mwisho cha Allah Qur'an bado kipo vile vile bila mapunguzo au maongezo, na wanajaribu kufuata maamrisho yake bila kubakisha kitu. Kwa pamoja Shia Ithna Asheriya na Sunni wanaichukulia Sunnah na Sira (namna alivyoishi Mtume s.a.w.w) ya Mtume kuwa ni muongozo kwa Waislamu katika maisha yao ya kila siku na wanajaribu kuifuata kwa uangalifu mkubwa ili wapate kuokoka hapa duniani na Akhera.

Ingawa wapo watu waharibifu katika jamii ambao kwa kuto kua na elimu tosha, wanatushutumu sisi Shia Ithna Asheriya kwa madai mbalimbali ya uongo kama vile kudai kua Shia wana Qur'an yao au madai kua eti Shia wanaamini kua Utume ulikua ni wa Imam Ali bin Abitalib, n.k. Wale wote wanaoutafuta ukweli, wanatakiwa kuyatupilia mbali madai (shutuma) haya maovu dhidi yetu na tunawaomba watembelee misikiti na madrasa zetu ambazo mara zote zipo wazi kwa Muislamu yeyote kuja kuthibitisha imani zetu.

Kuna Shia zaidi ya millioni 250 duniani kote ambao wanaamini kuwa Mtume Muhammad (s.a.w.w) ni Mtume wa mwisho na wanafuata maamrisho ya Qur'an na Sunna za Mtume (S.A.W.W) katika maisha yao ya kila siku. Katika manispaa ya Dodoma peke yake, sisi Shia tuna misikiti miwili; Khoja Shia Masjid na Masjid Imam Mahdi (A.S) na tunawaalika waumini wote wa Kiislamu kututembelea katika misikiti hii ili kupata ushahidi kwa macho yao kuhusiana na imani na matendo yetu kabla ya kuangukia katika mtego wa waharibifu wanaotuzulia habari za uongo.

&nbsp;

UKHALIFA WA IMAMU ALI (A.S)

<header class="node-header-book">
<h2>Sisi kama Waislamu, hatufuati amri yeyote ile ila sharti iwe imenasiwa katika Qur'ani ama katika Hadithi tukufu za Mtume wetu (s.a.w.)</h2>
</header>
<div class="field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden">
<div class="field-items">
<div class="field-item even">

Saumu katika Qur'ani imetajwa kutoka Aya ya 183 ya Sura ya pili 'Albaqarah' hadi Aya ya 187 ya Sura hiyo hiyo.

Na Mwenyezi Mungu ametufunza kama ifuatavyo:
"Enyi mlioamini, mmelazimishwa kufunga Saumu kama walivyolazimishwa wa kabla yenu ili mpate kumcha Mwenyezi Mungu."

"Ni siku chache tu (zinazohesabiwa) lakini miongoni mwenu awaye mgonjwa au katika safari, basi atimize hesabu katika siku zingine. Na wale wanaoweza, watoe fidia kwa kumlisha masikini. Na atakayefanya wema kwa radhi ya nafsi yake basi ni bora kwake, na mkifunga ni bora kwenu mkiwa mnajua."

"(Mwezi mnaoambiwa kufunga) ni mwezi wa Ramadhani ambao imeteremshwa humo Qur'ani kuwa mwongozo kwa watu na ishara zilizo wazi za mwongozo na kipambanuzi.

“Basi miongoni mwenu atakayeuona mwezi (au atakayekuwa mkazi asiwe msafiri pindi mwezi ufikapo) afunge Saumu na mwenye kuwa mgonjwa au safarini basi atimize hesabu katika siku zingine. Mwenyezi Mungu Huwatakieni mepesi wala Hawatakieni yaliyo mazito, na kamilisheni hesabu na kumtukuza Mwenyezi Mungu kwa kuwaongozeni na ili mpate kumshukuru."

"Na waja wangu watakapokuuliza juu yangu basi hakika Mimi nipo karibu, Nayaitika maombi ya mwombaji anaponiomba, basi waniitikie na waniamini ili wapate kuongoka."

"Mmehalalishiwa usiku wa Saumu kuwaingilia wake zenu (yaani kutangamana nao) wao ni nguo kwenu na nyinyi ni (kama) nguo kwao, Mwenyezi Mungu amejuwa kuwa mlikuwa mkizihini nafsi zenu, kwa hivyo amewakubalieni toba zenu na amewasameheni, basi sasa changanyikeni nao (yaani laleni nao) na takeni aliyowaandikieni Mwenyezi Mungu. Na kuleni, mnyweni mpaka ubainike kwenu uzi mweupe katika uzi mweusi wa Alfajiri, kisha timizeni Saumu mpaka usiku, wala msitangamane nao na hali mnakaa itikafu misikitini. Hiyo ni mipaka ya Mwenyezi Mungu basi msiikaribie. Hivi ndivyo Mwenyezi Mungu anavyobainisha hoja zake kwa watu ili wapate kumcha."

Maneno hayo ufasaha usioweza kukabiliwa na mfasaha yeyote, ndiyo asili na misingi ya Saumu. Yeyote abishanaye au kukaidi Amri tunamjibu na kumlainisha kwa nasaha hiyo.

</div>
</div>
</div>

Saumu Ni Amri Ya Mungu

&nbsp;

SWALI: Kwa mujibu wa aya ya 184 ya Suratul Baqara, mgonjwa amekatazwa kufunga. Maana ya ugonjwa au maumivu ni nini? Je, maumivu ya mguu, mkono na tumbo ndiyo yanayokusudiwa hapa au ni maumivu makali ambayo yanamdhoofisha mtu kama vile shinikizo la damu, kijisukari na vidonda vya tumbo? Shariffa Ismail Mnape, Tehran Iran. JAWABU: Funga imelazimishwa na kuwajibishwa kwa mtu aliye na afya na akili timamu pamoja na kuwa anapaswa kuwa amebaleghe. Pamoja na hayo, dini tikufu ya Kiislamu imewaondolea baadhi ya watu jukumu hilo muhimu kutokana na sababu kadhaa zikiwemo zilizotajwa na msikilizaji wetu, Bi Mnape, yaani ugonjwa au maumivu makubwa. Kwa hakika wagonjwa ambao wana matatizo ya kimwili pia wanajumuishwa katika kundi hilo. Kwa mfano mtu ambaye anahofia kwamba akifunga, maumivu yake yataongezeka au kukumbwa na magonjwa mengine, anaruhusiwa kutofunga. Ni wazi kuwa funga inaweza kuharamishwa kwa mtu kama huyo katika baadhi ya hali au wakati.

Katika upande wa pili magonjwa ambayo hayana uhusiano wowote na funga na wala hayaongezeki kutokana na funga hiyo hayapaswi kumfanya mtu asitekeleze ibada yake ya funga. Kwa hivyo mtu anayekabiliwa na maumivu kama hayo analazimika kufunga wakati wake unapowadia. Kuhusu ni maumivu yapi yanayomdhuru mtu wakati wa funga na ni yapi yasiyomdhuru, ni suala linalopaswa kubainishwa kwa mashauriano na daktari mtaalamu. Hata hivyo uamuzi wa mwisho kuhusiana na suala hilo ni wa mgonjwa mwenyewe. Umuhimu wa suala hili unatokana na ukweli kwamba kuna baadhi ya madaktari wasiozingatia wala kuyapa umuhimu masuala ya kidini na kwa hivyo ni rahisi kwao kupuuza funga na kumwambia mgonjwa asiyeathiriwa sana na funga kutofunga, wakati ni muhimu sana kwake kutekeleza jukumu na ibada hiyo muhimu ya kidini. Kwa hivyo, uamuzi wa mwisho kuhusiana na suala hilo unamhusu mgonjwa mwenyewe, ambaye hata akiwa na wasiwasi na hofi tu kwamba, maumivu makali aliyonayo yataongezeka pindi anapofunga, anaruhusiwa kutofunga katika hali hiyo na kusubiri hadi maumivu hayo yatakapopungua.

Maumivu kama hayo, ni kama yale yanayohusiana na magonjwa kama vile ya kijisukari, shinikizo la damu na maumivu makali ya figo. SWALI: Mtu aliyeshauriwa na daktari kumeza dawa katika vipindi vitatu tofauti vya siku, anapaswa kufunga kwa njia gani? Shariffa Ismail Mnape, Tehran, JK Iran JAWABU: Jibu la swali hili kwa hakika linahusiana na mtazamo wa daktari mwenyewe. Kama daktari huyo anaweza kumruhusu mgonjwa wake kutumia dawa hizo nyakati za usiku au kuakhirisha wakati wa kuzitumia, mgonjwa huyo anapaswa kufuata maelekezo ya daktari na kufunga kama kawaida. Lakini kama daktari atahisi kuwa mgonjwa hawezi kutumia dawa hizo nyakati za usiku kutokana na kuwa jambo hilo linaweza kuathiri mwenendo wa kupona kwake, mgonjwa huwa hana budi ila kutumia dawa hizo nyakati wa mchana na hivyo kutofunga. Funga hiyo inapaswa kuakhirishwa hadi wakati mwingine anapopata nafuu. Anapaswa kulipa siku ambazo hakufanikiwa kufunga ndani ya mwezi wa Ramadhani nje ya mwezi huo mtukufu.

SWALI: Msafiri halazimiki kufunga. Sasa watu kama vile madereva wanaosafiri kila siku kati ya miji mbalimbali wanapaswa kufanya nini katika hali kama hii? -Shariffa Ismail Mnape, Tehran, JK Iran. JAWABU: Wanazuoni wengi wanaamini kwamba watu ambao shughuli yao ni kusafiri kama vile madereva, wanapaswa kufunga na hakuna tatizo lolote kuhusiana na suala hilo.

SWALI: Huko kwetu Tanzania kuna sala iitwayo Taraweheh ambayo ni mashuhuri sana na husaliwa baada ya sala la Ishaa katika mwezi huu mtukufu. Tokea nije nchini Iran sijawahi kushuhudia au hata kusikia watu wakiizungumzia sala hii hapa nchini. Jambo hilo limenipelekea nijiulize swali hili kuwa, je, ni kwa nini sala hii haizingatiwi na jamii ya Wairani? Je, ibada hii si ya Waislamu wote? Shariffa Ismail Mnape, Tehran JK Iran. JAWABU: Kama unavyojua Bi Mnape, kuna ibada nyingi sana za sunna ambazo zinapaswa kutekelzwa na Waislamu na hasa katika mwezi mtukufu wa Ramadhani. Sala na ibada kama hizo ambazo si za wajibu zina baraka nyingi na humpelekea mja kusamehewa na kupata maghfira kutoka kwa Muumba wake. Sala zote za sunna zinapaswa kuwa zimethibitishwa na Bwana Mtume (SAW). Kutokana na kuwa sala hii ya Taraweheh haijaashiriwa popote katika vitabu vya Kishia kuwa ilikuwa ni mojawapo ya sala za sunna za Mtume, au kuwa alishauri sala hii isaliwe na Waislamu kama sala ya nafila au mustahab, sala hii haifahamiki sana kati ya jamii ya Wairani.

SWALI: Ni kwa nini Beitul Muqaddas imegawanywa katika sehemu mbili za Mashariki na Magharibi? -Philip K. Chepkwony, Eldoret, Kenya.

JAWABU: Kabla ya kujibu swali hili ni vyema tuashirie hapa kwamba Beitul Muqaddas nzima ni mojawapo ya sehemu za ardhi ya Wapalestina ilitotekwa na kukaliwa kwa mabavu na utawala haramu wa Kizayuni wa Israel mwaka 1948 kufuatia kutangazwa rasmi kuundwa kwa utawala huo mwezi Mei 1948. Kufuatia kutekwa kwa ardhi za Wapalestina na utawala huo wa kigaidi majeshi ya nchi za Kiarabu yalichukua uamuzi wa kupambana kijeshi na utawala huo na kufanikiwa kuzikomboa baadhi ya ardhi hizo mwanzoni mwa vita hivyo. Miongoni mwa ardhi hizo zilizokombolewa ni pamoja na Ukingo wa Magharibi wa Mto Jordan, Ukanda wa Gaza na Beitul Muqaddas ya Mashariki. Kwa hivyo utawala wa Kizayuni wa Israel uliendelea kuikalia Beitul Muqadds ya Magharibi na ya Mashariki kupewa Jordan ambayo ilipewa jukumu la kuwarejeshea Wapelstina sehemu hiyo ya Beitul Muqaddas mara tu baada ya kujulikana mustakbali wa Wapalestina. Tokea mwaka 1948 hadi 1967, Israel ilifanya mabadiliko makubwa katika muundo wa kijografia, kijamii na kisiasa wa Beitul Muqaddas Magharibi. Iliharibu nembo na alama zote za Wapalestina katika eneo hilo ikiwa ni pamoja na kuharibu namna ya ujenzi wa nyumba, mabarabara na majina yake, kuwafukuza Wapalestina katika eneo hilo na kuzihamishia huko wizara zote za utawala huo ghasibu yakiwemo makao makuu ya Waziri Mkuu.

Baada ya muda mfupi, muundo wa eneo hilo lote la Magharibi uligeuka na kuwa wa Kizayuni na Kiyahudi. Hata bbada ya hatua hiyo ilikuwa wazi kwamba utawala ghasibu wa Israel ilikuwa na nia ya kuiteka sehemu ya Waarabu ya Beitul Muqaddas. Kwa hivyo mwaka 1967, kufuatia vita mashuhuri vya siku sita kati ya Waarabu na utawala huo wa Kizayuni, jeshi la utawala huo lilivamia na kuiteka sehemu hiyo ya Beitul Muqaddas Mashariki na kuiunganisha na ardhi nyinginezo zilizotekwa za Wapalestina na kutajwa kuwa ni Israel. Kama mnavyojua nyote wapenzi wasikilizaji, sehemu ya Beitul Muqaddas Mashariki ni eneo maalum na takatifu kwa wafuasi wa dini nyingi zote za Mwenyezi Mungu na hasa Waislamu. Katika eneo hilo kuna msikiti wa al-Aqsa ambacho ni Kibla cha kwanza cha Waislamu. Katika eneo hilohilo kuna ukuta wa Nudba au Buraq ambapo Mtume Mtukufu (SAW) alipaa kwenda mbinguni katika usiku wa Miiraaj. Katika eneo hilo pia kuna makanisa ambapo Nabii Isah (AS) alikuwa akipewa mafunzo na Nabii Zakaria na pia kuteremshiwa chakula kutoka mbinguni. Pamoja na kupita miaka 36 ya kutekwa sehemu hiyo ya Beitul Muqaddas Mashariki, lakini hadi sasa utawala ghasibu wa Israel haujafanikiwa kumiliki wala kulidhibiti eneo hilo. Huenda suala hilo linatokana na idadi kubwa ya Wapalestina wanaoishi katika eneo hilo na pia maeneo mengi matakatifu yanayopatikana katika eneo hilo. Kwa hivyo katika kipindi chote hiki cha miaka 36 utawala ghasibu wa Israel umekuwa ukifanya jitihada za kubadilisha taratibu sura halisi ya eneo hilo na kuifanya ionekane kuwa ni ya kizayuni. Kujengwa kwa vitongoji 40 vya Mayahudi katika eneo hilo la Beitul Muqaddas Mashariki na kuhamishia humo zaidi ya Wazayuni laki 1.6 kutoka pembe zote za dunia ni miongoni mwa jitihada hizo.

Pamoja na kutekelezwa njama hizo zote za Wazyuni, kukiwemo kuuchoma moto msikiti wa al-Aqsa, jambo la kuvutia hapa ni kuwa, bado eneo hilo la Mashariki lina utambulisho wake wote wa Kiarabu na Kitaifa. Kuibuka kwa mapambano ya Intifadha tarehe 26 Septemba 2000 ni mfano wa wazi kuhusiana na ukweli huu kwamba pamoja na njama zote ambazo zimekuwa zikifanywa na Wazyuni kwa lengo la kubadilisha sura ya Beitul Muqaddas Mashariki, lakini bado Quds Tukufu itaendelea kuwa eneo na mji mkuu wa taifa la Palestina. SWALI: Kuna tofauti baina ya ukoloni, ubeberu na udhibiti?- Ustadh Muhsin Chalinze, Dar es Salaam, Tanzania JAWABU:Pamoja na kuwa maneno haya yaliyotajwa na msikilizaji wetu huyu hayana tofauti kubwa, lakini hata hivyo hutumika kubainisha vipindi au mbinu zinazotumiwa na wakoloni katika kufikia malengo yao katika nchi mbalimbali za dunia Neno ambalo ni mashuhuri zaidi katika ya maneno hayo matatu ni ukoloni ambalo ni kongwe zaidi kuliko maneno mengine mawili yaliyotajwa. Kimsingi maana ya neno ukoloni au Colonization kwa Kimombo ni kuhajiri kundi kutoka sehemu au nchi moja hadi nyingine kwa lengo la kutafuta makao huko. Lakini inavyoeleweka ni kuwa neno hilo limetumika katika historia ya ukoloni kumaanisha udhibiti na wa kisiasa na kijeshi wa nchi zenye nguvu dhidi ya nchi nyinginezo ambazo dhaifu. Aina hiyo ya udhibiti ilienea sana katika kipindi cha katikati ya karne ya 17 hadi mwishoni mwa karne ya 18.

Lakini neno ukoloni lilipata maana mpya katika karne ya 19 na 20 ambao ukoloni huo ulitajwa kuwa ni ukoloni-mambo leo kutokana na kubadilika kwa sura ya ukoloni wa zamani. Ukoloni-mambo leo ulitumika kumaanisha harakati mpya iliyofanywa na madola makubwa kwa lengo la kutafuta malighafi ya kutumiwa na nchi hizo kutoka katika nchi zilizokuwa zimekoloniwa. Siasa hizo za wakoloni zilipelekea kubadilika kwa mfumo wa kisiasa na kubuniwa serikali vibaraka kwa malengo ya kudhamini maslahi ya wakoloni katika nchi zilizokuwa zimekoloniwa. Jambo hilo liliyapa fursa nzuri madola makubwa kwa ajili ya kupora maliasilizi za nchi dhaifu na hasa barani Afrika, ambapo athari mbaya za suala hilo zingali zinaonekana hadi leo. Pamoja na kupewa uhuru nchi hizo lakini bado zinalazimika kufungamana na kutii amri za wakoloni wao wa zamani ambao walitumia mbinu hatari za kuzifanya nchi hizo ziwe tegemezi hata baada ya kupewa uhuru wa kidhahiri.

Madola makubwa yalitumia mbinu za kiuchumi na kisiasa kuzibana nchi dhaifu zilizokuwa zimekoloniwa. Mbinu hizo za ukoloni katika sura ya masuala ya uchumi na viwanda unajulikana kama Neo-Colonialism au Ukoloni-Mambo Leo. Hali hiyo imezipelekea nchi dhaifu kuendelea kubaki katika hali ya umasikini na kutoendelea kiuchumi na kiufundi. Ibara au neno hilo lilianza kutumiwa sana kufuatia kikao cha Nchi Zisozofungamana na Upande Wowote cha Bandung nchini Indonesia mwaka 1965. Katika kikao hicho Sukarno, Rais wa wakati huo wa Indonesia alilaani vikali siasa hizo za madola makubwa za kuzibana nchi dhaifu kupitia masuala ya uchumi na utamaduni Katika hali ya hivi sasa pia, madola hayo na hasa Marekani yanajaribu kuzitishwa nchi nyinginezo za dunia fikra zake kwa lengo la kuzidhibiti kisiasa, kiuchumi na kiutamaduni nchi hizo.

MWISHO

SUALI KUHUSU FUNGA

Ule mwezi mtukufu wa Ramadhani umetufikia tena Waislam kote ulimwenguni ni kipindi chetu cha kuzidisha Ibada kwani saumu ni tendo la Ucha mungu. Kula na kunywa kuanzia kurubio la kutoka usiku mkubwa kuingia alfajiri hadi kuchwa kwa jua yaani Magharibi. Mbali ya kuzuiliwa huko na kiamsha tumbo na kupooza koo, lakini pia yapo mambo kadhaa ni halali nayo kwa kuadhimisha na kuitikia wito na amri ya Mola nayo yamekatazwa kwa nyakati za mchana na kuidhinishwa yaendelee nyakati za usiku kwa waliostahiki ikiwemo taratibu za wana ndoa . Yale yote yaliyokuwa haramu khasa , nayo uharamu wake unabaki vilevile na kuyatenda katika mwezi huu mtukufu ni dhambi za hali ya juu zaidi na ni jeuri kwa Muumba.
Mwezi huu una siri nyingi kwa wafungao, ikiwemo utengenezaji wa afya zao, maadili yao ya kuishi na utafutaji wao wa ridhiki. Miji na nyumba huwa baridi, magomvi hupungua huruma huzidi na tabia zilizozoweana na baadhi yetu hujikanya sisi wenyewe tuziepuke ili saumu zetu zisibatilike.Pana ucha Mungu huu ambao wenye akili hukimbilia na kuongeza maombi yao kwa M/Mungu , lakini mwezi huu kwa bahati mbaya wapo wanaoupatia faida yake na wapo wataopata khasara muda wote huku wamekaa na njaa ya bure. Kwa kuwa Mola huangalia yale yaliyo nyoyoni mwetu, basi anawajua wale wote wanaomuabudu kwa dhati kwenye ibada hii ya saumu na wale ambao wanawachelea wanaadam kuwanongona. Mola anawatambua pia wale wanaosikitika kwa kufika mwezi huu ambao pato lao la kila siku wanadhani limekosekana kwa mwezi huu kuwa pingamizi kwao.
Basi makundi haya mawili katika tunaojiamini kuwa sisi ni waislamu na waumini kila mmoja ana kundi aliyofungana nalo. Zipo biashara kadhaa za haramu kama pombe, wapo ambao hujiita waislamu wenye kumiliki vilabu au maduka ya bidhaa hiyo, wanahisi mashaka kwani pato kwa upande mmoja limesita na wateja wenyewe ndio hao hao wanaojinasibu na Uislamu kama wao, basi mwezi kama huu kwao ni dhiki tupu, hapa inafaa ieleweke kuwa ikhlasi katika saumu ndio tarajio asisikitike mtu kwa kusita pato hilo ambalo pekee ni haramu tupu. Ni mwezi wakuomba tawba na kumtaka Mola akusamehe kwa kuwanywesha mamia ya waumini kile ambacho Mola alikiharamisha.

Mafungu ya madhambi umejitwika nayo wewe ukiwa ni sababu. Ndio maana jiulize “nnafunga kwa kuwa jamii ya kiislamu isinione muovu kwa muda huu tu, lakini muogope Mola ambae anajua ucha mungu wako kwa kutaka kujitakasa khasa au unakoromea moyoni lini mwezi huu wishe niendelee kuangusha makreti”, basi ukiwa upo huko, ipime mwenyewe saumu yako kama mfungaji ina dalili ya kukubaliwa kama unajisemea “aah.. mimi nna malengo yangu” basi sisi wengine hatujui Mola ndiye anayekufahamu kama unamuogopa au humuogopi ni wewe nay eye. Bila shaka wiki iliyomalizia Mwezi wa shaaban nayo iilitwa wiki ya vunja jungu, vunja jungu hili pengine wazee wetu walilengea kufunga mapishi nyakati za mchana au vinginevyo, lakini baadhi tukawa na maana isiyo stahiki, tulidhani tunamkomoa Mola kumbe tukizikomoa nafsi zetu, tulitenda maasi mengi na kufurutu ada, hivyo ndivyo mwezi huu mtukufu unavyokaribishwa na baadhi yetu.

Hujisahau tukadhani tutawahi tu Ramadhani kufuta yote yale ambayo tuliyafanya kwa makusudi na kwa akili zetu, yaani kwa wenye kuiona dhiki basi tutende kwa mda ili yale yote maovu na huo mwezi wa kifungo cha mambo yetu aah haya tena hatuna budi, utakwisha na mchezo utapigwa tena mwezi mosi shaawal, yote Mola anayajua kwenye vifua vyetu.
Kipindi hiki cha Ramadhani ni muhimu sana kwetu na sio cha kufanyia mzaha. Tumeogelea kwa miezi 11 sasa imepita, tunahitajiwa tusome Qur’aan kwa wingi, tutafute rizki ya halali, tuseme yaliyo mazuri na tuhudhurie mikusanyiko ya kheri kama darsa, nyiradi na dua. Kipindi hiki ndiyo bilisi wa keram,karata,Dhumna na mechi za mpira za Ramadhan ndio huanzishwa eti kupass time, hivi miezi 11 iliyopita haijatosha ? huu mwezi mmoja ndio wa keram na bao na ligi za ulaya hata vipindi vya sala vitupite au tusali bila umakini ili turudi kwenye starehe tusizoweza kuzisamehe!. Itakuwa ni khasara kwetu kama tutapasstime kwa matamanio na michezo. Hatujui nani atakayechukuliwa zamu yake kuelekea kaburini au alieikosa nafasi yakutubia na saa ya kabuli kwake kaipoteza. Tunawasihi na kujinasihi sote tuache yote ya kustarehe tuelekee nyumba za ibada kama hatuna nafasi hiyo basi tukae na familia zetu tusome Qur’aan au kuelekezana mema na kukatazana maovu.
MWISHO

NURU YA RAMADHANI

<header class="node-header-book">
<h2></h2>
</header>
<div class="field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden">
<div class="field-items">
<div class="field-item even">

"Hakika Tumeiteremsha (Qur'ani) katika usiku wa Laylatul Qadri (Usiku wenye heshima kubwa - ambao nia katika mwezi wa Ramadhani)

Ni nini kitakujulisha usiku huo wa Laylatul Qadri?

Usiku huo (mmoja tu) wa Laylatul Qadri ni bora kuliko miezi elfu. (97:1-3).

Usiku huu wa Laylatul Qadri kama Mwenyezi Mungu Alivyotudokezea, ni usiku ambao Ameupa heshima kubwa sana hadi ukafikia kuipita miezi elfu (miaka 83 na miezi 4) na hivyo basi anayefanya mema katika usiku huu mmoja tu, huwa sawa na aliyefanya mema kwa muda wa miezi 1000, na afanyaye maovu usiku huu, pia naye huwa amejidhulumu nafsi yake kwa kujichumia adhabu kubwa.

"Inawezekanaje usiku mmoja tu kuishinda miezi elfu?" Hili ni swali wanalojiuliza baadhi ya watu.

Jibu ni: Sote tunaamini ukweli wa Mwenyezi Mungu. Hangeweza kutujuza habari zisizo na ukweli. Pia kulingana na fahamu zetu, hatungeweza kufikia ujuzi wa hali ya juu kama huu. Kwa mfano ambao ni karibu zaidi wa kulifafanua swali hili ni: Lau mtu atapanda mbegu moja ya papai, ambayo kwa kawaida huwa ndogo sana, utastaajabu kuona imetoa tunda ambalo ni kubwa kinyume na mbegu ya embe ambayo ni kubwa na wakati wa kuzaa hutoa tunda dogo, kwa hivyo ni ajabu usiku mmoja tu kuishinda miezi elfu kwa thawabu na utukufu.

Ingawa habari zimewafikiana za kuwako kwa usiku huu mwezi wa Ramadhani, pana hitilafu kubwa sana juu ya usiku wenyewe ni upi? Na huwa tarehe ngapi ya mwezi huu wa Ramadhani? Riwaya kuhusu hoja hii zimefikia 27, na Mwenyezi Mungu mwenyewe Ameificha siku hii makusudi na kutoibainisha ili watu wapate kufanya ibada kwa wingi sana kwakutegemea siku hii kuwa yoyote ile katika mwezi huu kwani lau wangeijua tu basi hata hawangeshughulika katika zile siku zingine.

Ingawa riwaya za usiku huu zimefikia 27, na ingawa usiku huu hasa haujulikani ni upi katika mwezi huu, sisi hufanya A’amaal maalum na mahasusi za usiku huu katika masiku ya 19, 21 na 23.

Masiku haya matatu ya A’amaal ambazo hufanywa, ni Sunna kwa mtu kuoga wakati wa Magharibi.
Pili, wakati huo wa kuanza Ibada husali rakaa mbili ambazo husomwa Surat Alfatiha na Ikhlas mara saba (7) kwa kila rakaa.

Baada ya Sala hii husoma: Astaghfirullaha Rabbi wa atubu ilayhi yaani: "Naomba msamaha kwa Mwenyezi Mungu na ninatubu kwake", mara 70.

Kisha huweka Musahafu mbele yako na kusoma:
Allahuma inni as’aluka bikitabikal munzal. Wa maa fihi wa fihi Ismukal Akbar wa Asmaaukal Husna, wa maa yukhafu wa yurjaa an taj'alani min 'utaqaaika minan-naar.

Yaani: "Ee Mwenyezi Mungu! Ninakuomba kwa utukufu wa kitabu chako hiki - Ulichokiteremsha, na yaliyomo mkiwemo Jina lako kuu na pia Majina Yako Matukufu na Yanayoogopewa na kutarajiwa, Unijaalie niwe miongoni mwa watakoachiliwa na moto".

Kisha omba utakacho.

Baada ya Amali hii utasoma Tawassul hii, na huku umeiwekelea Qur'ani juu ya kichwa:

Allahuma bihaqqe hadhal Qur'ani, wa bihaqqe man arsaltahu bihi, wa bihaqqe kulli mu'minin madahtahu fihi, wa bihaqqiqa alayhim, falaa ahada 'aarafu bihaqqiqa minka.

Hapo endelea na haya mara kumi kumi (10):
Bika ya Allahu; Bi Muhammadin; Bi 'Aliyyin; Bi Fatimah; Bil Hasani; Bil Husayni;
Bi 'Aliy ibnil-Husayni; Bi Muhammad ibni 'Aliyyin; Bi Ja'far ibni Muhammadin;
Bi Musa ibni Ja'farin; Bi 'Aliy ibni Musa; Bi Muhammad ibni 'Aliyyin;
Bi 'Aliy ibni Muhammadin; Bil Hasan ibni 'Aliyyin; Bil Hujjati.

Na sasa omba utakacho.

Sunna nyengine katika masiku haya ni kukesha katika kufanya ibada (si katika kucheza karata) kwani ibada hii ya kukesha ni miongoni mwa yanayomfutia mtu madhambi yake.
Na zaidi ya hayo, kuna sala nyengine ambayo husaliwa rakaa 100 na kila rakaa husomwa Suratul Fatiha na Ikhlasi 10, hivyo basi kuifanya idadi ya Ikhlasi katika sala hii kufikia 1000.

Katika masiku haya Ibada iliyo nzuri zaidi, ni kule kuomba Maghfira (Msamaha) na kuomba haja mbali mbali za hapa Duniani na za Akhera, zako wewe mwenyewe, wazee wako, jamaa, ndugu, majirani na kadhalika Waislamu wote kwa jumla uwaombee.

Vile vile ni Sunna kuyasoma haya mara 100. "Ninakuomba msamaha Mola wangu na ninatubia kwako."

Ama katika usiku wa mwisho, yaani usiku wa kuamkia 23, huzidisha zaidi Ibada ambazo ndizo kinga kwa mwanadamu. Miongoni mwa ibada za usiku huu ni kusoma Suratul Ankabuut, Suratur-Ruum, na Suratud-Dukhaan. Na husoma Dua alizokuwa akizisoma Imam As-Sajjad Zainul Aabidiina Ali bin Hussein (a.s.).

Dua zenyewe huitwa Makaarimul Akhlaaq, na Du’at-Tauba: na kwa kuwa hatungeweza kuziandika zote, tumekifia kwa hizi fupi tu ili atakayetaka zaidi, anaweza kuja kwetu akanunua vitabu vilivyo mahasusi kwa dua za mwezi wa Ramadhani viitwavyo Najaatus-Swaaimiina na Tuh'fatus-Swaaimiina.

Makaarimul Akhlaq:

Ee Mwenyezi Mungu: Mteremshie rehema na amani (mjumbe wako) Muhammad na Aali zake, na imani yangu Uifikishe kwenye ukamilifu wa imani, yakini yangu Uijaalie iwe bora ya yakini, Uifikishe nia yangu hadi kwenye daraja na ubora wa nia, na amali zangu ziwe ni amali bora.

Ee Mwenyezi Mungu, Imakinishe nia yangu kwa upole wako, Uirekebishe yakini yangu kwa ujuzi wako, na Unisuluhishie kwa uwezo wako yaliyoharibika kutokana na mimi.

Du’aut-Tauba:

Ee Mwenyezi Mungu! Kwa hakika mimi ninatubia kwako nikiwa nimesimama hapa madhambi yangu yote makubwa na madogo, vile vile maovu yangu ya ndani na ya dhahiri, pia matelezo yangu yote ya hapo zamani na yatakayozuka.

Ninatubu kwako toba ya yule ambaye hataizushia nafsi yake maasi tena, na asidhamirie kuyarudia makosa kabisa kabisa.

</div>
</div>
</div>

Usiku Mtukufu Wa Laylatul Qadri

<header class="node-header-book">
<h2></h2>
</header>
<div class="field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden">
<div class="field-items">
<div class="field-item even">

Saumu kama ilivyopokewa katika Qur'ani kadhalika imepokewa katika vitabu vya dini mbali mbali.

Kulingana na ushahidi wa Aya tuliyoitaja huko nyuma inayosema "Enyi mlioamini, mmefaradhiwa kufunga kama walivyofaradhiwa wa kabla yenu ili mpate kumcha Mwenyezi Mungu! Ulazima wa Saumu kwa watu wote wa leo na wa kale umethibiti”

Ingawa katika Aya hiyo Mwenyezi Mungu atujulisha kama, jee Saumu tuliyofaradhiwa sisi ndiyo ile ile na kwa namna ile ile na kwa idadi zile zile walizofaradhiwa wa kabla yetu ama kwa namna iliyo tofauti? Hata hivyo si lazima juu yetu kujua.

Na Mwenyezi Mungu alitujulisha hili ili tusiwe na malalamiko (kama ilivyo ada ya mwanadamu) kuwa, kwa nini sisi tulazimishwe Saumu na hali wa kabla yetu hawakufunga na hali wao ni waja kama sisi? Ndiyo maana Akatujulisha mapema kabla ya nyudhuru zetu kutolewa. Ingawa ndugu zetu Wakristo wanatambua wazi Fardhi hii, kwa bahati mbaya wao hawakuijali bali wameyashughulikia mengine.

Hebu na tuangalie katika kitabu chao (Biblia - Agano jipya).

Katika Mathayo 6, kifungu cha 16 hadi 18 kumeandikwa hivi: "Tena mfungapo msiwe kama wanafiki wenye uso wa kukunjamana, maana hujiumbua nyuso zao ili waonekane na watu kuwa wanafunga. Amin nawaambia, wamekwisha kupata thawabu yao. Bali wewe ufungapo jipake mafuta kichwani, unawe uso, ili usionekane na watu kuwa unafunga, ila na Baba yako aliye sirini na Baba yako aonaye sirini atakujazi."

Pia katika Mathayo 4, kifungu cha 1-2 imeandikwa hivi: "Kisha Yesu alipandishwa na Roho nyikani, ili ajaribiwe na Iblisi. Akafunga siku Arobaini mchana na usiku, mwisho akaona njaa."

Ndugu mpendwa, jee pana udhuru wowote tena wa kutofunga kwa Wakristo baada ya ushahidi huu? Jee inafaa kutumia mbinu zozote zile za ulaghai ili kuupuza maamrisho ya Allah? Jee inasihi mtu kutangatanga mabarabarani akinadi kwa kila namna ya vishindo eti "Mimi nimeokoka.....Mimi nimeokoka..." Na hali anaihepa Saumu? Hasha Wakalla.......hilo haliwi.

</div>
</div>
</div>

Articles

Articles